خبرگزاری راسک: وزارت دفاع پاکستان بار دیگر بر تعهدات مندرج در توافق آتشبس میان اسلامآباد و طالبان تأکید کرده و موارد کلیدی آن را روشن ساخت. طبق بیانیه منتشرشده، عدم حمله به مواضع یکدیگر، احترام متقابل، حمایت نکردن از گروههای مخالف و هدف قرار ندادن غیرنظامیان از جمله اصول اساسی توافق است که دو طرف متعهد به رعایت آن هستند.
همزمان، وزارت دفاع طالبان در بیانیهای روز چهارشنبه، ۳۰ میزان، اعلام کرده است که ملا یعقوب مجاهد، وزیر دفاع این گروه، توضیحات درباره این توافقنامه ارائه کرده است تا به گفتهی او، سوءتفاهمها درباره تعهدات دو طرف برطرف شود. پیش از این، طالبان نیز تأکید کرده بودند که در چارچوب آتشبس، از گروههای مخالف پاکستان حمایت نخواهند کرد.
در همین حال، وزارت خارجه قطر پیشتر در بیانیهای که درباره توافق آتشبس منتشر کرده بود، از خط دیورند بهعنوان «مرز» یاد کرده بود؛ موضوعی که با واکنشهای گستردهای مواجه شد و نهایتاً، قطر واژه «مرز» را از بیانیه خود حذف کرد. این تغییر نیز نشاندهنده حساسیتهای سیاسی و تاریخی در روابط دو کشور و اختلاف نظرها درباره مرزهای رسمی است.
از سویی دیگر خواجه محمد آصف، وزیر دفاع پاکستان، در گفتوگو با شبکهی خبری «ایآروای » گفته است که توافقنامهی امضاشده میان طالبان و پاکستان در دوحه، یک سند «محرمانه» است و آنچه از سوی طالبان در «شبکههای اجتماعی منتشر شده، با نسخهی اصلی تفاوت چشمگیری دارد.» او تأکید کرده است که «توافقنامهی دوحه» سند مخفی است و او صلاحیت افشای جزئیات آن را ندارد.
وزیر دفاع پاکستان، تأکید کرده است که ادامه آتشبس و حفظ ثبات، بسته به توانایی طالبان در مهار حملات تحریک طالبان پاکستانی است.
از سویی دیگر یک مقام ارشد پاکستان در گفتوگو با روزنامه اکسپرس تریبون، تاکید کرده که طالبان در عمل قابل اعتماد نیستند و باید اقدامهای عملی برای جلوگیری از حملات گروههای شبهنظامی انجام دهند.
آگاهان نظامی امنیتی به این باور اند که اجرای موثر این توافق آتشبس میتواند شرایط را در مرزهای مشترک و مناطق مرزی آرامتر کند، اما در عین حال، عدم پایبندی عملی طالبان به تعهدات، میتواند خطر بروز حملات جدید و تنشهای گسترده را افزایش دهد. از سوی دیگر، حساسیت سیاسی پیرامون واژه «مرز» و دیورند، نشان میدهد که این توافق تنها در حوزه نظامی نیست، بلکه در عرصه سیاسی و دیپلماتیک نیز پیچیدگیهای فراوانی دارد.
در مجموع، آتشبس دوحه گامی مهم در کاهش خشونتها تلقی میشود، اما استمرار آن مشروط به پایبندی طالبان به تعهدات و مهار گروههای مخالف پاکستان است و جامعه بینالمللی با دقت، تحولات مرزی و امنیتی این توافق را دنبال میکند.
توافق آتشبس دوحه که با هدف کاهش خشونتها و تثبیت آرامش در مرزهای مشترک میان پاکستان و مناطق تحت کنترل طالبان منعقد شد، شامل تعهدات مشخصی است؛ از جمله عدم حمله به مواضع یکدیگر، احترام متقابل، عدم حمایت از گروههای مخالف و حفاظت از غیرنظامیان. با این حال، اجرای عملی این توافق و نحوه تفسیر جزئیات آن، میان دو طرف تفاوت نظر ایجاد کرده است.
اما واقعیت این است که طالبان در وضعیت بسیار دشواری قرار گرفته است؛ این گروه عملاً نمیتواند تحریک طالبان پاکستانی را از خاک افغانستان بیرون کند و در عین حال ادامه حمایت و تمویل آن نیز با توافق آتشبس دوحه ناسازگار است. افزون بر این، دهها گروه تروریستی دیگر نیز در افغانستان زیر کنترل طالبان حضور و فعالیت دارند، موضوعی که نه تنها شهروندان افغانستان، بلکه کشورهای منطقه، سازمان ملل و حتی متحدان استراتژیک طالبان بر آن واقفاند. به باور آگاهان، طالبان با امضای توافقنامه آتشبس در دوحه با پاکستان، در معرض یک «دام عملی و سیاسی» قرار گرفتهاند؛ دامی که رهایی از آن برای این گروه بسیار دشوار است.
تلاشهای طالبان برای ارائه توضیحات و اظهارات مبهم، از جمله گفتههای اخیر ملا یعقوب مجاهد، وزیر دفاع طالبان که نتوانست «تیتیپی» را به عنوان گروه تروریستی معرفی کند، نشاندهنده آن است که این گروه به دنبال یافتن راههایی برای توجیه عدم اجرای کامل تعهدات توافقنامه است. به بیان دیگر، پشت پرده تلاشهای طالبان برای شفافنمایی، نگرانی از پیامدهای عملی و سیاسی نقض توافق و حفظ جایگاه داخلی و بینالمللی این گروه نهفته است.
