خبرگزاری راسک: در حالیکه درگیریهای مرزی طالبان با پاکستان و انتقادهای گسترده جهانی از محدودیتهای این گروه در افغانستان ادامه دارد، برخی از چهرههای سیاسی منطقه و جهانی در تلاشاند تا چهرهای نرمتر و قابلقبولتر از طالبان به نمایش بگذارند.
از زلمی خلیلزاد، دیپلمات پیشین امریکایی گرفته تا عمران خان، نخستوزیر پیشین پاکستان و از حامیان گروه طالبان، هر دو در اظهارات اخیرشان موضعهایی اتخاذ کردهاند که به باور ناظران، در راستای سفیدنمایی طالبان و مشروعیتبخشی مجدد به این گروه تندرو ارزیابی میشود.
زلمی خلیلزاد، نماینده ویژه پیشین ایالات متحده در امور مذاکرات صلح دوحه با طالبان، با استقبال گرم هند از امیرخان متقی، وزیر خارجه طالبان، آن را نشانهای از «پذیرش منطقهای» از این گروه عنوان کرده است.
خلیلزاد در یادداشتی در شبکه اجتماعی اکس نوشته است: «وزیر خارجه افغانستان (طالبان) در هند با گرمی مورد استقبال قرار گرفت؛ امری که طبیعی است پاکستان را عصبی کند.»
خلیلزاد در ادامه حتی از طالبان و پاکستان خواسته بود که برای مقابله با داعش-خراسان همکاری کنند؛ درخواستی که از دید بسیاری از تحلیلگران، تلاشی آشکار برای بازتعریف طالبان بهعنوان بازیگر «مسوول» در برابر تهدید تروریسم است؛ در حالیکه همین گروه هنوز هم متهم به پناه دادن و حمایت از گروههای تروریستی در مرزهای شرقی افغانستان است.
خلیلزاد در بخشی دیگر از یادداشت خود پاکستان را متهم به حمایت از گروه داعش کرده و آن را یک اشتباه محض خوانده است، اظهارات و موضع خلیلزاد در این بخش با آنچه روزگذشته ذبیحالله مجاهد سخنگوی طالبان بیان کرد، همسان و تقربأ جملات و پیم مشابه دارد؛ یعنی خلیلزاد و مجاهد هر دو نقش سخنگوی طالبان را بازی میکنند، به باور آگاهان با این تفاوت که مجاهد سخنگوی رسمی این گروه است و خلیلزاد لابی طالبان در سطح بینالمللی است.
در سوی دیگر، عمران خان، نخستوزیر پیشین پاکستان که از حامیان سرستخت طالبان در دوران نخستوزیریاش بود و دهسردسته و مقام طالبان سالها در مهمانخانههای دولتی پاکستان در اسلامآباد، پشاور و کویته حضور داشتند، در اظهارات تازه از زندان بار دیگر بر گفتوگو میان طالبان حکومت پاکستان تاکید کرده است.
عمران خان که به باور آگاهان نفوذ گستردهای در میان اسلامگرایان این کشور دارد، در پیامی از زندان گفته است: «بدون گفتوگو با طالبان، مشکل تروریسم حل نخواهد شد.»
او تأکید کرده که برای تدوین سیاست ضدتروریسم باید با «تمام ذینفعان از جمله حکومت افغانستان/ طالبان» مشورت شود جملهای که از دید ناظران، در واقع دعوتی برای به رسمیت شناختن غیررسمی طالبان از سوی دولت پاکستان است.
تحلیلگران سیاسی باور دارند که هر دو چهره؛ خلیلزاد در سطح بینالمللی و عمران خان در سطح منطقهای، در تلاشاند تا زمینهای برای عادیسازی روابط با طالبان فراهم کنند. این در حالی است که گزارشها از افزایش خشونتها در مرز افغانستان و پاکستان، سرکوب گسترده زنان و مخالفان در کابل، و نگرانی چین از بیثباتی در پروژههای اقتصادی، همه حاکی از آن است که طالبان هنوز فاصله زیادی با تعریف یک «دولت مسوول و مشروع» دارد.
به نظر میرسد که مواضع خلیلزاد و عمران خان، هرچند در ظاهر دعوت به گفتوگو و همکاری است، اما در عمل به مشروعیتبخشی دوباره به طالبان و بازسازی وجهه بینالمللی آن کمک میکند؛ تلاشی که منتقدان آن را نوعی «سفیدنمایی سیاسی» برای گروهی میدانند که هنوز از خشونت، انحصار و افراطگرایی فاصله نگرفته است.
