جنایات جنگی در افغانستان؛ فصل تاریکی در تاریخ نظامی استرالیا

خبرگزاری راسک: در پی افشای یافته‌های تکان‌دهنده از عملکرد نیروهای ویژهٔ استرالیا در افغانستان، امروز یکی از تاریک‌ترین فصول تاریخ نظامی این کشور بازگشایی شده است؛ فصلی که وجدان جهانی را متأثر ساخته و نظام عدالت بین‌المللی را به تأمل واداشته است. دیوید مک‌براید، وکیل پیشین ارتش استرالیا، با انتشار اسناد محرمانه‌ای که بعداً به «پرونده‌های افغانستان» شهرت یافت، برای نخستین بار به جهان نشان داد که در جریان مأموریت‌های ضدتروریستی نیروهای ویژه استرالیا، نقض گسترده حقوق بشر در افغانستان صورت گرفته است. این افشاگری‌ها نشان می‌داد که میان سال‌های ۲۰۰۵ تا ۲۰۱۶، نیروهای ویژه به کشتار غیرنظامیان و اسیران جنگی افغانستانی مبادرت ورزیده‌اند.
در سال ۲۰۲۰، ارتش استرالیا گزارش تحقیقاتی‌ای را تحت عنوان «گزارش بررتون» منتشر کرد که در آن به شکل رسمی به وقوع ۳۹ مورد قتل غیرقانونی توسط نیروهای ویژه در افغانستان اذعان شده بود. این گزارش اذعان می‌دارد که برخی از این نیروها از روش‌هایی چون «خون‌ریزی» (وادار کردن نیروهای جدید به قتل اسیران برای تجربه خشونت) و «پرتاب سلاح» (قرار دادن اسلحه در کنار اجساد برای جعل شواهد) استفاده می‌کردند. در حالی که برخی نظامیان دخیل در این فجایع هنوز مورد پیگرد قانونی قرار نگرفته‌اند، دیوید مک‌براید که تنها جرمش افشای حقیقت و ایستادگی در برابر سکوت سازمانی بود به پنج سال و هشت ماه زندان محکوم شده است. این مسئله باعث واکنش شدید فعالان حقوق بشر، خبرنگاران مستقل، و جامعه مدنی داخل و خارج از استرالیا شده است که می‌پرسند: آیا عدالت فقط شامل مجازات افشاگران است و نه مرتکبین جنایت؟
از میان همه‌ی افرادی که در این جنایات دست داشتند، تنها یکی اولیور شولتز به اتهام قتل یک غیرنظامی افغانستانی در سال ۲۰۱۲ مورد پیگرد قانونی قرار گرفته است. این خلأ در اجرای عدالت، پرسش‌های جدی درباره اراده‌ی دولت استرالیا برای پاسخ‌گویی به جنایات جنگی را مطرح می‌سازد. این پرونده نمونه‌ای از رنج عمیق مردم افغانستان است، مردمی که در میان جنگ‌های نیابتی، بازی‌های سیاسی، و مداخلات نظامی خارجی، همواره قربانی اصلی بوده‌اند. در حالی‌که عدالت برای آن‌ها هنوز دست‌نیافتنی مانده، خاطره این فجایع در حافظه‌ی ملی افغانستان باقی خواهد ماند.