خبرگزاری راسک: سازمان جهانی صحت اعلام کرده است که حدود چهار میلیون تن در افغانستان با اختلالات ناشی از مصرف مواد مخدر دستوپنجه نرم میکنند. این آمار در جریان سفر حنان حسن بلخی، مدیر منطقهای سازمان جهانی صحت برای حوزه مدیترانه شرقی، به کابل ارائه شده است.
خانم بلخی که از تاریخ ۲۹ جون تا ۱ جولای ۲۰۲۵ به افغانستان سفر کرده بود، در دیدار با مقامهای طالبان، نمایندگان سازمان ملل و دیپلماتهای خارجی، بر نیاز فوری رسیدگی به بحرانهای صحی کشور، بهویژه اعتیاد و اختلالات ناشی از آن تأکید کرد.
او در بازدید از مرکز ۱۰۰ بستر درمان اعتیاد زنان و کودکان در کابل، گفته: «هر انسان مستحق فرصتی برای بهبود و بازگشت به زندگی سالم» است.
افغانستان از جمله کشورهایی است که سالها جنگ، فقر و مهاجرت، سایه سنگینی بر سلامت روان شهروندانش افکنده است. در کنار آمار بالای مصرف مواد مخدر، اختلالات روانی مانند افسردگی، اضطراب، آسیبدیدگی روانی پس از جنگ و خشونتهای خانوادگی در جامعه فراگیر شدهاند.
این درحالیست که افغانستان در حال حاضر تقریباً فاقد مراکز تخصصی رواندرمانی با ظرفیت ملی است و حمایت روانی و اجتماعی به ویژه برای زنان، کودکان و بازگشتکنندگان به شدت ناکافی میباشد. بسیاری از معتادان نهتنها با مشکل دسترسی به مراکز درمانی روبهرو اند، بلکه درمانهای موجود نیز غالباً غیرپیوسته، موقتی و بدون پشتیبانی روانی بلندمدت صورت میگیرند.
کارشناسان صحی باور دارند که تا زمانیکه سلامت روان به عنوان یک اولویت جدی در سیاستگذاری عمومی گنجانده نشود، روند بهبود وضعیت اعتیاد و سلامت روان در افغانستان با موانع ساختاری روبهرو خواهد بود.
از سویی دیگر ناظران به این موضوع اشاره میکنند که در بسیاری موارد رفتار خشونتآمیز طالبان با مردم، بهویژه زنان، اقوام غیر پشتون و مهاجران بازگشتکننده، نهتنها به نقض گسترده حقوق بشری انجامیده، بلکه بهصورت مستقیم و غیرمستقیم، یکی از عوامل اصلی افزایش اختلالات روحی و روانی در جامعه افغانستان بهشمار میرود. یافتههای و ناظران سازمانهای حقوق بشری نشان میدهد که از زمان بازگشت طالبان به قدرت، میزان فشار روانی بر شهروندان افغانستان بهگونه بیسابقهای افزایش یافته است. سرکوب سیستماتیک آزادیها، بازداشتهای خودسرانه، اعدامهای میدانی، محدودیت بر آموزش و کار زنان، و فضای خفقانآور اجتماعی سبب شده تا احساس ناامنی، بیثباتی و درماندگی روانی در میان مردم افزایش یابد.
با این حال، سازمان جهانی صحت تاکید میکند که در افغانستان زیرکنترل طالبان، هیچ چارچوب رسمی برای رسیدگی به سلامت روان وجود ندارد و کمبود مراکز رواندرمانی، عدم تخصص روانشناسان، و فضای بیاعتمادی نسبت به نهادهای رسمی، وضعیت را وخیمتر ساخته است.
