خبرگزاری راسک: به نقل از « آسوشیتدپرس»، طالبان روز پنجشنبه اتهام استفاده از زور برای انحراف کمکهای بینالمللی در افغانستان را رد کردند. این واکنش در پی گزارش یک نهاد نظارتی ایالات متحده منتشر شد که گفته بود مقامات طالبان «از همه ابزارهای ممکن، از جمله زور» استفاده میکنند تا کمکها به سمت دلخواه آنان هدایت شود. گزارش ۱۱۸ صفحهای «بازرس ویژه ایالات متحده برای بازسازی افغانستان» که یک روز پیش منتشر شد، اعلام کرده است طالبان از قدرت نظارتی خود استفاده میکنند تا مشخص کنند کدام سازمانهای غیردولتی (انجیاو) اجازه فعالیت دارند و تحت چه شرایطی میتوانند کار کنند.
این گزارش افزوده است که طالبان با مسدود کردن و تغییر مسیر کمکها، اطمینان حاصل میکنند که این کمکها بیشتر به جوامع پشتون برسد تا اقوام غیر پشتون. همچنین این گروه به سازمانهای غیردولتی اجازه فعالیت نمیدهد مگر آنکه از شرکتها، نهادها و افراد وابسته به طالبان استفاده کنند. تا مدتی پیش، ایالات متحده بزرگترین کمککننده به افغانستان بود. دولت دونالد ترامپ، رئیسجمهور پیشین آمریکا، کمکهای خارجی به افغانستان را متوقف کرد؛ زیرا به گفته مقامات، این پولها به نفع طالبان مصرف میشد. سال گذشته، ایالات متحده ۴۳ درصد کل بودجه بشردوستانه بینالمللی افغانستان را تأمین کرد.
گزارش نهاد نظارتی که بر پایه مصاحبه با ۹۰ مقام فعلی و پیشین، از جمله مسئولان سازمان ملل و ایالات متحده تهیه شده، همچنین فاش کرده است که یکی از کارکنان یک سازمان غیردولتی افغانستان به دلیل افشای انتقال مواد غذایی به اردوگاههای آموزش نظامی طالبان کشته شده است. این گزارش همچنین بیان کرده است که «طالبان ممکن است نرخ ارز را دستکاری و مزایدههای ارزی دلارهای وارداتی آمریکا را برای کسب سود مهندسی کنند» و «احتمالاً با مقامات ارشد سازمان ملل تبانی کرده و از فروشندگان این سازمان رشوه دریافت کنند». یک گزارش «مؤسسه صلح ایالات متحده» در سال ۲۰۲۳ نیز اعلام کرده بود که طالبان «بیشتر برنامههای کمکرسانی تحت مدیریت سازمان ملل را نفوذ و تحت تأثیر قرار دادهاند».
سخنگوی وزارت اقتصاد طالبان که بر فعالیت سازمانهای غیردولتی داخلی و خارجی نظارت دارد، یافتههای این گزارش را رد کرد و مدعی شد که کمکهای بشردوستانه از سوی نهادهای بینالمللی مستقیماً از طریق دفاتر سازمان ملل و بدون دخالت نهادهای طالبان ارائه میشود. عبدالرحمان حبیب، سخنگوی این وزارتخانه گفت: «ما تلاش میکنیم شرایط لازم را برای سازمانهای کمکرسان ایجاد کنیم تا رشد اقتصادی را ترویج کرده و فقر را کاهش دهند. ما از فعالیت شفاف نهادهای داخلی و خارجی حمایت میکنیم و بر پروژههای آنان نظارت داریم».
هیئت سازمان ملل در افغانستان در بیانیهای به اسوشیتدپرس اعلام کرد که این گزارش، «محیط کاری بسیار پیچیده» برای ارائه کمکها در افغانستان را برجسته کرده است، از جمله تلاشها برای مداخله و اعمال محدودیت از سوی مقامات طالبان. سازمان ملل همچنین به اتهامات مربوط به «رشوهخواری» اشاره کرده و گفته است: «ما هرگونه ادعای سوءرفتار یا فساد، چه توسط کارکنان سازمان ملل یا شرکای اجرایی، را بسیار جدی میگیریم و اطمینان میدهیم که این موارد فوراً بررسی میشوند». این نهاد افزود: «ما از هر کسی که مدارکی درباره انحراف کمکها، سوءاستفاده، تخلف، کلاهبرداری یا فساد در اختیار دارد، میخواهیم از طریق مسیرهای رسمی و محرمانه گزارش دهد تا مورد تحقیق قرار گیرد».
یک مقام «سازمان توسعه بینالمللی ایالات متحده» (یواس آید) در سال ۲۰۲۳ به نهاد نظارتی گفت که طالبان از ثبت سازمانهای غیردولتی تحت رهبری زنان خودداری کرده، مانع باز کردن حساب بانکی برای آنان شده، پروژههای مرتبط با زنان را تأیید نکرده و خواستار جایگزینی زنان عضو هیئتمدیره با مردان شدهاند. همچنین این گروه تهدید کرده که سازمانهایی که با این سیاستها همراهی نکنند، تعطیل خواهند شد. در همان سال، گزارش افزود که حتی دو مقام ارشد زن سازمان ملل معاون دبیرکل سازمان ملل و مدیر اجرایی «زنان سازمان ملل» «به آنان گفته شده بود نباید بدون همراهی مرد محرم (شوهر، پدر یا برادر) در بازدیدهای عمومی شرکت کنند». سازمان ملل هفته گذشته اعلام کرد که دهها کارمند زن افغانستانی تهدید به مرگ شدهاند. این تهدیدها در حالی است که طالبان از زمان تسلط بر افغانستان در سال ۲۰۲۱، محدودیتهای شدیدی بر زنان اعمال کردهاند. طالبان هرگونه تهدید را انکار کرده و گفتهاند که چنین چیزی ممکن نیست.
طالبان در دسامبر ۲۰۲۲ زنان افغانستانی را از کار در سازمانهای غیردولتی داخلی و خارجی منع کردند، این ممنوعیت شش ماه بعد به سازمان ملل نیز گسترش یافت و سپس تهدید کردند که هر نهادی که همچنان زنان را به کار گیرد، بسته خواهد شد. با این حال، شماری از زنان در بخشهای کلیدی مانند خدمات درمانی و کمکرسانی فوری بشردوستانه همچنان فعال هستند؛ حوزههایی که به گفته نهادهای امدادرسان، نیاز به خدمات بسیار بالاست. به گفته سازمانهای امدادرسان، بیش از نیمی از جمعیت افغانستان حدود ۲۳ میلیون نفر به کمکهای بشردوستانه نیاز دارند. این بحران ناشی از دههها جنگ، از جمله جنگ ۲۰ ساله ایالات متحده با طالبان، فقر ساختاری و شوکهای اقلیمی است.
