خبرگزاری راسک: ریچارد بنت، گزارشگر ویژه سازمان ملل در امور افغانستان، در سخنانی به انجمن وکلای بینالمللی گفت که طالبان با اعمال سیاستهای سختگیرانه و تبعیضآمیز علیه زنان، نوعی آپارتاید جنسیتی را در افغانستان نهادینه کردهاند.
آقای بنت تأکید کرد که اقدامات طالبان علیه زنان و دختران افغانستان، بهویژه در زمینههای آموزش و کار، شکل آشکار «آپارتاید جنسیتی» به خود گرفته و باید بهعنوان یک جرم بینالمللی شناخته شود. او همچنین به شدت از تغییرات عمدهای که پس از تسلط طالبان در اگست، ۲۰۲۱ در ساختار حکومتی افغانستان رخ داده است، ابراز نگرانی کرد و گفت که سرکوب زنان یکی از نمودهای بارز این تغییرات است.
به گفته او، از ابتدای تسلط طالبان بر افغانستان، شاهد بسته شدن مکاتب دختران بالاتر از صنف ششم و سپس محرومیت کامل زنان از تحصیلات عالی و اشتغال بودهایم. او اشاره کرد که طالبان بسیاری از این سیاستها و محدودیتها را تحت عنوان اجرای شریعت اسلامی توجیه میکنند، در حالی که این تفسیر از شریعت، تعبیر خودساخته و افراطی آنان است و با دیدگاههای بسیاری از مسلمانان در داخل و خارج افغانستان مغایرت دارد.
آقای بنت ادامه داد که برخی از این محدودیتها مانند بستن مدارس به روی دختران، ممنوعیت تحصیلات عالی برای زنان، الزام حضور محرم مرد در هنگام بیرون رفتن زنان، و تحمیل پوشش کامل، همگی نشاندهنده یک نظام تبعیضآمیز و ستمگرانه علیه زنان است.
او در ادامه این سخنان تأکید کرد که این وضعیت تنها بهعنوان تبعیض جنسیتی قابل تفسیر نیست و باید بهعنوان «آپارتاید جنسیتی» به رسمیت شناخته شود. وی از جامعه جهانی خواست که این اصطلاح را بهطور قانونی در اسناد بینالمللی تعریف کرده و آن را بهعنوان یک جنایت علیه بشریت پیگیری کند.
ریچارد بنت همچنین از ضرورت ایجاد چارچوبهای حقوقی بینالمللی برای جرمانگاری آپارتاید جنسیتی سخن گفت و بر این نکته تأکید کرد که تعامل جامعه جهانی با طالبان باید بر اساس معیارهای قابل سنجش در حوزه حقوق بشر باشد.
آقای بنت در پایان به ممنوعیت سفر خود به افغانستان اشاره کرد و گفت که در ابتدا مجوز سفر به این کشور را داشته، اما اکنون از اعطای ویزا به او خودداری میشود و گزارشهایش نیز رد میگردد. با این حال، او افزود که به لطف فناوریهای نوین، هنوز میتواند با مردم داخل افغانستان ارتباط برقرار کرده و اطلاعات معتبر جمعآوری کند.
تمنا پریانی، فعال حقوق زنان مقیم آلمان نیز در این جلسه گفت که اگرچه پیش از سقوط دولت افغانستان، زنان با چالشهای زیادی مواجه بودند، اما حداقل فرصتی برای آموزش، کار و زندگی عادی وجود داشت. او اشاره کرد که پس از سقوط دولت، همه این حقوق از زنان گرفته شد و شرایط زندگیشان به شدت محدود گردید.
او که اکنون در آلمان زندگی میکند، افزود که تلاشهایش را برای حمایت از زنان افغانستان ادامه داده و گفت: «من امنیت نسبی دارم و ابزارهایی برای بلند کردن صدایم. من اعتراض راه انداختم، کمپین ایجاد کردم و خواستار توقف آپارتاید جنسیتی شدم. زنان افغانستان حق دارند مانند انسان زندگی کنند. ما نیاز به توجه و حمایت جهانی داریم تا بتوانیم صدای خود را بلند کنیم و حقوق اساسیمان را باز پس بگیریم.»
پریانی همچنین اشاره کرد که وضعیت کنونی در افغانستان برای زنان «غیرقابل تحمل» است. او افزود: «در داخل افغانستان، زنان قادر به رفتن به مدرسه، کار کردن یا حتی حضور در فضاهای عمومی نیستند. این یک بحران واقعی است که نیازمند اقدام فوری است.»
وی تأکید کرد که جامعه جهانی باید به وضعیت فاجعهبار زنان افغانستان توجه کند و از هر طریق ممکن، به نفع حقوق زنان در این کشور وارد عمل شود. پریانی همچنین خواستار اقدامات جدیتر از سوی دولتها و سازمانهای بینالمللی برای فشار به طالبان جهت بازگرداندن حقوق اولیه زنان افغانستان شد.
فوزیه امینی، قاضی پیشین دادگاه عالی افغانستان، نیز از وضعیت حقوقی کشور انتقاد کرده و گفته است که پس از تسلط طالبان، سیستم قضائی افغانستان به طور کامل از کار افتاده است. به گفته وی، بسیاری از زنان قاضی و وکیل که پیش از این در عرصههای مختلف حقوقی فعالیت داشتند، اکنون قادر به ادامه کار خود نیستند و به دلیل تهدیدات طالبان مجبور به ترک کشور شدهاند.
خانم امینی همچنین اشاره کرد که قوانین و مقررات حقوقی که طی سالها در افغانستان به نفع زنان و حقوق بشر تصویب شده بود، اکنون از بین رفته و هیچ نهادی برای حمایت از حقوق زنان باقی نمانده است. او این وضعیت را بهطور جدی «یک بحران حقوقی و انسانی» دانست که در آن هیچگونه حمایتی از زنان و حقوق بشر وجود ندارد. امینی با اشاره به رهایی مجرمین بدون بررسیهای قانونی از سوی طالبان، این اقدام را «ویرانگر» برای سیستم قضایی کشور خواند و تأکید کرد که طالبان یک «نظام ستم جنسیتی نهادینه شده» را اعمال میکنند. او گفت که این روند باعث تضعیف کامل نهادهای قانونی و حقوقی در افغانستان شده و مردم بهویژه زنان از حمایت قانونی و قضایی محروم شدهاند.
این اظهارات توسط فعالان حقوق بشر و نهادهای بینالمللی بهعنوان هشداری برای وضعیت بحرانی حقوق بشر در افغانستان و بهویژه حقوق زنان مطرح شده است. تلاشهای جهانی برای فشار به طالبان و حمایت از مردم افغانستان، بهویژه زنان، بهعنوان اقدامی ضروری برای جلوگیری از بدتر شدن شرایط در این کشور مورد تأکید قرار گرفته است.
فعالان حقوق زنان در انجمن وکلای بین المللی: طالبان تبعیض جنسیتی را در افغانستان نهادینه کردهاند


