خبرگزاری راسک: جان لی اندرسون، روزنامهنگار و نویسنده امریکایی با تجربهای نزدیک به نیم قرن در پوشش تحولات افغانستان، تازهترین کتاب خود را با عنوان «باختن جنگ؛ صعود و سقوط طالبان» منتشر کرده است. این اثر، روایت مفصلی از تاریخ افغانستان از پیش از حملات ۱۱ سپتامبر تا حضور نزدیک به چهار سال طالبان در قدرت است که به تحلیل شکست حضور امریکا و ناتوانی در ایجاد صلح پایدار میپردازد.
اندرسون در مقدمه کتابش مینویسد که ماموریت امریکا و متحدانش در ابتدا موفقیتآمیز بود و گروه طالبان و سازمان تروریستی القاعده به مناطق کوهستانی عقبنشینی کردند و دولتی جدید شکل گرفت. اما در عین حال او معتقد است که غرب هرگز نتوانست واقعاً با واقعیتهای افغانستان پیوند بخورد و همین خلأ سبب شد تلاشها به شکست بیانجامد.
یکی از سوالات مهم کتاب، تمایز بین طالبان گذشته و حال است. اندرسون میگوید: «ما نمیدانیم این طالبان جدید است یا قدیمی؛ مردانی را دیدیم که لباسهای سنتی پوشیده بودند و گروهی دیگر لباس نیروهای ویژه امریکایی داشتند. حتی استفاده از تلفنهای هوشمند و فیلمبرداری برایشان ممنوع نبود.» این موضوع کمی امید برای تغییر طالبان ایجاد کرد، اما واقعیتهای بعدی این امید را کمرنگ کرد.
نگرانی اندرسون درباره وضعیت زنان افغانستان عمیق است. او نوشته است که بسیاری از زنان از او درخواست کمک کردند تا بتوانند کشور را ترک کنند، چرا که محدودیتها روز به روز بیشتر شده است. زنان از صحبت کردن در ملاء عام منع شدهاند و برای سفر باید همراه مردی از خانواده باشند. حتی وضعیت بخشهای زنان در بیمارستانها مبهم است.
درون گروه طالبان نیز شکافهایی وجود دارد که ممکن است به نزاع داخلی بینجامد. اندرسون معتقد است که «افغانستان هرگز بدون خونریزی وارد مرحلهای جدید نشده و این چرخه همچنان ادامه دارد.»
او در نهایت تاکید میکند که گروه حاکم فعلی طالبان نه تنها تغییری نکرده، بلکه بیعدالتیهای تازهای را اعمال میکند و این واقعیت تلخ را باید پذیرفت.
با وجود همه اینها، اندرسون افغانستان را سرزمینی شگفتانگیز میداند و از علاقهاش به بازگشت به این کشور میگوید؛ جایی که خاطرات و تجربههای فراموشنشدنیاش را در آنجا ساخته است.
