خبرگزاری راسک: در نشست سهجانبهای با حضور وزیران خارجه طالبان، پاکستان و اوزبیکستان که به میزبانی کابل برگزار شده بود، بر گسترش همکاریهای اقتصادی، تقویت تجارت منطقهای و توسعه زیرساخت حملونقل تأکید شد.
در پایان این نشست، سه کشور توافقنامهای برای آغاز مطالعات امکانسنجی پروژه راهآهن اوزبیکستان–افغانستان–پاکستان امضا کردند. این پروژه قرار است آسیای مرکزی را از طریق افغانستان به بنادر جنوبی پاکستان متصل کند. هزینه اجرای این پروژه بیش از ۷ میلیارد دالر امریکایی برآورد شده و هدف آن کوتاهسازی مسیرهای تجاری و افزایش ظرفیت حملونقل در منطقه است.
مقامهای پاکستانی و ازبیک این نشست را گامی مهم در مسیر ادغام اقتصادی منطقه و ایجاد اعتماد متقابل خواندند. بختیار سعیدوف، وزیر خارجه اوزبیکستان، ضمن تأکید بر اهمیت راهبردی این دهلیز، از تعهد کشورش برای گسترش تجارت در بخشهای زراعت، داروسازی، نساجی و ساختوساز خبر داد.
در حاشیه این نشست، نخستین گفتوگوهای رسمی سیاسی میان اوزبیکستان و طالبان نیز برگزار شد که دو طرف درباره اتصال منطقهای، مدیریت منابع آبی و حفظ میراث فرهنگی تبادل نظر کردند.
در بیانیهای از سوی ارگ طالبان منتشر شده، محمد حسن آخند، رئیسالوزیرای این گروه، از این همکاری سهجانبه استقبال کرده و تأکید کرده است که حل مشکلات تنها از مسیر گفتوگو و همکاری ممکن است. همچنین، اسحاق دار، وزیر خارجه پاکستان، از او برای سفر رسمی به اسلامآباد دعوت کرده است.
با وجود امضای توافقنامه سهجانبه برای آغاز مطالعات پروژه راهآهن اوزبیکستان–افغانستان–پاکستان، چالشهای کلیدی فراراه عملیشدن این طرح عظیم وجود دارد. مهمترین مانع در حال حاضر، تأمین بودجه بیش از ۷ میلیارد دالری این پروژه است؛ رقمی سنگین که در شرایط فعلی اقتصادی و سیاسی منطقه، گردآوری آن با دشواری فراوان همراه است.
در حال حاضر، نه بانک جهانی و نه سایر نهادهای مالی بزرگ بینالمللی حاضر به همکاری با طالبان نیستند. دلیل این امر، عدم مشروعیت سیاسی گروه طالبان در سطح جهانی است. پس از تسلط طالبان بر کابل در سال ۲۰۲۱، هیچ کشور مهمی این گروه را بهعنوان حکومت رسمی افغانستان به رسمیت نشناخته و همین مسئله سرمایهگذاری خارجی را با تردید و تعلیق مواجه کرده است.
از سوی دیگر، وضعیت امنیتی شکننده در بخشهایی از افغانستان، بهویژه در مسیرهای پیشنهادی این راهآهن، نگرانیهایی درباره ایمنی پروژه ایجاد کرده است. گرچه طالبان ادعا دارند که امنیت سراسری برقرار شده، اما حضور گروههای مسلح و تهدیدات بالقوه در مسیرهای عبوری، همچنان یکی از چالشهای جدی تلقی میشود.
در کنار این مسائل، فقدان زیرساختهای اساسی در داخل افغانستان نیز اجرای پروژه را پرهزینهتر و زمانبرتر میسازد. نبود خطوط راهآهن قبلی، ضعف در شبکه برق، محدودیت در ظرفیتهای مهندسی و تخنیکی، و همچنین کمبود نیروهای تخصصی محلی، از جمله مشکلات فنی موجود هستند.
همچنین، تنشهای سیاسی منطقهای، بهویژه بیاعتمادی میان دولت پاکستان و طالبان در برخی مسائل مرزی و امنیتی، میتواند بر پیشرفت هماهنگ پروژه تأثیرگذار باشد. علاوه بر آن، بیثباتی در سیاست خارجی پاکستان و تغییرات مداوم در رهبری سیاسی این کشور، احتمال تداوم تعهدات را زیر سؤال میبرد.
با در نظر گرفتن این عوامل، هرچند پروژه «ترانسافغان» میتواند بهطور بالقوه نقش بزرگی در اتصال منطقهای و بهبود اقتصاد افغانستان ایفا کند، اما موفقیت آن نیازمند حل مجموعهای از موانع سیاسی، امنیتی، مالی و تخنیکی است که بدون حمایت گسترده بینالمللی و بهبود مشروعیت سیاسی در کابل، دستیابی به آن دشوار به نظر میرسد.
نشست سهجانبه کابل: امید برای توسعه، تردید در تحقق
ما را دنبال کنید
مطالب مرتبط
- تبلیغات -
