خبرگزاری راسک: در تازهترین اقدام محدودکننده گروه طالبان، وزارت اطلاعات و فرهنگ این گروه سانسور گستردهای را بر فعالیتهای آنلاین بهویژه در پلتفرم یوتیوب اعمال کرده است. منابع محلی در کابل به خبرگزاری راسک گفتهاند که طالبان دستورالعملهای سختگیرانهای را بر یوتیوبران تحمیل کردهاند؛ دستورالعملهایی که آزادی بیان، حق دسترسی به اطلاعات و حتی حق ابتدایی برای تولید محتوای مستقل را بهشدت تهدید میکند.
بر اساس اطلاعات بهدستآمده از منابع محلی، طالبان برای کسانی که قصد دارند در یوتیوب فعالیت کنند، شرایط سختی تعیین کردهاند. براساس دستورالعمل وزارت اطلاعات و فرهنگ گروه طالبان، فعالان رسانهای و دارندگان کانالهای یوتیوب باید بر مبنای آنچه که «پالیسی» رسمی گروه طالبان نامیده میشود، محتوا تولید کنند. محتوایی که در آن پرداختن به موضوعاتی چون فقر، بیکاری و مشکلات معیشتی مردم بهطور کامل ممنوع شده است.
این منابع افزودهاند که طالبان از مالکان چینلهای یوتیوب خواستهاند تا تنها در مناطقی فعالیت کنند که مجوز کتبی و رسمی از فرماندهی پولیس ولایت مربوطه داشته باشند. بدون این مجوز، هیچگونه فعالیت رسانهای حتی در قالب یک محتوای ساده در یوتیوب، مجاز دانسته نمیشود. طالبان هشدار دادهاند که هرگونه تخطی از این مقررات، پیگرد قانونی در پی خواهد داشت.
در کشوری چون افغانستان که بیکاری بیداد میکند و فرصتهای شغلی به حداقل ممکن رسیده، یوتیوب برای بسیاری از جوانان و شهروندان به منبع درآمد بدل شده بود. با رشد سریع اینترنت و محبوبیت روزافزون رسانههای دیجیتال، فعالیت در یوتیوب برای بسیاری فرصتی برای تأمین معیشت و بیان خلاقیتها بود. اما با وضع این محدودیتها، هزاران تن از فعالان دیجیتال نهتنها از نظر مالی، بلکه از نظر روانی و اجتماعی نیز متضرر خواهند شد.
طالبان که از زمان بازگشت به قدرت در اگست ۲۰۲۱ رسانههای سنتی را بهشدت تحت فشار و سانسور قرار دادهاند، حالا با اعمال سیاستهای سختگیرانه بر پلتفرمهای آنلاین، دایره کنترل خود را تا فضای دیجیتال نیز گسترش دادهاند. در این چارچوب، یوتیوب بهعنوان یک پلتفرم جهانی و پرطرفدار در میان افغانسنانیها اکنون در معرض خفقان کامل قرار گرفته است.
افزون بر این محدودیتها، وزارت امر بهمعروف و نهی از منکر طالبان نیز در روزهای اخیر وارد عمل شده و شماری از کاربران شبکهی اجتماعی «تیکتاک» را بازداشت کرده است. این افراد پس از بازداشت، به گفته منابع محلی، مجبور به “توبه” و امضای تعهدنامههایی شدهاند که بهنوعی اعلام پشیمانی و ترک فعالیت آنلاین تلقی میشود.
این اقدامها بیانگر آن است که طالبان نهتنها در برابر رسانههای سنتی، بلکه در برابر فعالیتهای آزاد آنلاین نیز موضعی سرکوبگرانه اتخاذ کردهاند. این روند پرسشهایی جدی درباره آینده آزادی بیان و حقوق دیجیتال در افغانستان ایجاد کرده است.
کارشناسان رسانه و مدافعان حقوق بشر میگویند که طالبان با این اقدامات، در حال تضعیف هرچه بیشتر جامعه مدنی و خاموشکردن صدای نسل جوان هستند. آنها هشدار میدهند که ادامه این وضعیت، افغانستان را به سوی یک خاموشی کامل رسانهای سوق خواهد داد؛ جایی که نه تنها روزنامهنگاران و فعالان رسانهای، بلکه حتی شهروندان عادی نیز از بیان واقعیتها منع خواهند شد.
سازمانهای بینالمللی در زمینه حقوق بشر تاکنون بارها از طالبان خواستهاند تا به اصول آزادی بیان، حق دسترسی به اطلاعات و فعالیت آزاد رسانهای پایبند بمانند. اما آنچه در عمل دیده میشود، خلاف این تعهدات است.
در شرایطی که افغانستان با چالشهای عمیق اقتصادی، انسانی و اجتماعی دستوپنجه نرم میکند، خفهکردن رسانهها و اعمال سانسور گسترده نهتنها کمکی به بهبود اوضاع نمیکند، بلکه جامعه را بهسوی بحران بیشتر سوق میدهد. سیاستهای جدید طالبان در قبال یوتیوبران و کاربران دیجیتال، نشان از تلاش برای مهار کامل فضای عمومی دارد؛ تلاشی که اگر ادامه یابد، میتواند افغانستان را به یکی از تاریکترین دورانهای رسانهای تاریخ معاصر خود وارد کند.
گسترش سانسور رسانهای توسط طالبان، یوتیوبران و کاربران آنلاین زیر تیغ محدودیت
ما را دنبال کنید
مطالب مرتبط
- تبلیغات -
