اختراع تازه دانشمندان چینی: ساخت لنزهایی که انسان را قادر به دیدن نور نامرئی می‌سازد

خبرگزاری راسک: در یکی از پیشرفت‌های کم‌سابقهٔ عرصهٔ بینایی‌شناسی، پژوهشگران دانشگاه علوم و تکنالوژی چین موفق به ساخت لنزهای تماسی‌ای شده‌اند که می‌توانند چشم انسان را قادر به درک نور نامرئی سازند؛ نوری که در حالت عادی، به‌گونهٔ کامل از حوزهٔ دید طبیعی بشر پنهان می‌ماند. این لنزها که بر بنیاد فناوری پیشرفتهٔ «نانوذرات تبدیلی» (Upconversion Nanoparticles) طراحی گردیده‌اند، می‌توانند فوتون‌های نور نامرئی را جذب کرده و آن‌ها را به نورهای مرئی (سرخ، سبز یا آبی) تبدیل نمایند. بدین‌ترتیب، چشم انسان به یاری این ذرات خرد مقیاس، توانی تازه می‌یابد تا آنچه را که پیش از آن نامرئی می‌نمود، به‌گونهٔ واضح و بی‌نیاز از وسایل حجیم ببیند.
نخستین مراحل آزمایش این فناوری بر چشمان موش‌ها انجام شد، اما پژوهشگران با عبور از این مرحله، اکنون توانسته‌اند لنزهایی نرم و شفاف طراحی کنند که با کارگذاری نانوذرات در ساختار داخلی‌شان، برای استفادهٔ انسانی نیز مناسب باشند. این نوآوری، افزون بر این‌که دید مرئی را مختل نمی‌سازد، نیاز به هیچ منبع برقی نیز ندارد؛ امری که آن را از دستگاه‌های دید در شب متداول مجزا می‌سازد. در آزمون‌های عملی، کاربران با پوشیدن این لنزها توانستند پیام‌هایی را که به شکل نور نامرئی کدگذاری شده بود، بخوانند و حتی مسیر حرکت پرتوهای نامرئی را تشخیص دهند. چنین قابلیتی می‌تواند در عرصه‌های گوناگون از امنیتی و نظامی گرفته تا کاربری‌های طبی و محیط‌زیستی کاربردهای گسترده بیابد.
هرچند که این لنزها هنوز به درجهٔ حساسیتی نرسیده‌اند که بتوانند تفاوت‌های حرارتی را نیز تشخیص دهند، اما متخصصان ابراز امیدواری کرده‌اند که با تکامل بیشتر این فناوری، در آینده امکان دیدن گرمای اجسام نیز از طریق چشم برهنه فراهم خواهد شد. از سوی دیگر، این اختراع می‌تواند در خدمت عدالت بینایی نیز قرار گیرد. پژوهشگران بر این باورند که با تنظیم طول موج‌های تبدیل شده، می‌توان لنزهایی طراحی کرد که به افراد مبتلا به کوررنگی کمک کند تا رنگ‌هایی را که طبیعتاً قادر به دیدن آن نیستند، از مجرای نوری دیگر تجربه نمایند. این دستاورد که در ژورنال معتبر علمی Cell منتشر شده است، بی‌تردید نمایانگر عبور انسان از یکی دیگر از مرزهای زیستی است؛ مرزی که تاکنون بین “دیدن” و “ندیدن” کشیده شده بود، اما اکنون به مدد علم و تکنالوژی، در حال فروپاشی‌ست. در چشم‌انداز آینده، شاید چشم انسان به‌تنهایی بتواند کاری را انجام دهد که روزگاری نیازمند دستگاه‌های سنگین و پیشرفته بود.