خبرگزاری راسک: در افغانستانِ تحت سلطهی طالبان، جایی که نفس کشیدن در فضای آزادی اندیشه تبدیل به جرم شده، سرنوشت عبدالعلیم خاموش، آموزگار ساده ولی آگاه، اکنون به طناب دار گره خورده است؛ فقط بهخاطر آنکه از «علوم عصری» دفاع کرده است.
طالبان، اینبار نه در میدان جنگ که در کلاس درس به مقابله با آینده برخاستهاند. عبدالعلیم خاموش، معلمی در ولایت پکتیکا، به جرم آنچه طالبان «توهین به مقدسات» مینامند، به اعدام محکوم شده است. اما خانواده و نزدیکان او میگویند حقیقت بسیار تلختر و عمیقتر از یک اتهام ساختگی است. به گفتهی آنان، خاموش تنها گناهش این بوده که در محیط آموزشی، به ارزش علوم مدرن، دانش اجتماعی و تفکر انتقادی اشاره کرده است. نه کفر گفته و نه توهین کرده، فقط خواسته دانشآموزانش بهجای تقلید، بیندیشند.
در نظامی که بهنام شریعت حاکم شده اما هرگونه پرسش و اندیشهی علمی را کفر تلقی میکند، سرنوشت معلمانی چون علیم خاموش روشن است. طالبان در سالهای اخیر نظام آموزشی افغانستان را دگرگون کردهاند؛ حذف مضامین علمی، اجتماعی و عصری و جایگزینی آنها با تجوید، تفسیر و دروس صرفاً دینی، آنهم با قرائتی سختگیرانه و بسته رهبران این گروه بارها بهصراحت گفتهاند، علوم عصر «مضر» و حتی «حرام» است و مسلمانان باید از آن پرهیز کنند.
سیاست حذف آگاهی و اندیشه، اکنون به مرحلهی حذف فیزیکی رسیده است. معلمانی که زمانی ستون فکری جامعه بودند، حالا زیر سایهی سنگین دادگاههای فرمایشی طالبان به مرگ محکوم میشوند.
خانوادهی عبدالعلیم خاموش که از شوک این حکم هنوز بیرون نیامدهاند، میگویند او حتی وکیل مدافع ندارد و در روندی غیرشفاف و سیاسی، قربانی نگاه افراطی شده است. درخواستی که مطرح کردهاند ساده است؛ محاکمهی عادلانه، دسترسی به وکیل، و شنیدهشدن صدای انسانی که تنها «جرمش» تعلیم علم و امید بوده.
در این میان، نهادهای حقوق بشری بینالمللی نیز واکنش نشان دادهاند و خواهان لغو فوری حکم اعدام و آزادی بیقیدوشرط او شدهاند. اما تا وقتی آموزش در افغانستان به ابزار سرکوب و ارعاب تبدیل شده و علم به «جرم» بدل گشته، صدای معلمان خاموش میماند و نسلهایی از دانشآموزان، از نور دانش محروم میشوند.
اعدام عبدالعلیم خاموش اگر اجرا شود، نه فقط پایان زندگی یک انسان، که تیر خلاصی به امید و آیندهی آموزش در افغانستان است. باید پرسید؛ در جهانی که علم ستون پیشرفت است، چگونه میتوان معلمی را به جرم آگاهی، به مرگ سپرد؟
