خبرگزاری راسک: با شدت گرفتن روند اخراج مهاجران افغانستانی از کشورهای همسایه، کمیساریای عالی سازمان ملل در امور پناهندگان با ابراز نگرانی جدی، اعلام کرده است که این کشورعملا با یک «فاجعه انسانی» روبروست. این اداره بینالمللی هشدار داده است که دامنه فقر و بحران انسانی در این افغانستان با گذشت هر روز گستردهترمیشود و در صورت عدم توجه «هزاران کودک و مرد کهن سال از گرسنگی تلف» خواهند شد. کمیساریای عالی سازمان ملل، روز پنجشنبه، ۱۶ اسد، اعلام کرده که بازگشت بیش از ۲.۱ میلیون مهاجر از ایران، پاکستان و سایر کشورهای همسایه افغانستان، فشار بیسابقهای بر منابع و ظرفیتهای محدود داخلی وارد کرده است.
در پیامی که کمیساریا در شبکه اجتماعی اکس منتشر کرده، افزوده است: «بازگشت مهاجران اجباری و یا داوطلبانه فرق نمیکند، اما چیزی که بسیار نگران کننده است این که افغانستان ظرفیت پاسخگویی به این حجم از نیازمندیها را ندارد.» این اداره بینالمللی از کشورهای کمککننده خواسته است تا «حمایتهای بشردوستانه خود به افغانستان را افزایش دهند.»
همزمان، گزارشها حاکی از آن است که فشار بر مهاجران افغانستانی در کشورهای همسایه، بهویژه ایران و پاکستان، در حال تشدید است. بهتازگی، قاسم رضایی، معاون فرمانده انتظامی ایران، اعلام کرده که مهاجران افغانستانی فاقد مدارک اقامتی، هدف عملیات تعقیب و بازداشت قرار دارند. منابع محلی در پاکستان نیز به رسانهها گفتهاند که در هفتههای اخیر، روند اخراج مهاجران افغانستانی از آن کشور بهطور چشمگیری افزایش یافته است.
در حالی که افغانستان همچنان با اثرات فقر، بیکاری، محدودیتهای وضع شده از سوی طالبان و تبعیض سیستماتیک علیه زنان دستوپنجه نرم میکند، ورود انبوه مهاجران بازگشتی، بحران انسانی را وارد مرحلهای خطرناک کرده است. بسیاری از این افراد بدون پناهگاه، دسترسی به خدمات اولیه صحی و اجتماعی، آموزش یا فرصتهای معیشتی وارد کشوری میشوند که پیشاپیش با کمبود شدید منابع روبهروست.
آمارهای سازمانهای بینالمللی نشان میدهد که بیش از ۲۳ میلیون شهروند افغانستان به نوعی به کمکهای بشردوستانه وابستهاند؛ عددی که با تداوم روند بازگشت مهاجران، احتمالاً افزایش خواهد یافت.
در کنار آن، محدودیتهای گسترده وضعشده از سوی طالبان علیه زنان، کاهش فعالیت نهادهای مدنی و محدودسازی رسانهها نیز مانع دسترسی میلیونها شهروند این کشور به حمایتهای حیاتی شده است.
ناظران نیز هشدار میدهند که شرایط کنونی، نشاندهنده «فروپاشی تدریجی زیرساختهای بشردوستانه» در کشوری است که طی چهار دهه گذشته، بارها از بحران عبور کرده، اما هرگز به ثبات پایدار نرسیده است.
کمیساریای عالی سازمان ملل و دیگر نهادهای حقوق بشری بار دیگر جامعه جهانی را فراخواندهاند تا مسوولیت خود در قبال مردم افغانستان را نادیده نگیرند. با تداوم بازگشت اجباری، بیثباتی سیاسی و کمتوجهی بینالمللی، افغانستان در مسیر یک بحران انسانی تمامعیار قرار دارد که پیامدهای آن میتواند منطقهای و حتی فرامنطقهای باشد.
