خبرگزاری راسک: عادل راجا، روزنامهنگار تحقیقی پاکستانی، در اظهارات تازه خود ادعا کرده است که مدارکی در اختیار دارد که نشان میدهد سازمان استخبارات پاکستان (آیاسآی) نشست مخالفان طالبان در اسلامآباد را تسهیل و امکانات اقامت شرکتکنندگان را نیز فراهم کرده است. او این اقدام را نمونهای کلاسیک از تلاش ارتش و استخبارات پاکستان برای تغییر رژیم در افغانستان توصیف کرده و گفته است این نشست در پاسخ به نگرانی زلمی خلیلزاد، نماینده پیشین امریکا در افغانستان، برگزار میشود.
آگاهان سیاسی پس از رسانهای شدن این نشست تأکید کردند که این رویداد بخشی از یک روند گستردهتر است که نشان میدهد پاکستان از طالبان افغانستان برای محدود کردن فعالیتهای تحریک طالبان پاکستانی ناامید شده است. چند روز پیش رسانههای پاکستانی به اطلاعاتی دست یافتهاند که حکایت از ادامه تمویل مالی تیتیپی توسط طالبان افغانستان دارد؛ موضوعی که پیشتر بسیاری از کارشناسان معتقد بودند طالبان افغانستان و تحریک طالبان پاکستان دو روی یک سکه هستند و جدایی واقعی میان آنها ممکن نیست.
این شواهد نشان میدهد که محاسبه پاکستان برای مهار تحرکات تیتیپی از طریق طالبان افغانستان از همان آغاز یک اشتباه استراتژیک بوده است. تحلیلگران تأکید میکنند که حمایت پاکستان از مخالفان حکومتهای افغانستان تازگی ندارد و این کشور سالهاست از این روش برای بیثباتسازی و تداوم جنگ در افغانستان استفاده کرده است. ادامه حمایت گروه طالبان از تیتیپی و ارتباطات مالی و عملیاتی میان این دو گروه نشان میدهد که اسلامآباد نمیتواند از طریق طالبان کنترل کامل بر تحرکات تیتیپی داشته باشد و این وضعیت ممکن است پاکستان را مجبور به بازنگری در استراتژی امنیتی و منطقهای خود کند.
آگاهان سیاسی بر این باورند که تردیدی وجود ندارد که پاکستان با میزبانی از مخالفان طالبان عمدتاً به دنبال حفظ منافع استراتژیک خود در افغانستان است. با این وجود، اگر همکاری پاکستان با مخالفان طالبان ادامه یابد و چهرهها و جریانهای مخالف طالبان که در حال حاضر پراکنده، غیرمنسجم و فاقد برنامه در کشورها مختلف هستند، بتوانند اختلافات داخلی، خودخواهیها و برتریطلبیهای درونی خود را کنار بگذارند، میتوانند از این فرصت استفاده کرده و زمینه برچیدن بساط طالبان با کمک پاکستان را فراهم کنند.
گروه طالبان هرچند خود را موفق و پیروز میدان میدانند و بدیلی برای خود نمیبینند، اما واقعیت مسئله این است که طالبان در شرایط کنونی با مشکلات و چالشهای جدی روبرو است؛ طالبان از یک سو با اختلافات درونگروهی دست و پنجه نرم میکند و از سوی دیگر فاقد مشروعیت داخلی هستند. همچنین، طالبان با وجود تلاش برای استقلال مالی، در صورت قطع کامل کمکهای بینالمللی قادر به ادامه دوام نخواهند بود. در چنین شرایطی، اگر مخالفان طالبان منسجم و برنامهریزی شده عمل کنند، افزون بر حمایت پاکستان، میتوانند حمایت سایر همسایهها و کشورهای منطقه که اعتمادی واقعی به طالبان ندارند را نیز به دست آورند.
با این حال، آنچه مشخص است این که پس از سرنگونی طالبان، بعید است پاکستان واقعاً به ایجاد حکومتی قوی و برقراری صلح در افغانستان متعهد باشد. در این شرایط، حکومت پساطالبانی نیازمند انسجام کامل میان رهبران افغانستان است تا از نفوذ بیگانگان و رخنه آنها در صفوف دولت جلوگیری شود و ثبات واقعی برای کشور برقرار گردد.
