خبرگزاری راسک: در سکوت گالری جهان اسلام موزیم بریتانیا، قالیهای افغانستان مانند دفترچههای خاطرات یک ملت پهن شدهاند؛ دفترچههایی که به جای واژهها با گرهها و رنگها نوشته شدهاند.
اینجا خبری از گلهای ریز سنتی نیست؛ تانکها و بالگردها بر زمینههای خاکی و سرخ رژه میروند، اشترهای آراسته با زینهای رنگین آرام قدم میزنند و چهرههای مردان افغانستانی با کلاههای سنتی در میان نقشها پیدا میشوند. هر گره، روایت نیمقرن جنگ، آوارگی و مقاومت است.
این نمایشگاه که شامل ۹ قالین در اندازهها و رنگهای گوناگون است، تاریخ معاصر افغانستان را از حمله شوروی در ۱۹۷۹ و جنگهای مجاهدین، تا رویداد ۱۱ سپتامبر در امریکا که منجر به سرنگونگی رژیم نخست طالبان در افغانستان شد و همچنان بازگشت دوباره طالبان در سال ۲۰۲۱ میلادی را روایت میکند؛ دورانی که خاطره تلخ و پیامدهای آن هنوز از ذهن شهروندان افغانستان پاک نشده است.
فرشهای جنگی نخستینبار در دهه ۱۹۸۰ پا به دار قالی گذاشتند؛ زمانی که بافندگان افغانستانی تصمیم گرفتند جای گلهای اسلیمی و ستارههای سنتی، نشانههای جنگ را بر تار و پود بنشانند. در میان آنها «دیو سفید» اسطورهای، دستانی با انگشتانی شبیه لولههای مسلسل و تانکهایی که مانند نقوش هندسی در حاشیهها صف کشیدهاند، چشم را خیره میکند.
در کنار این قالیها، ابزارهای بافت، عکسهای آرشیوی و یادداشتهای تاریخی نیز به نمایش گذاشته شده تا بازدیدکنندگان ببینند چگونه زنان و مردان بافنده، تاریخ پرهیاهوی سرزمینشان را بیصدا، اما ماندگار روایت کردهاند.
موزیم بریتانیا درباره این نمایشگاه میگوید: «قالینهای افغانستان فقط کف اتاقها را نمیپوشانند؛ آنها حافظهای زندهاند. هر گره، شهادتی است بر رنجها، امیدها و مقاومت مردمی که تاریخ خود را نه روی کاغذ که روی دار قالی ثبت کردهاند.»
