خبرگزاری راسک: سرپرست وزارت اطلاعات و فرهنگ طالبان مدعی شده است که این گروه «تمام شرایط لازم برای بهرسمیتشناسی» را فراهم کرده و به گفته او «جهان باید واقعیت موجود افغانستان را درک کند.» و گامهای عملی بردارد. ملاخیرالله خیرخواهسرپرست وزارت اطلاعات و فرهنگ طالبان با استناد بهاصطلاح «دستاوردهایی» چون برقراری امنیت، توقف تولید مواد مخدر و ریشهکن کردن فساد، در مصاحبه با خبرگزاری باختر تحت کنترل طالبان، ضمن خواستار بهرسمیتشناسی جهانی، افزوده است که اقتصاد افغانستان در حال رشد است و اجماع داخلی در حمایت از این گروه وجود دارد. ادعاس که نه تنها از سوی نهادهای بینالمللی رد شده، بلکه با تشدید نگرانیها نسبت به گسترش تروریسم و نقض فاحش حقوق بشر در افغانستان مواجه است.
تازهترین اقدام حقوقی جامعه جهانی، صدور حکم بازداشت برای رهبر طالبان و رئیس دادگاه این گروه توسط دادگاه بینالمللی کیفری است. اقدامی که با استقبال گستردهای نهادهای حقوق بشری روبرو شده است و نشانگر واقعیت موجود در باره طالبان را بازگو میکند و آن اینکه گروه طالبان نهتنها از مشروعیت سیاسی جهانی برخوردار نیست، بلکه در معرض تعقیب کیفری بینالمللی نیز قرار دارد.
طالبان بارها تعهد خود را به رعایت حقوق بشر، بهویژه حقوق زنان و اقلیتها، اعلام کردهاند، اما واقعیت موجود در افغانستان چیز دیگری را نشان میدهد. ممنوعیت تحصیل و کار زنان، سرکوب اعتراضات مدنی، شکنجه و اعدامهای خودسرانه، و حذف کامل زنان از عرصههای عمومی، تنها بخشی از کارنامه سیاه حقوق بشری این گروه در نزدیک به چهار سال گذشته است و در بخش حکومتداری هم طالبان برخلاف ادعای ایجاد «حکومت فراگیر»، تمامی قدرت را به دست حلقهای محدود از چهرههای افراطی سپرده و هرگونه تنوع قومی، مذهبی و سیاسی را سرکوب کرده است.
یکی دیگر از بزرگترین ادعاهای طالبان، ایجاد امنیت در افغانستان است، اما گزارشهای مستند از نهادهای بینالمللی از جمله سازمان ملل متحد حاکی از آن است که افغانستان تحت حاکمیت طالبان به پناهگاه امن گروههای تروریستی منطقهای و جهانی تبدیل شده است. فعالیت آزاد گروه داعش شاخه خراسان که گفته میشود در برخی ولایتها از حمایت سردستههای محلی این گروه برخوردار است، حضور مجدد سازمان تروریستی القاعده، تحرکات تحریک طالبان پاکستان (TTP)، و گروههایی مانند انصارالله، جنبش اسلامی اوزبیکستان و جنگجویان اویغور در خاک افغانستان، تهدیدی جدی نه تنها برای امنیت داخلی، بلکه برای کشورهای همسایه و منطقه به شمار میرود.
در حالی که طالبان تلاش دارد با برجستهسازی تعامل با برخی کشورها از جمله روسیه، فضای امیدواری برای بهرسمیتشناسی ایجاد کند، اما واقعیت این است که اکثر کشورها بهویژه قدرتهای غربی، بهوضوح تأکید کردهاند که بدون اصلاحات بنیادین در حوزه حقوق بشر، مبارزه واقعی با تروریسم و تشکیل یک «حکومت فراگیر»، حاضر به پذیرش رژیم طالبان نخواهند بود. ادعای ملا خیرخواه سرپرست وزارت اطلاعات و فرهنگ این گروه، مبنی بر آماده بودن شرایط برای سرمایهگذاری خارجی، در تضاد آشکار با فضای واقعی ناامنی و بیثباتی سیاسی و حقوقی در افغانستان است.
در شرایطی که افغانستان به مرکزی برای فعالیتهای گروههای تروریستی و بستری برای نقض سیستماتیک حقوق بشر تبدیل شده، ادعای مبنی بر فراهم کردن «تمام شرایط» برای بهرسمیتشناسی، بیشتر به تلاش برای مشروعیتبخشی به یک وضعیت غیرقانونی شباهت دارد. نهادهای بینالمللی، سازمانهای حقوق بشری و دولتهای جهان همچنان نسبت به خطرات حکومت طالبان برای ثبات منطقهای و امنیت جهانی هشدار میدهند و تاکنون هیچ اجماع قابلتوجهی برای پذیرش این گروه بهعنوان یک حکومت مشروع شکل نگرفته است.
روسها چرا طالبان را به رسمیت میشناسند؟
در این میان، در خصوص روسیه به عنوان تنها کشوری در سطح جهان که رسمأ اعلام کرد که «گروه طالبان را به عنوان دولت رسمی افغانستان بهرسمیت میشناسد.» آگاهان سیاسی و کارشناسان روابط بینالملل این اقدام روسیه را انگیزهای عمدتاً سیاسی و مبتنی بر منافع ژئوپلیتیکی خود در منطقه توصیف کرده، به این باور اند که مسکو با هدف مهار نفوذ غرب، ایجاد کانالهای نفوذ در آسیای مرکزی و مدیریت تهدیدات امنیتی در مرزهای جنوبی خود، با تعامل ابزاری با طالبان به این گروه رسمیت داده نه این که این تصمیم روسیه مبتنی بر پایبندی به اصول بینالمللی یا رعایت حقوق بشر در افغانستان باشد.
در مجموع، تلاش طالبان برای کسب مشروعیت بینالمللی، آنهم با اتکا به حمایتهای موردی و سیاسی برخی کشورها مانند روسیه، نمیتواند جایگزین پایبندی واقعی به اصول حقوق بشر، دموکراسی و تعهدات بینالمللی شود. شناسایی طالبان از سوی مسکو، اقدامی تاکتیکی و مبتنی بر رقابتهای ژئوپلیتیکی است و نه نشاندهنده بهبود شرایط انسانی یا امنیتی در افغانستان، بنا بر این مادامی که طالبان سیاستهای سرکوبگرانه خود را ادامه دهد و بهعنوان پناه گاه تروریسم عمل کند، جامعه جهانی راهی برای پذیرش این گروه بهعنوان حکومت مشروع نخواهد داشت.
