والی طالبان: «قبل از من مردم بدخشان فارسی بلد نبودند»

خبرگزاری راسک: در حالی‌که ولسوالی خاش ولایت بدخشان شاهد یک درگیری خونین میان ساکنان محل و نیروهای ویژه طالبان بود، والی این ولایت با اظهاراتی تحقیرآمیز درباره مردم بدخشان، بار دیگر موجی از خشم عمومی را برانگیخت. مولوی محمد ایوب خالد، والی منصوب طالبان در بدخشان، در گفت‌وگو با خبرنگار بی‌بی‌سی اظهار داشت: «قبل از اینکه من به‌حیث والی بروم، مردم بدخشان مشکلات زیاد داشتند. به زبان خودشان، به زبان فارسی، بلد نبودند.» این اظهارات در حالی بیان شده که بدخشان یکی از مراکز اصیل زبان و فرهنگ فارسی‌دری در افغانستان است و در طول تاریخ، نقش برجسته‌ای در پرورش شاعران، اندیشمندان و جریان‌های فکری فارسی‌زبان داشته است. ناظران سیاسی و فرهنگی این گفته را «توهین‌آمیز، غیرواقعی و ناشی از رویکرد ضدفرهنگی طالبان» توصیف کرده‌اند.
همزمان با این سخنان جنجالی، در ولسوالی خاش، نیروهای طالبان در تلاش برای محو مزارع خشخاش با اعتراض شدید مردم محل مواجه شده‌اند. به گزارش بی‌بی‌سی، روز دوشنبه نیروهای ویژه طالبان با هفت رنجر، یک آمبولانس و سه زرهی هاموی از مسیر بهارک به سوی خاش اعزام شده و با مقاومت شدید باشندگان روبرو شده‌اند. شاهدان عینی از ولسوالی بهارک و خاش تأیید کرده‌اند که پس از آن‌که طالبان چند تن از معترضان را به دلیل مخالفت با تخریب مزارع کوکنار مورد لت‌وکوب قرار دادند، اعتراض گسترده‌ای آغاز شد که به خشونت کشیده شد. نیروهای طالبان به سوی معترضان آتش گشودند. والی طالبان، مولوی ایوب خالد، بدون ارائه آمار مشخص، تأیید کرده که «شماری در این رویداد کشته و زخمی شده‌اند» و مدعی شده که «به‌دلیل نداشتن وسایل لازم، شلیک اشتباهی رخ داده است.» اما منابع مستقل محلی می‌گویند دست‌کم پنج تن، از جمله یک زن، کشته و شماری دیگر زخمی شده‌اند.
یک داکتر در شفاخانه مرکزی فیض‌آباد نیز به بی‌بی‌سی گفته که جسد یک کشته‌شده به سردخانه این شفاخانه منتقل شده است. منابع محلی افزوده‌اند که شبکه‌های مخابراتی ولسوالی خاش نیز در پی این رخداد قطع شده است. این نخستین‌بار نیست که سیاست‌های به‌ظاهر «ضد مواد مخدر» طالبان به خشونت کشیده می‌شود. ولسوالی‌هایی چون خاش و ارگو در بدخشان در چهار سال گذشته بارها شاهد برخوردهای خونین میان دهقانان و نیروهای طالبان بوده‌اند. این در حالی‌ست که خود طالبان به‌طور سیستماتیک به تجارت مواد مخدر در سطح منطقه‌ای متهم‌اند. والی طالبان همچنین اذعان کرده که علی‌رغم دستور منع کشت کوکنار توسط رهبر این گروه در سال ۱۴۰۱، کشت خشخاش در بدخشان هنوز به‌طور کامل متوقف نشده است.
تحلیل‌گران می‌گویند این تناقض‌ها و ناکامی طالبان در تطبیق سیاست‌های داخلی، به‌ویژه در مناطقی مانند بدخشان، نه‌تنها ناکارآمدی این گروه را برجسته می‌سازد، بلکه خشم عمومی را نیز در ولایت‌های فارسی‌زبان عمیق‌تر کرده است. به‌ویژه آن‌که توهین‌های آشکار مقامات طالبان نسبت به زبان و هویت مردم محل، مشروعیت این گروه را بیش از پیش زیر سوال برده است.