خبرگزاری راسک: در حالی که مقامهای وزارت امور خارجه ایران اعلام کردهاند مهلت خروج مهاجران افغانستانی تا ۱۵ ماه سنبله سال روان خورشیدی تمدید شده است، بسیاری از مهاجران و نهادهای حقوق بشری نسبت به پایبندی نیروهای انتظامی و امنیتی ایران به این مهلت رسمی ابراز تردید کردهاند؛ زیرا در گذشته نیز مهاجران دارای مدارک اقامت، ویزا یا سند اقامت از خیابان، محل کار یا حتی خانههایشان بازداشت و اخراج شدهاند.
احمد معصومیفر، رئیس نمایندگی وزارت خارجه ایران در خراسان رضوی، اعلام کرده که این تمدید بهدلیل نبود زیرساختهای لازم در خاک افغانستان و گرمای شدید هوا صورت گرفته است. او هشدار داده که پس از پایان این مهلت، اقامت غیرمجاز شامل جریمه شده و حتی وسایل منزل مهاجران هنگام خروج، مشمول عوارض گمرکی خواهد شد.
از سویی دیگر سفارت ایران در کابل روزیکشنبه، ۲۹ سرطان، در بیانیهای که در صفحه اکس خود منتشر کرده، به نقل از مسعود پزشکیان رئیس جمهور ایران نوشته است که اخراج مهاجران افغانستانی با هدف ساماندهی حضور آنان در ایران صورت میگیرد. او مدعی شده که روند اخراج مهاجران افغانستانی با «احترام انجام» شود. آقای پزشکیان تاکید کرده که افغانستانیها«برادران و خواهران ما» هستند و آنچه در حال انجام است، اقدامی ضروری در راستای ساماندهی حضور آنها در ایران است.
با این حال تجربههای تلخ هزاران مهاجر افغانستانی در ماههای گذشته از بازداشتهای خیابانی تا اخراج بدون تفکیک قانونی و غیرقانونی نشان میدهد که تصمیمات رسمی نهادهای ملکی، اغلب از سویی نیروهای نظامی ایران در عمل نادیده گرفته شدهاند.
به گفته شاهدان و منابع حقوق بشری، مأموران پولیس، بسیج و نیروهای شهرداری در برخی شهرها، خانهبهخانه به سراغ مهاجران رفتهاند؛ بسیاری بدون بررسی مدارک قانونی، و یا در صورت که مهاجران مدارک قانونی خود را نشان داده اندُ پولیس مدارک آنها را پاره کرده و با فشار یا تهدید انها را اردوگاهها منتقل کردهاند.
از زمان افزایش تنشهای منطقهای ایران، بهویژه پس از درگیریهای اخیر با اسرائیل، روند اخراج مهاجران افغانستانی بهطور چشمگیری شدت یافته است. آمارهای رسمی حاکی از آناند که تاکنون بیش از یک میلیون مهاجر اخراج شدهاند و این در حالی است که مقامهای ایرانی گفتهاند چهار میلیون مهاجر دیگر نیز باید این کشور را ترک کنند.
گزارشها از مرزهای غربی افغانستان نشان میدهند که روزانه دهها هزار تن بهگونه اجباری یا تحت فشار از ایران اخراج میشوند، در حالی که افغانستان برای جذب این موج عظیم بازگشتکنندگان، نه امکانات، نه ظرفیت اقتصادی و نه هم امنیت نسبی دارد.
در چنین وضعیتی، تمدید مهلت تنها روی کاغذ معنا دارد. آنچه مهاجران افغانستانی در خیابانهای مشهد، تهران، یزد یا قم تجربه میکنند، اغلب چیزی نیست جز بازداشت ناگهانی، تهدید و اخراج شبانه حتی با ویزای قانونی و مدارک قانونی!
