خبرگزاری راسک: جان کریاکو، مامور پیشین سازمان اطلاعات مرکزی امریکا (سیا) و رئیس پیشین عملیات ضدهراسافگنی این سازمان در پاکستان، در گفتوگویی اختصاصی با خبرگزاری «ایانآی» جزئیاتی تازه و جنجالی درباره فرار اسامه بنلادن، رهبر سازمان تروریستی القاعده از مخفیگاهش در «تورهبوره» استان ننگرهار را فاش کرده است.
کریاکو که سابقه پانزده ساله خدمت در سیا را دارد، گفته است که آنچه رخ داد متفاوت از آنچه در روایت رسمی بازگو شده، بوده و به باور او بنلادن توانست با ترفندی از منطقهای که بهگفته مقامهای امریکایی محاصره شده بود، خارج شود.
به گفته کریاکو، در اکتبر ۲۰۰۱، مقامهای امریکایی بر این باور بودند که بنلادن و شمار دیگری از رهبران القاعده در تورهبوره محاصره شدهاند و از آنها خواسته شد خود را تسلیم کنند. کریاکو نقل کرده است که افراد سازمان القاعده از طریق مترجمی که همراه فرمانده سنتکام بود، درخواست مهلت کرده و گفتهاند میخواهند «زنان و کودکان را تخلیه کنند» و سپس تسلیم شوند. کریاکو تأکید کرده که این درخواست از سوی مترجم به تامی فرانکس، فرمانده سنتکام، منتقل و او را قانع کرد که با آن موافقت شود.
بر پایه روایت کریاکو، اما اسامه بن لادن رهبر سازمان القاعده، در تاریکی شب و با اسفتاده از پوشش و لباس زنانه، سوار بر یک موتر باربری شده و از کوههای تورهبوره بهسوی خاک پاکستان گریخته است؛ سرزمینی که در پی آن ایالات متحده ناگزیر شد عملیات و تعقیب را به داخل پاکستان منتقل کند. کریاکو با تلخی یادآوری کرده که «وقتی خورشید طلوع کرد، دیگر در تورهبوره کسی برای تسلیم یافت نشد؛ همه فرار کرده بودند.»
او همچنان ادعا کرده که دولت امریکا در آن زمان از نقش واقعی مترجم آگاه نبوده و نمیدانسته این فرد در واقع عامل و جاسوس القاعده است که توانسته در ارتش و حلقههای نزدیک نفوذ کند. این اظهارات هرچنه بهصورت مستقیم موارد خاصی را مورد بازخوانی قرار میدهد، اما بیشتر از آنکه مستندات جدید ارائه دهد، دغدغهای جدی درباره خطاها و ضعفهای اطلاعاتی و تصمیمگیری در بحران آغازین جنگ علیه تروریسم در افغانستان را مطرح میسازد.
این روایت کریاکو در چارچوب بازخوانی رویدادهای پس از حملات ۱۱ سپتامبر قرار میگیرد؛ دورهای که ایالات متحده و متحدانش بهسرعت وارد عملیاتهای نظامی در افغانستان شدند. سالهای بعد، در سال ۲۰۱۱، امریکا بنلادن را در پناهگاهی در ایبتآباد پاکستان در یک عملیات ویژه از بین بردند، اما اظهارات اخیر کریاکو یادآور آن است که مسیر تعقیب رهبران القاعده، پر از پیچیدگیهای اطلاعاتی و عملیاتی بوده که بر نتایج بلندمدت این تلاشها تأثیر گذاشته است.
