خبرگزاری راسک: تنش بر سر مالکیت معادن افغانستان بار دیگر به خشونت کشیده شد. این بار در شهرستان شهر بزرگ استان بدخشان، جایی که منابع محلی از یک درگیری مسلحانه میان محافظان یک شرکت چینی و تفنگداران وابسته به بومیان منطقه خبر میدهند. به گفته منابع مردمی، در این درگیری که در اطراف منطقه «داونگ» در نزدیکی یک معدن طلا صورت گرفته، پسر یکی از فرماندهان محلی بهنام وارث کشته شده است.
ماجرا از آنجا آغاز شده که نیروهای امنیتی وابسته به یک شرکت چینی وارد زمینی شدند که بومیان آن را ملک شخصی میدانند. منابع محلی تایید میکنند که این زمین ملکیت شخصی یکی از چهرههای بانفوذ منطقه، معروف به «ملا نصرالدین»، است. اما با ورود محافظان شرکت چینی و آغاز حفاری، تفنگداران محلی واکنش نشان دادند. گلولهها رد و بدل شد و نزاعی که ظاهراً بر سر زمین بود، به درگیری مسلحانه انجامید و یک کشته برجای گذاشت.
مقامهای اداره محلی طالبان در بدخشان تا کنون در خصوص این رویداد ابراز نظر نکرده اند. اما در میان مردم محلی، این حادثه نمادی از یک روندی زورگیری است که سالهاست نارضایتی میآفریند.
در ماههای گذشته، با گسترش روابط اقتصادی میان طالبان و چین، قراردادهای متعدد استخراج معادن به شرکتهای چینی واگذار شده است؛ از مس و لیتیوم در لوگر و ننگرهار گرفته تا طلا و زمرد در شمال و شمالشرق کشور. اما به نظر میرسد آنچه خشم مردم را برانگیخته، فقط حضور شرکتهای خارجی نیست. گزارشها حاکی از آن است که طالبان افراد وابسته و نزدیک به خود را از استانهای دیگر بهعنوان «کارگران» به این پروژهها اعزام میکنند. این مسأله نه تنها بومیان را از سود و فرصت اشتغال محروم کرده، بلکه احساس حذف و نادیدهانگاری آنها را نیز تقویت کرده است.
بسیاری از مردم در بدخشان و دیگر استانهای که غنی از منابع طبیعی هستند، تایید میکنند که طالبان و شرکای خارجیشان در حال بهرهبرداری حداکثری از ثروت ملی هستند، بیآنکه مکانیسمی برای شفافیت، عدالت یا توسعه محلی وجود داشته باشد.
در حالیکه چین در تلاش است تا جای پای خود را در بخش منابع افغانستان محکمتر کند، وقایع مشابه نشان میدهد که نبود اجماع محلی و سیاستهای انحصاری طالبان میتواند پروژههای معدنی را به میدان تنش و درگیری بدل کند. در غیاب رسانههای آزاد، نهادهای نظارتی و روند شفاف مشارکت مردم، معادن افغانستان که میتواند امکان و فرصتی برای توسعه باشد؛ بیش از پیش به منشأ تنش و نابرابری بدل شده است.
