خبرگزاری راسک: بیش از صد نهاد مدنی، جنبش اعتراضی و سازمان حقوق بشری، برگزاری دادگاه مردمی برای زنان افغانستان در شهر مادرید اسپانیا را نقطهعطفی در مسیر عدالت و محاکمه بینالمللی طالبان خواندهاند.
این نهادها روز پنجشنبه، ۱۷ میزان، با صدور بیانیهای مشترک، اعلام کردهاند که آنچه در افغانستان تحت حاکمیت گروه طالبان جریان دارد، «جنایتی سازمانیافته علیه بشریت» است. اعضای نهادهای مدنی و حقوق بشری، تأکید کردهاند که زنان، نخستین و بزرگترین قربانیان نظام طالبانی هستند؛ نظامی که بر پایهی آپارتاید جنسیتی، حذف اجتماعی و سرکوب سیستماتیک بنا شده است.
در این بیانیه این نهادها تاکید شده است که دادگاه مردمی زنان افغانستان در اسپانیا صدای خفهشدهی میلیونها زن، قربانی تجاوز، شکنجه و تبعیض است و این دادگاه روایتی مستند از نقض گسترده حقوق بشر در افغانستان را ارائه میکند.
نهادهای امضاکننده از دولت اسپانیا، اتحادیه اروپا و سازمانهای بینالمللی خواستهاند روند قضایی علیه طالبان و حامیان منطقهای آنها را بدون هیچگونه ملاحظه سیاسی ادامه دهند و زمینهی شهادت امن برای قربانیان، بهویژه زنان، گروههای قومی- مذهی، نظامیان پیشین و روزنامهنگاران را فراهم سازند.
اما فراتر از نقض حقوق زنان، طالبان در چهار سال گذشته متهم به ارتکاب صدها مورد بازداشت، شکنجه و قتلهای فراقضایی علیه شهروندان افغانستان شدهاند. گزارشهای مستند سازمان ملل و نهادهای حقوق بشری نشان میدهد که اعضای این گروه در استانهای مختلف، بهویژه در پنجشیر، دایکندی، بلخ و فاریاب و سایر استانهای شمال افغانستان، صدها غیرنظامی را پس از بازداشت به قتل رساندهاند.
بر بنیاد گزارشهای سازمان ملل و نهادهای حقوق بشری، در حال حاضر نیز هزاران شهروند افغانستان، از جمله فعالان مدنی، روزنامهنگاران، نیروهای پیشین امنیتی و مدافعان حقوق بشر، در زندانهای طالبان در شرایط غیرانسانی نگهداری و زیر شکنجه قرار دارند. بسیاری از این زندانیان بدون دسترسی به وکیل یا دادگاه، ماهها و حتی سالها ناپدید شدهاند.
دادگاه مادرید، که دومین روز آن با تمرکز بر حق دسترسی زنان به خدمات صحی و زندگی انسانی برگزار شد، به گفتهی برگزارکنندگان، تنها آغاز راه برای مستندسازی و پیگرد جنایات طالبان در محاکم بینالمللی است؛ روندی که میتواند، به باور فعالان، نخستین گام واقعی برای عدالت و پاسخگویی در قبال رنج مردم افغانستان باشد.
