خبرگزاری راسک: ملا هبت الله آخندزاده رهبر گروه طالبان دست به تغییرات در صفوف مقامهای بلندپایه این گروه زده و جابهجاییها و گزینشهای را در کابینه به وجود آورده است. به اساس پیام رسمی که ذبیح الله مجاهد سخنگوی طالبان روز دوشنبه، دهم سنبله در شبکه اجتماعی اکس منتشر کرده؛ خیرالله خیرخواه، وزیر اطلاعات و فرهنگ طالبان، از سمتش برکنار و بهعنوان استاندار میدان وردک معرفی شده است. آقای مجاهد نوشته است که بهجای خیرخواه، شیراحمد حقانی، استاندار پیشین لغمان، وزارت اطلاعات و فرهنگ را به عهده گرفته است.
این تنها جابهجایی در سطح کابینه نیست و در ادامه پیام سخنگوی طالبان آمده دیده میشود که مجموعهای از تغییرات در ردههای استانی و نظامی نیز اعمال شده است. بر اساس اعلامیه طالبان، محمد بختیار معاذ، استاندارپیشین میدان وردک بهعنوان والی لغمان، محمد حافظ مجاهد، معاون پیشین «قول اردوی ۳۱۳ مرکزی» بهعنوان استاندار فراه، غوثالدین رهبر، استاندار پیشین فراه بهعنوان معاون قول اردوی ۳۱۳ و محمد نسیم عزت، فرمانده پیشین «لوای دوم پیاده قول اردوی ۲۰۵ البدر» بهعنوان معاون ولایت جوزجان تعیین شدهاند.
در همین حال، تغییرات گستردهای در فرماندهیهای امنیتی طالبان نیز به چشم میخورد. شیرعلی جندالله، معاون پیشین استان کابل، اکنون فرمانده پولیس طالبان در پکتیا شده و محمد عمر مخلص، فرمانده پولیس پیشین پکتیا، بهعنوان آمر حوزه سوم امنیتی کابل معرفی شده است.
خیرالله خیرخواه از زمان بازگشت طالبان به قدرت در سال ۲۰۲۱، یکی از چهرههای جنجالی کابینه محسوب میشد. با این حال، این نخستین بار نیست که هبتالله آخوندزاده، رهبر طالبان، در سطح وزارتی تغییرات اعمال میکند. در چهار سال گذشته، وزارتهای اطلاعات و فرهنگ، صحت عامه و معادن و پترولیم بیشترین دستخوش تغییرات بودهاند.
جابهجاییهای اخیر در کابینه و ردههای استانی طالبان، از برکناری وزیر اطلاعات و فرهنگ تا تغییر فرماندهان نظامی، هرچند از منظر رسمی و ظاهری به عنوان بهبود کارکرد اداره و پاسخدهی بهتر به نیازهای مردم عنوان شده است، اما آگاهان امور به این باور اند که چنین تغییراتی بیش از آنکه نشانه اصلاح واقعی در حکومتداری طالبان باشد، جابهجایی مهرههای وفادار به رهبر گروه است.
به باور کارشناسان، این نوع تغییرات نه ساختار تصمیمگیری را به شکل واقعی اصلاح میکند و نه موجب همهشمول شدن اداره طالبان میشود. نظام حکومتی طالبان همچنان قومی، متمرکز و انحصاری است و قدرت در دست گروه محدود و وفادار به رهبر باقی میماند. بررسی سوابق تغییرات گذشته نیز نشان میدهد که در چهار سال اخیر، هرگونه جابهجایی در ردههای وزارتی و استانی بیشتر به بازچینی مهرهها و حفظ کنترل مرکزی رهبر طالبان محدود بوده است و هیچ گام اساسی برای افزایش شفافیت، پاسخگویی و مشارکت مردمی برداشته نشده است.
به این ترتیب، این تغییرات در ظاهر ممکن است نشانه تحرک و اصلاح ساختاری به نظر برسند، اما از نگاه کارشناسان، صرفاً جابهجایی نیروها بین پستهاست و در عمل هیچ تغییری در سیاستگذاری، اداره منابع یا بهبود شرایط زندگی مردم ایجاد نمیکند.
