خبرگزاری راسک: در شفاخانهای کوچک در هرات، سکوتی سنگین بر اتاق انتظار سایه انداخته است. زنانی که فرزندان بیمارشان را در آغوش دارند، به دروازه نگاه میکنند؛ دروازهای که حالا بدون برقع، اجازه عبور از آن ممکن نیست.
سازمان «پزشکان بدون مرز» میگوید این الزام تازه طالبان، پوشیدن برقع برای تمام بیماران، مراقبان و کارکنان زن هنگام ورود به مراکز درمانی تنها قانون لباس نیست، بلکه مانعی تازه میان زنان و زندگی روزمرهشان است. آماری که این سازمان منتشر کرده نشان میدهد تنها در چند روز نخست اجرای این تصمیم، میان پنجم تا هفتم نومبر، میزان پذیرش بیماران در بخش کودکان هرات ۲۸ درصد کاهش یافته است.
سارا شاتو، مدیر برنامههای این سازمان در افغانستان، میگوید: «وقتی درمان به لباس وابسته شود، دیگر نمیتوان از عدالت در سلامت سخن گفت. زنان مجبورند میان اصول پوشش اجباری و درمان فرزندانشان یکی را انتخاب کنند و این تصمیم، برای بسیاری از آنها ویرانگر است.»
شاتو هشدار میدهد که هر تأخیر در دریافت خدمات درمانی میتواند به قیمت جان بیماران، بهویژه مادران و کودکان، تمام شود. او میافزاید که این محدودیتها در کنار سایر ممنوعیتهای طالبان، مانند منع آموزش دختران و حذف زنان از مشاغل عمومی، حلقهی فشار را بر آنها تنگتر کرده است.
در مرز اسلامقلعه با ایران نیز وضع چندان متفاوت نیست. جایی که زنان بازگشتکننده از ایران، اغلب با وضعیت جسمی و روحی شکننده، به کمکهای پزشکی نیاز دارند. اما در این گذرگاه، از میان بیش از صد کارمند زن پیشین، تنها چهار تن یک پزشک، یک پرستار، یک قابله و یک عضو تیم پشتیبانی اجازه فعالیت دارند و آن هم به شرط پوشیدن برقع در تمام ساعات کاری.
پزشکان بدون مرز میگوید نبود کارکنان زن، توان کمک به این بازگشتکنندگان را به شدت کاهش داده است، زیرا بسیاری از زنان تنها با همجنسان خود حاضر به صحبت در مورد وضعیت سلامتیشان هستند.
در همین حال، سازمان ملل متحد اعلام کرده که از ۱۳ عقرب، فعالیتهای بشردوستانه در مرز اسلامقلعه را به دلیل همین محدودیتها به حالت تعلیق درآورده است. ملل متحد در پیامی هشدار داده:
«بدون حضور کارکنان زن، ما نمیتوانیم به زنان و کودکان بازگشتکننده با عزت و احترام خدمت کنیم.»
طبق دادههای این سازمان، بیش از شصت درصد از بازگشتکنندگان از ایران را زنان و کودکان تشکیل میدهند، و در میان هر ده خانواده، سه خانواده تنها توسط زنان سرپرستی میشود.
در سوی دیگر، مقامهای طالبان در هرات، گزارشها درباره اجباریشدن برقع در شفاخانهها را رد کردهاند. با این حال، سازمانهای بینالمللی میگویند، تجربه میدانی کارکنانشان چیز دیگری را روایت میکند.
در افغانستان امروز، میان زنان و درمان، میان بیماری و درمانگر، دیواری نادیدنی کشیده شده است؛ دیواری از جنس ترس، اجبار و برقع.
