خبرگزاری راسک: : یک تحقیق تازه که در مجله علمی آمریکایی «پیشرفت علوم» (Science Advances) منتشر شده، وضعیت رضایت از زندگی و امید به آینده در افغانستان پس از تسلط دوباره طالبان را در پایینترین سطح تاریخی گزارش کرده است؛ وضعیتی که ، نهتنها بازتابدهنده بحرانهای روانی جامعه است، بلکه نشانهای از فرسایش تدریجی سرمایه اجتماعی و انسانی کشور به شمار میرود.
این پژوهش که یافتههای آن روز چهارشنبه، ۷ جوزا/خرداد، به نشر رسید، حاصل بررسی دادههای یک نظرسنجی است که از میان ۴۱۲۷ شهروند افغانستان در گروههای سنی، جنسی و اجتماعی گوناگون گردآوری شده است. به گفته محققان، هدف از این مطالعه ارزیابی تأثیر تحولات سیاسی اخیر بر احساس رفاه، رضایت عمومی و امید به آینده در میان مردم افغانستان بوده است.
بر اساس دادههای منتشرشده، دو سوم پاسخدهندگان در این نظرسنجی، نمره ۰ یا ۱ از ۱۰ را برای رضایت خود از زندگی اختصاص دادهاند؛ میانگینی که به ۱.۲۸ رسیده و یکی از پایینترین میزانهای ثبتشده در سطح جهانی محسوب میشود. برای مقایسه، این رقم بسیار پایینتر از میانگین کشورهای درگیر بحرانهای مزمن سیاسی یا اقتصادی مانند سوریه، یمن یا سودان است.
در کنار این کاهش شدید رضایت، امید به آینده نیز بهطور چشمگیری کاهش یافته و میانگین آن به ۱.۰۲ رسیده است؛ رقمی که از نظر روانشناسان اجتماعی میتواند نشاندهنده گسترش احساس ناامیدی جمعی و بیاعتمادی به آینده در سطح ملی باشد.
این مطالعه همچنین یافتههای خود را با دو مجموعه گسترده از دادههای بینالمللی درباره رفاه انسانی مقایسه کرده است؛ دادههایی که از سال ۱۹۴۶ تا ۲۰۲۲ و از بیش از ۱۷۰ کشور جهان جمعآوری شدهاند. مقایسهها نشان میدهند که وضعیت فعلی افغانستان در زمینه رضایت از زندگی و امید به آینده در پایینترین ردهها قرار گرفته است؛ موضوعی که نگرانیهای عمیقی را در میان مردم و نهادهای حقوق بشری برانگیخته است.
هرچند طالبان پس از بازگشت به قدرت در تابستان ۲۰۲۱، پایان رسمی جنگ را اعلام کردند، اما این پژوهش تأکید میکند که وضعیت ناآرامیهای داخلی و سرکوب آزادیهای مدنی، آرامش روانی و اجتماعی شهروندان را خدشهدار کرده است.
از سوی دیگر، فشارهای اقتصادی و اجتماعی پس از تحولات سیاسی نیز شدت یافته است. سازمانهای بینالمللی در ماههای اخیر بهطور مداوم از وخامت اوضاع انسانی در افغانستان هشدار دادهاند. افزایش بیسابقه فقر، نرخ بالای بیکاری، توقف خدمات آموزشی برای دختران، و محدودیتهای شدید علیه زنان، از مهمترین عواملی هستند که این نارضایتی فراگیر را تغذیه کردهاند.
در کنار مشکلات داخلی، بازگرداندن اجباری میلیونها مهاجر افغانستانی از کشورهای همسایه بهویژه ایران و پاکستان، بحرانی مضاعف بر پیکرهی جامعه افغانستان وارد کرده است. بسیاری از این افراد نه تنها سرپناه و شغل ندارند، بلکه با خلا شدید حمایتهای اجتماعی و زیرساختی در کشور روبهرو هستند؛ مسألهای که به گفته تحلیلگران، ظرفیت رژیم طالبان را برای پاسخگویی به بحرانها به چالش کشیده است.
گزارش منتشرشده در «Science Advances» نهفقط آینهای برای بازتاب واقعیت تلخ زندگی در افغانستان امروز است، بلکه زنگ خطری است برای جامعه جهانی. کاهش امید، رضایت و رفاه روانی یک ملت میتواند پیامدهای درازمدتی برای امنیت، توسعه و ثبات منطقهای به همراه داشته باشد.
اگر این روند متوقف نشود و سیاستهای فراگیر، انسانی و حمایتی برای نجات مردم افغانستان در پیش گرفته نشود، پیامدهای آن ممکن است به فراتر از مرزهای این کشور سرایت کند.
سقوط بیسابقه رضایت عمومی در افغانستان؛ پایینترین سطح جهانی پس از بازگشت طالبان


