واسطه‌گری‌های بی‌نتیجه میان طالبان و مخالفان در تبعید

خبرگزاری راسک: جعفر مهدوی، عضو پیشین مجلس نمایندگان افغانستان و چهره نزدیک و وفادار به گروه طالبان، از سفر تازه خود به و دیدارهای او با رهبران سیاسی افغانستان در تبعید، سخن گفته است.
آقای مهدوی پیش از این هم در سفری دیگری که به ترکیه داشت، از دیدار و گفت‌وگوهای سیاسی با رهبران جهادی و سیاسی در استانبول که پایگاه اصلی مخالفان طالبان به حساب می‌آید در یادداشتی در اکس/ تویتر، سخن گفته بود.
بسیاری‌ها سفرهای آقای مهدوی را که پس از سقوط افغانستان به دست طالبان با مقام‌های این گروه روابط نزدیک برقرار کرد، تلاش‌های فرمایشی و ماموریت سپرده از سویی برخی مقام‌های طالبان به آقای مهدوی عنوان می‌کنند سفر تازه او را هم به ایران ادامه‌ رویکردی توصیف می‌کنند که آقای مهدوی پیش‌تر در ترکیه نیز دنبال کرده بود.
مهدوی، در موضعی که می‌توان آن را «واسطه‌ای نرم» میان طالبان و جریان‌های سیاسی بیرون از حاکمیت دانست، تلاش دارد ضمن حفظ پیوند خود با قدرت حاکم، پل ارتباطی با چهره‌های منتقد در تبعید نیز بسازد.
حضور او در ایران و دیدار با طیفی از سیاسیون، نظامیان پیشین و مراجع مذهبی، نشان از تلاش برای سنجش فضای بازگشت و گفت‌وگو میان نیروهای پیشین و حاکمیت جدید دارد.
با این حال، نکته مهم در موضع‌گیری مهدوی، اذعان به نگرانی‌های جدی نیروهای امنیتی پیشین نسبت به بازگشت است؛ موضوعی که ریشه در فقدان ضمانت‌های سیاسی و حقوقی برای مخالفان دارد. تأکید آقای مهدوی به «مکانیزم‌های آشتی ملی» در واقع اعترافی ضمنی به شکاف‌های عمیق سیاسی-اجتماعی در افغانستان کنونی است. میکانیزمی که به باور آگاهان سیاسی هیچ ضمانتی ندارد و تنها عوام‌فریبانه و به هدف زندانی کردن سیاسیونی که در بیرون از افغانستان علیه طالبان فعالیت دارند در خانه‌های شان در کابل است.
سکوت آقای مهدوی درباره اسامی افرادی که با آن‌ها دیدار داشته، به نوعی هم نشان‌دهنده حساسیت موضوع و هم شکنندگی فضای اعتماد میان طرفین است. هرچند این تحرکات می‌تواند گامی در مسیر کاهش شکاف‌ها باشد، اما بدون اقدام عملی طالبان برای ایجاد فضای امن و اعتمادسازی، این دیدارها بیشتر در سطح گفت‌وگوهای نمادین باقی خواهند ماند.