نویسنده: امیر دفتری
خبرگزاری راسک: به نقل از روزنامه ” نیوزویک “، رهبر ایران، آیتالله علی خامنهای، در اقدامی که نشان از تقویت مناسبات تهران و مسکو دارد، پیامی ویژه به ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه، فرستاده است. بهگفتهی منابع آگاه در تهران، این نامه روز پنجشنبه توسط علی لاریجانی، رئیس شورای عالی امنیت ملی ایران، به پوتین تسلیم داده شد.
محتوای پیام هنوز بهصورت رسمی منتشر نشده، اما دیپلماتها آن را بخشی از تلاش گستردهی ایران برای همآهنگی استراتژیک با روسیه در برابر تحولات پرشتاب جهانی میدانند.
در همین حال، دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده، اعلام کرده است که طی دو هفتهی آینده پس از گفتوگویی طولانی با پوتین، در شهر بوداپست با او دیدار خواهد کرد دیداری که میتواند فصل تازهای در مناسبات واشنگتن و مسکو رقم زند.
به گزارش نیوزویک، تماس اخیر تهران با مسکو و دیدار پیشروی پوتین با ترامپ، هرچند مستقیماً مرتبط نیستند، اما هر دو، رئیسجمهور روسیه را در جایگاهی حساس میان دو محور متضاد دیپلماتیک قرار میدهند.
در حالیکه ترامپ برای پایان دادن به جنگ اوکراین از مسیر مذاکره تلاش میکند، تهران نیز میکوشد تا از افزایش فشارهای تحریمهای غربی با اتکا بر همکاریهای نظامی و اقتصادی با روسیه جلوگیری کند.
مقامهای ایرانی گفتهاند که آیتالله خامنهای در پیام خود بر «ضرورت همگرایی کشورهای مستقل در برابر نظام سلطه» تأکید کرده است. از سوی دیگر، مسکو در ماههای اخیر تلاش داشته تا روابط خود با تهران را در سطوح اقتصادی و دفاعی تعمیق بخشد.
علی لاریجانی در سفر خود به مسکو با مقامات بلندپایهی روسیه دربارهی همکاریهای اقتصادی، انرژی و امنیت منطقهای دیدار کرده است. این دیدار در شرایطی انجام شد که مسکو پیامهایی غیرمستقیم از سوی اسرائیل به تهران منتقل کرده تا از تنشهای نظامی کاسته شود امری که جایگاه روسیه را بهعنوان میانجی فعال در منطقه تقویت کرده است.
ولادیمیر پوتین در نشست «روسیه–آسیای مرکزی» در دوشنبه (پایتخت تاجیکستان) اظهار داشت که کشورش روابطی مبتنی بر اعتماد با اسرائیل دارد و تأکید کرد که رهبری اسرائیل خواهان حل مسالمتآمیز اختلافات با ایران است. این اظهارات در حالی بیان شد که چندی پیش حملات هوایی اسرائیل به تأسیسات هستهای ایران، به یک درگیری ۱۲روزه انجامید و در نهایت با اعلام آتشبس یکجانبه از سوی تهران پایان یافت.
در سوی دیگر، ایالات متحده نیز مسیر دیپلماتیک خود را با روسیه دنبال میکند. ترامپ پس از تماس تلفنی با پوتین، از برنامهی دیدار در بوداپست خبر داد تماسی که بهگفتهی کرملین، به پیشنهاد شخص رئیسجمهور روسیه صورت گرفته است.
این تماس پیش از دیدار برنامهریزیشدهی ترامپ با ولودیمیر زلنسکی، رئیسجمهور اوکراین، در کاخ سفید انجام شد؛ نشستی که در آن زلنسکی بار دیگر از آمریکا خواست تا کمکهای نظامی خود را افزایش دهد.
قرار است در روزهای آینده هیأتهای ارشد دو کشور برای آمادهسازی نشست بوداپست دیدار کنند. در ترکیب هیأت آمریکایی، نام مارکو روبیو، وزیر خارجه ایالات متحده، و معاون رئیسجمهور، جی.دی. ونس، به چشم میخورد.
علی لاریجانی، دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران، در مسکو گفت:
«شامگاه شانزدهم اکتبر، با رئیسجمهور روسیه دیدار کردم و پیام رهبر انقلاب اسلامی را به او رساندم. این پیام در شرایطی حساس و سرنوشتساز برای منطقه ارسال شد.»
در سوی دیگر، دونالد ترامپ در شبکهٔ Truth Social نوشت:
«من و پوتین در بوداپست دیدار خواهیم کرد تا ببینیم آیا میتوانیم این جنگ ننگین میان روسیه و اوکراین را به پایان برسانیم یا نه.»
تحلیلگران بر این باورند که تعمیق روابط ایران و روسیه میتواند معادلات ایالات متحده را در خاورمیانه و اروپا پیچیدهتر کند، بهویژه در زمینهی تحریمها، انرژی و سیاستهای امنیتی.
با این حال، احتمال دارد مذاکرات پیشروی ترامپ و پوتین بخشی از تنشهای جهانی را کاهش دهد.
اما تلاقی منافع سه بازیگر اصلی ایران، روسیه و ایالات متحده میتواند هم فرصت تازهای برای همکاری ایجاد کند و هم صحنهای جدید از رقابت ژئوپلیتیک را رقم زند؛ رقابتی که نتایج آن بر آیندهی نظم جهانی در سالهای پیشرو تأثیرگذار خواهد بود.
پیام محرمانهی تهران به مسکو پیش از دیدار سرنوشتساز پوتین و ترامپ


