خبرگزاری راسک: نهاد موسوم به «حمایت از کودکان افغانستان» در تازهترین گزارش خود اعلام کرده است که بهطور متوسط، هر ۳۰ ثانیه یک کودک از ایران و پاکستان به کشور بازگردانده میشود. بر اساس گزارش این نهاد، بیش از ۸۰۰ هزار کودک از اغاز سال جاری میلادی تاکنون از کشورهای همسایه به افغانستان اخراج شدهاند که نزدیک به سهچهارم آنها از ایران بازگشتهاند. این نهاد در گزارش خود افزوده که بسیاری از این کودکان «بدون سرپرست و در شرایط دشوار» وارد کشور شدهاند.
با این حال، وضعیت مهاجران اخراجشده به شدت بحرانی است. کودکان و خانوادههای بازگشته با کمبود شدید غذا، سرپناه و خدمات بهداشتی مواجهاند و گزارشها نشان میدهد که از هر پنج کودک افغانستانی، یکی با مشکل سوءتغذیه دست و پنجه نرم میکند. نهادهای امدادرسان در داخل کشور نیز هشدار دادهاند که ظرفیتهای محدود آنها نمیتواند پاسخگوی حجم بالای بازگشتکنندگان باشد.
از سوی دیگر، سازمان ملل متحد اعلام کرده که از آغاز سال جاری میلادی تاکنون، بیش از ۱.۷ میلیون مهاجر افغانستانی از ایران و پاکستان اخراج شدهاند. آمار بازگشتکنندگان به طور ناگهانی افزایش یافته و در اوایل ماه جاری، تنها در یک روز حدود ۲۸ هزار نفر به کشور بازگشتهاند. سازمانهای بینالمللی بهشمول صدوق حمایت از کودکان سازمان ملل- یونیسف بارها خواستار بازگشت کودکان با حفظ کرامت انسانی و فراهم شدن حمایتهای لازم شدهاند، اما این درخواستها تاکنون نتوانسته پاسخگویی موثری به بحران پناهجویان در افغانستان باشد.
مشکل بزرگتر اما نبود هرگونه برنامه مدون از سوی طالبان، به عنوان گروه حاکم بر افغانستان برای پذیرش و حمایت از این بازگشتکنندگان است. طالبان تاکنون نه تنها مسوولیتی در قبال این مهاجران نمیپذیرد، بلکه گزارشهای متعددی حکایت از آن دارد که جنگجویان این گروه در مرزها به دنبال یافتن و بازداشت نظامیان و کارمندان حکومت پیشین، فعالان مدنی، روزنامهنگاران و کسانی هستند که در رسانهها یا شبکههای اجتماعی علیه طالبان موضع گرفتهاند. این وضعیت، فضای ناامنی و ترس را در میان مهاجران و خانوادههایشان تشدید کرده است.
مهاجرانی که به افغانستان بازمیگردند با واقعیت تلخی روبهرو میشوند؛ نه تنها هیچ حمایت دولتی وجود ندارد، بلکه تهدیدهای امنیتی و سرکوب روزمره باعث شده که بسیاری از آنها به ویژه زنان و دختران در شرایط نامناسب و ناامنی به سر ببرند. این بحران انسانی در کنار مشکلات اقتصادی و کمبود منابع، چالشهای جدی را پیش روی افغانستان قرار داده است.
در حالی که ایران و پاکستان در ماههای اخیر میلیونها مهاجر افغانستانی را اخراج کردهاند، جامعه جهانی و نهادهای بینالمللی بر ضرورت همکاریهای گستردهتر و ارائه کمکهای فوری برای حمایت از مهاجران بازگشته تأکید دارند. اما به نظر میرسد تا زمانی که طالبان حاضر به پذیرش مسوولیتهای انسانی و سیاسی خود در قبال این بحران نشوند، وضعیت پناهجویان و مهاجران افغانستانی در داخل کشور همچنان بحرانی و غیرقابل پیشبینی باقی خواهد ماند.
