خبرگزاری راسک: بر اساس گزارشی که روز یکشنبه، ۲۲ سرطان، توسط وبسایت خبری ایندیا داتکام منتشر شده، طالبان که پس از سقوط جمهوریت در سال ۲۰۲۱ با زور اسلحه قدرت را در افغانستان بهدست گرفتند و تاکنون از سوی جامعه جهانی بهرسمیت شناخته نشدهاند اکنون به مهرهای در رقابت ژئوپولیتیکی میان هند، پاکستان و حتی چین بدل شدهاند. این تلاشهای دیپلماتیک نه بهدلیل پذیرش طالبان، بلکه ناشی از موقعیت راهبردی افغانستان و خلأ قدرت ناشی از خروج آمریکا از منطقه است. در یکی از تحولات جنجالی اخیر، طالبان حملهی تروریستی ۲۲ اپریل در پهلگام کشمیر را «جنایتکارانه» توصیف کردند و برخلاف انتظار پاکستان، در جریان عملیات نظامی هند موسوم به «سِندور» سکوت اختیار کردند. بهنقل از ایندیا داتکام، این رویکرد بهعنوان نشانهای از چرخش تاکتیکی طالبان بهسوی دهلی نو تلقی شد و منجر به تماس مستقیم وزیر خارجه هند با امیرخان متقی، وزیر خارجه طالبان گردید؛ تماسی که نخستین گفتوگوی رسمی هند با این گروه افراطی پس از ۲۰۲۱ بود.
در حالیکه رژیم طالبان همچنان به سرکوب زنان، حذف زبان فارسی، تبعیض قومی و نابودی آزادی بیان ادامه میدهد، هند ظاهراً با در نظر گرفتن ملاحظات ژئوپولیتیکی، وارد فاز تماسهای کنترلشده با این گروه شده است. گزارش ایندیا داتکام میافزاید که هند کمکهایی چون مواد غذایی، دارو و واکسن به افغانستان فرستاده، اما هنوز نشانهای از شناسایی سیاسی یا حمایت استراتژیک از طالبان وجود ندارد. در مقابل، پاکستان که زمانی حامی اصلی طالبان محسوب میشد، اکنون درگیر بحرانی پیچیده با این گروه شده است. از اخراج اجباری پناهجویان افغانستانی گرفته تا اتهام حمایت طالبان از تحریک طالبان پاکستان (TTP)، روابط میان اسلامآباد و کابل دچار تنشهای عمیق شده است. بهگفته ایندیا داتکام، طالبان اتهامات مربوط به پناه دادن به شبهنظامیان TTP را رد کردهاند، اما در عمل هیچ اقدامی برای کنترل یا مقابله با آنان نکردهاند؛ موضوعی که نگرانیهای امنیتی پاکستان را تشدید کرده است.
در این میان، چین نیز تلاش کرده تا با گسترش پروژه کریدور اقتصادی چین-پاکستان (CPEC) و گنجاندن افغانستان در طرح یککمربند-یکراه (BRI)، کابل را وارد مدار نفوذ اقتصادی خود سازد. اما تحلیلگران به ایندیا داتکام گفتهاند که طالبان فاقد توانایی لازم برای فهم و مدیریت پروژههای کلان اقتصادی هستند و تنها به وعدههای مبهم بسنده کردهاند. با وجود این رقابت منطقهای، طالبان نهتنها از مشروعیت داخلی برخوردار نیستند، بلکه نزد مردم افغانستان نیز بهدلیل سیاستهای سرکوبگرانه، تبعیض قومی و حذف فرهنگی مورد تنفر گستردهاند. از نظر بسیاری از کارشناسان، آنچه اکنون رخ میدهد نه نشانهی مشروعیت طالبان، بلکه بیانگر منافع آنی کشورهای منطقه برای استفاده ابزاری از این رژیم است.
ایندیا داتکام در پایان گزارش خود تأکید میکند که طالبان در مسیر «موازنهگری تاکتیکی» قدم میزنند؛ به این معنا که میکوشند همزمان از هند و پاکستان امتیاز بگیرند، بیآنکه به هیچکدام وفادار باشند. اما این بازی دوگانه، در نبود مشروعیت، ادارهداری سالم، و همراهی مردمی، سرنوشتی جز انزوای بیشتر برای آنان نخواهد داشت.
هند و پاکستان چرا به دنبال جلب حمایت طالباناند؟ اسلامگرایی یا توسعه؟


