خبر گزاری راسک: اداره ملی امتحانات کانکور طالبان، روز یکشنبه ۲۹ سرطان، نتایج آزمون کانکور سال ۱۴۰۴خورشیدی را اعلام کرد. بر پایه این اعلام، سید موسی، فرزند سید داوود از استان کابل، پایتخت افغانستان، با کسب ۳۵۶.۵۷۴۱۵ نمره، بهعنوان اولنمره عمومی معرفی شده است. او دانشآموز لیسه خصوصی «پامیر نوین» بود که به دانشگاه طبی کابل راه یافته است.
اما در کنار اعلام این نتایج، شکایات گستردهای از داوطلبان بهویژه در استانهایی که زبان مادری ساکنان آنها پارسیدری است، شنیده میشود. شماری از شرکتکنندگان از استانهای بدخشان، تخار، بامیان، دایکندی، هرات، پنجشیر و سایر شهرها گفتهاند که تمام پرسشهای آزمون به زبان پشتو تهیه شده بود؛ امری که سبب شده بسیاری از داوطلبان نتوانند به درستی به سوالها پاسخ دهند.
داوطلبان گفته اند که نابرابری زبانی و حذف آگاهانه زبان پارسیدری در یک آزمون ملی، آنها را عملاً از میدان رقابت بیرون رانده است. به باور ناظران، این اقدام نه تنها ناقض عدالت آموزشی است، بلکه بازتابدهنده سیاستهای زبانی طالبان در عرصههای رسمی و علمی نیز میباشد.
از سوی دیگر، امسال چهارمین سالی است که دختران افغانستان از شرکت در آزمون کانکور محروماند. پس از بازگشت طالبان به قدرت در سال ۲۰۲۱، مکاتب متوسطه و لیسه به روی دختران بسته شد و بهدنبال آن، دروازههای دانشگاهها به روی دختران بسته ماند.
با وجود اعتراضهای جهانی و درخواستهای نهادهای حقوق بشری و آموزشی، طالبان نه تنها به بازگشایی نهادهای آموزشی برای دختران اقدام نکردهاند، بلکه به تدریج از هر نوع مشارکت آموزشی زنان نیز جلوگیری کردهاند.
اعلام نتایج کانکور در شرایطی که نیمی از جمعیت کشور از تحصیل محروماند و بخشی دیگر با تبعیض زبانی روبهرو هستند، بیشتر به یک نمایش کنترلشده میماند تا یک رقابت ملی عادلانه. محرومیت پیوسته دختران از آموزش و حذف زبان پارسیدری از یک آزمون سرنوشتساز، تنها بخشی از سیاستهای تبعیضآمیز طالبان است که نظام آموزشی را به ابزاری برای یکدستسازی قومی و ایدئولوژیک بدل کرده است.
