زنان بازگشته از ایران و پاکستان: خانه‌ای نداریم، آزادی نداریم، آینده‌ای نداریم

خبرگزاری راسک: کمیساریای عالی سازمان ملل متحد برای پناهندگان در گزارشی تازه هشدار داده است که زنان و دخترانی که از ایران و پاکستان به افغانستان بازگشته‌اند، با ناامنی‌ها و محدودیت‌های شدید روبه‌رو هستند. این گزارش نشان می‌دهد که در کشوری که زیر سلطه طالبان قرار دارد، حتی بازگشت به خانه نیز برای زنان مترادف با بازگشت به زندان و محرومیت است.
بر بنیاد این گزارش، دست‌کم ۶۰ درصد از زنانی که از پاکستان بازگشته‌اند، صراحتاً گفته‌اند که نگران امنیت خود و دختران‌شان هستند. نزدیک به نیمی از این نگرانی‌ها به آزادی رفت‌وآمد مربوط می‌شود؛ آزادی‌ای که طالبان به‌طور سیستماتیک از زنان سلب کرده‌اند و با قوانین سختگیرانه، آنان را در چهارچوب خانه محبوس می‌سازند.
سازمان ملل هشدار داده است که محدودیت‌های طالبان نه تنها زنان و دختران را از آموزش و کار محروم کرده، بلکه آنان را در برابر خطرات جدی‌تری مانند فقر، سوءاستفاده، استثمار و خشونت آسیب‌پذیرتر ساخته است. در حالی‌که جامعه جهانی بر حمایت بشردوستانه تأکید دارد، طالبان با سیاست‌های زن‌ستیزانه عملاً راه هر نوع ادغام اجتماعی را بسته‌اند.
در بخش دیگری از این گزارش آمده است که بیشتر زنان و دختران بازگشته حتی به اسناد هویتی ابتدایی دسترسی ندارند. شناس‌نامه که یکی از ارکان اساسی برای ادغام اجتماعی و دسترسی به خدمات است، برای هزاران زن و دختر در افغانستان یک آرزو باقی مانده است. طالبان با بی‌کفایتی اداری و سیاست‌های تبعیض‌آمیز خود، عملاً مانع توزیع مدارک اساسی به این قشر شده‌اند.
کمیساریای عالی سازمان ملل افزوده است که محدودیت‌های تحمیل‌شده از سوی طالبان، در کنار کاهش کمک‌های بین‌المللی، دسترسی زنان به خدمات حیاتی را به‌شدت کاهش داده است. زنان بازگشته بیش از دیگران با کمبود آب آشامیدنی، خدمات صحی و مشوره‌های حقوقی مواجه‌اند؛ چالشی که به باور کارشناسان ناشی از مدیریت ناکارآمد طالبان و بی‌توجهی آنان به نیازهای مردم است.
در حالی‌که امواج اخراج مهاجران از ایران و پاکستان همچنان ادامه دارد و تنها در سال جاری بیش از ۲.۳ میلیون نفر به افغانستان برگشته‌اند، زنان و دختران مهاجر خود را در سرزمینی می‌بینند که نه حق آموزش دارند، نه فرصت کار و نه امکان گشت‌وگذار آزاد. افغانستان زیر سلطه طالبان برای آنان بیش از هر چیز به یک قفس بزرگ شباهت دارد.