خبرگزاری راسک: در آستانه چهارمین سالگرد بازگشت گروه طالبان به قدرت، دیدهبان حقوق بشر با انتشار گزارشی تازه، جامعه جهانی را به «ناکامی آشکار» در جلوگیری از سرکوب گسترده شهروندان افغانستان توسط طالبان متهم کرده است. این نهاد هشدار داده است که طالبان طی چهار سال گذشته، نهتنها از تعهدات ادعایی خود عدول کردهاند، بلکه سرکوب سیستماتیک زنان، اقوام غیرپشتون و مخالفان را به اوج رساندهاند.
فرشته عباسی، پژوهشگر ارشد دیدهبان حقوق بشر، گفته است: «شواهد غیرقابل انکار از نقض گسترده حقوق بشر توسط طالبان وجود دارد و سکوت یا انفعال جامعه جهانی، به این گروه چراغ سبز داده است.» او بار دیگر بر ضرورت ایجاد سازوکار بینالمللی برای پاسخگو ساختن طالبان تأکید کرد.
در گزارش این نهاد آمده است که نقض حقوق بشر در افغانستان ابعاد مختلفی یافته است؛ کشتار و ناپدیدسازی نظامیان پیشین که بر اساس گزارشهای مستند، دهها تن بدون محاکمه و در خفا اعدام شدهاند. شکنجههای سازمانیافته در زندانها که زندانیان سیاسی و حتی شهروندان عادی از آن خبر دادهاند. تجاوز و خشونت جنسی علیه زنان بازداشتشده که بسیاری از قربانیان به دلیل ترس از انتقامجویی، قادر به شکایت نیستند. محرومیت مطلق زنان از آموزش، کار و مشارکت اجتماعی که به گفته ناظران، نمونهای آشکار از آپارتاید جنسیتی است.
افزون بر این، سرنوشت مهاجران افغانستانی در کشورهای همسایه به ویژه ایران و پاکستان نیز نگرانکننده است. اخراجهای گسترده، بازداشتهای خودسرانه و موارد متعدد قتل و ناپدیدشدن مهاجران، بحران انسانی را تشدید کرده است. از سوی دیگر، محدودیت دسترسی زنان به کمکهای بشردوستانه و قطع بخشی از کمکهای مالی خارجی، به فروپاشی خدمات اساسی انجامیده است. تنها در سال گذشته، بیش از ۴۰۰ مرکز صحی به دلیل کمبود بودجه تعطیل شد و میلیونها نفر به خدمات درمانی ابتدایی دسترسی ندارند.
تحلیلگران معتقدند که چهار سال سکوت و مصالحه جامعه جهانی با طالبان، نهتنها به بهبود وضعیت نینجامیده، بلکه طالبان را در اعمال حاکمیت مبتنی بر خشونت و سرکوب جسورتر کرده است. اکنون با فرا رسیدن چهارمین سالگرد حاکمیت این گروه، خواست اصلی نهادهای حقوق بشری روشن است؛ فشار واقعی بر طالبان، ایجاد مکانیزم پاسخگویی و توقف سیاستهای مماشاتگرایانه پیش از آنکه بحران انسانی افغانستان غیرقابل بازگشت شود.
