خبرگزاری راسک: سفر زلمی خلیلزاد، مذاکره کننده پیشین امریکا با طالبان در دوحه، به کابل و دیدار او با مقامهای ارشد طالبان، موجی از خشم و انتقادهای گسترده در میان چهرههای سیاسی، فعالان مدنی و حقوق بشری افغانستان را بار دیگر برانگیخته کرده است. تصاویر منتشر شده از این دیدارها و تماسهای صمیمی خلیلزاد با رهبران طالبان، واکنشهای شدیدی در شبکههای اجتماعی و رسانههای جمعی به دنبال داشته است.
ملک ستیز، کارشناس روابط بینالملل، خلیلزاد را چهرهای «عوامفریب و فرصتطلب» توصیف کرده و تأکید گفته که او هیچ تعهد واقعی نسبت به منافع افغانستان ندارد. بسیاری از فعالان حقوق بشری و کاربران شبکههای اجتماعی نیز او را «دشمن شهروندان افغانستان» و «عامل نابودی دستآوردهای دو دهه گذشته» عنوان کرده اند.
محمد تابش، فعال اجتماعی، در صفحه اکس خود نوشته است که مخالفان طالبان از سفر خلیلزاد به کابل عصبانی شدهاند. او، خاطرنشان کرده که برخی گروهها«هژمونی قومی» برای شان همه چیز است و اصول و تعهدات اخلاقی و انسانی هیچ مفهومی برای شان ندارد. همچنین صفحه «پایگاه قیام ملی» خلیلزاد را مسوول مستقیم تسلیم میلیاردها دالر تجهیزات نظامی و ملکی به طالبان دانسته و او را به نادیده گرفتن جنایات این گروه متهم کرده است.
محمدامین احمدی، عضو پیشین هیأت مذاکرهکننده حکومت افغانستان با طالبان و استاد دانشگاه، در یادداشتی نوشته است که خلیلزاد با سفر اخیر خود در حال عادیسازی «آپارتاید جنسیتی و نقض حقوق زنان افغانستان» توسط طالبان است و عملکرد او در مذاکرات دوحه، که زمانی حقوق زنان بخشی از منافع استراتژیک امریکا بود، اکنون به طور کامل تغییر جهت یافته است. به گفته آقای احمدی، این رفتارها نشاندهنده تعلق خاطر او به ایدههای افراطی و سرکوبگرانه است که بر تشکیل یک دولت متحد حتی با زور و خشونت تأکید دارند.
عارف رحمانی عضو پیشین مجلس نمایندگان افغانستان نیز در یادداشتی در اکس نوشته است که هر بار که نام «زلمی خلیلزاد» در سیاست افغانستان شنیده میشود، موجی از خاطرات تلخ و بحثهای جنجالی زنده میگردد؛ از نشستهای محرمانهی او با طالبان گرفته تا فشارهایی که بر نخبگان غیرپشتون وارد کرد و در نهایت، بازگرداندن طالبان به قدرت. او برای بسیاری یادآور معاملهگریهای پنهان و سیاستهایی است که سرنوشت افغانستان را به بحران کشاند.
فعالان حقوق زن نیز انتقادات شدیدی علیه خلیلزاد مطرح کردهاند. فتانه اسحاق گیلانی او را «شیاد بزرگ و مکاره عام و تام» خوانده و تصریح کرده است که مردم نباید به گفتههای او اعتماد کنند و او باید پاسخگوی اقدامات خود باشد. سیما نوری از دیگر فعالان حقوق زن، در صفحه اکس خود است که خلیلزاد را «بزرگترین لابی طالبان» معرفی کرده ونوشته است که او با حضور خود در چنین سفرهایی، جنایات طالبان را سفیدنمایی میکند.
کاربران شبکههای اجتماعی نیز خلیلزاد را منفورترین چهره تاریخ افغانستان توصیف کرده و او را متهم میکنند که تحت پوشش مدرن بودن، همقبیله بودن با طالبان باعث شده جنایات و نقضهای حقوق بشری این گروه را نادیده بگیرد.
این انتقادات گسترده نشان میدهد که سفر و تعامل خلیلزاد با طالبان نه تنها بار دیگر اختلافات سیاسی و حقوق بشری در افغانستان را آشکار کرده، بلکه اعتماد عمومی به برخی چهرههای دیپلماتیک خارجی را نیز به شدت کاهش داده است.
