خبرگزاری راسک: در ماههای اخیر، موجی از نگرانی میان باشندگان ولایت پنجشیر پدید آمده است؛ نگرانیای که از افزایش شمار تلفات ناشی از تیزرفتاری وسایط نظامی طالبان در جادههای این ولایت ناشی میشود. بر پایهی یافتههای محلی، از آغاز سال جاری تاکنون، در پنج رویداد مستقل ترافیکی، چهار تن از شهروندان جان باخته و دستکم دو تن دیگر به شدت زخمی شدهاند. بخش عمدهای از این سوانح، بر اثر رانندگی غیرمحتاطانه و سرعتبالای رانندگان رنجرهای نظامی طالبان به وقوع پیوسته است. گرچه چنین رفتارهایی در هر نیروی مسلحی نگرانکننده خواهد بود، اما در مورد طالبان، نبود آموزش حرفهای، ساختار پاسخگو و دیدگاه غیرمدنی نسبت به مسئولیت اجتماعی، دامنهی فاجعه را گستردهتر ساخته است.
در یک رویداد، یک کودک در منطقهی خینج هنگام اشتراک در مراسم عروسی، زیر موتر رنجر طالبان قرار گرفت. هرچند باشندگان محل مانع فرار عاملان شدند، اما طالبان با بهرهگیری از ساختار نظامی بستهی خود، خانواده را طی چند روز آینده به کمیسیون نظامی احضار و با تهدید و فشار وادار به ابرا (بخشش اجباری) کردند. این رویه، بخشی از برخورد غیرشفاف طالبان با پروندههای نقض حقوق شهروندی است. در رویدادی جداگانه، دختربچهای پنجساله در نتیجهی برخورد با یک رنجر طالبان جان باخت. خانوادهی قربانی با وجود تلاش برای پیگیری قضیه از مجاری رسمی طالبان، نهایتاً در برابر پیشنهاد مالی و تهدیدهای ناپیدا، مجبور به چشمپوشی شدند. چنین روندهایی، به خوبی بیانگر نبود عدالت ساختاری در زیر سایه حکومت طالبان است.
در منطقهی عنابه نیز دو راکب موتورسیکلت در پی برخورد با رنجر طالبان جان خود را از دست دادند. علیرغم انتقال راننده توسط نیروهای طالب، سرنوشت او تاکنون روشن نشده است. نبود شفافیت قضایی در حکومت طالبان و نداشتن نهاد مستقل پیگرد، سبب شده که مسئولان نظامی عملاً در برابر چنین رخدادهایی مصون از پیگرد باقی بمانند. در تازهترین موارد، دو دانشآموز مکاتب دولتی در نزدیکی مراکز آموزشی زیر گرفته شدند. یکی از آنان هنوز در بیمارستان بستری است، اما خانوادهاش گزارش دادهاند که بدون اخذ رضایت آنان، راننده از بند رها شده است. این نمونهها حکایت از آن دارند که در چارچوب طالبان، حقوق اولیهی قربانیان حتی در رویدادهای عادی نیز نادیده گرفته میشود.
برخی شهروندان پنجشیر میگویند، تلاشهای آنان برای طرح اعتراض نسبت به وضعیت جادهای، در نشستهای محلی با فرماندهان طالبان، همواره با طفرهروی و واکنشهای غیرمسئولانه مواجه شده است. در یکی از این نشستها، یک مقام نظامی طالبان شتاب در رانندگی را «ویژگی طبیعی نیروهای مجاهد» خوانده بود سخنی که از ذهنیت نظامی حاکم و بیاعتنایی به نظم مدنی پرده برمیدارد. در کنار تلفات غیرنظامیان، برخی از اعضای طالبان نیز در اثر تیزرفتاری آسیب دیدهاند. در یک مورد، رنجر نظامیشان به دره سقوط کرد که به مرگ چهار طالب انجامید. با این حال، این حوادث نیز منجر به بازنگری در رفتارهای ترافیکی طالبان نشده است و نبود اراده برای اصلاحات، در هستهی ساختار این گروه ریشه دارد.
در مجموع، افزایش موارد تیزرفتاری وسایط طالبان در پنجشیر، نهتنها سلامت عمومی را تهدید میکند، بلکه عمق بحران بیپاسخگویی، عدم شفافیت و حاکمیت بیرویهی نظامی در این ولایت را آشکار میسازد. نهادهای بینالمللی حقوق بشری وظیفه دارند که چنین روندهایی را مستندسازی کرده و در برابر آن بیتفاوت نمانند.
افزایش نگرانیها از تلفات ناشی از تیزرفتاری رنجرهای طالبان در پنجشیر


