خبرگزاری راسک: تحقیقات تازۀ خبرگزاری راسک نشان میدهد که اکثریت امامان مساجد در کابل و سایر استانها، یا از افراد نزدیک به ملا هبتالله، رهبر طالبان، محسوب میشوند و یا بهشدت تحت فشار قرار دارند تا از ایدئولوژی این گروه پیروی نمایند. یافتههای این گزارش که بر اساس مصاحبه با چندین تن از امامان مساجد و والدین دانشآموزان بهدست آمده است، نشان میدهد که منابر مساجد به ابزار تبلیغاتی طالبان مبدل گردیده و خطبههای نماز جمعه و حتی نمازهای پنجگانه، بستری برای ترویج افکار افراطی، مشروعیتبخشی به قدرت قومی طالبان، و حتی تحریک خشونت شده است. منابع معتبر تأیید کردهاند که در حال حاضر، تمامی امامان مساجد تحت نظارت شدید گروه طالبان قرار دارند و محتوای خطبههای آنان بهطور منظم بررسی میشود. به گفتۀ این منابع، به امامان دستور داده شده که در هر خطبۀ نماز جمعه، از رهبر طالبان یاد کرده و بیانات او را تبلیغ نمایند.
یکی از امامان که بهدلیل حساسیت موضوع نخواست نامش فاش شود، در گفتوگو با خبرگزاری راسک اظهار داشت: “به ما گفته شده که ذکر نام هبتالله در خطبهها اجباری است. اگر کسی از این دستور سرپیچی کند، پیامدهای سنگینی در انتظارش خواهد بود. تعدادی از دوستانم که از این فرمان تخطی کردهاند، یا از امامت برکنار شدهاند و یا بهشدت تهدید شدهاند.” این در حالی است که در برخی موارد، امامانی که از این خط فکری فاصله گرفتهاند، بهشکل تحقیرآمیز از منبر پایین کشیده شده و در ملأعام مورد بازخواست قرار گرفتهاند.
آنچه نگرانیها را دوچندان ساخته، تبدیل شدن برخی مساجد به مراکز ترویج جنگ و افراطگرایی، بهجای تعلیمات اصیل دینی است. گزارشهای میدانی نشان میدهد که کودکانی که به نیت آموزش علوم دینی به مساجد مراجعه میکنند، در واقع تحت تعلیمات ایدئولوژیک طالبان قرار گرفته و بهشکل سیستماتیک با آموزههای افراطگرایانه تغذیه میشوند. یکی از منابع آگاه که نخواست نامش ذکر شود، به خبرگزاری راسک گفت:
“آموزشهایی که به کودکان داده میشود، دیگر تنها مربوط به قرآن و حدیث نیست، بلکه بر آمادگی ذهنی و روحی آنان برای پذیرش جنگ و خشونت تمرکز دارد. در بسیاری از این مساجد، به کودکان گفته میشود که باید خود را برای ‘جهاد’ آماده کنند و اطاعت از طالبان، اطاعت از خدا تلقی میگردد.” در کنار امامان مساجد، والدینی که فرزندان خود را برای آموزشهای دینی به مساجد فرستادهاند، نیز نگرانیهای جدی خود را مطرح کردهاند. شماری از آنان در گفتوگو با خبرگزاری راسک تأکید کردهاند که پس از مدتی، فرزندانشان با طرز تفکر افراطگرایانه به خانه بازگشتهاند و حتی در مواردی، والدین خود را به مسلمان نبودن متهم کردهاند.
یک پدر که پسرش را برای آموزش علوم دینی به یکی از مساجد کابل فرستاده بود، میگوید:
“وقتی پسرم را به مسجد فرستادم، فکر میکردم که او در آنجا تعلیمات دینی معتدل را فرا خواهد گرفت. اما پس از چند ماه، او رفتارهای عجیبی از خود نشان داد. دیگر مانند گذشته با ما برخورد نمیکرد، به ما میگفت که ایمانمان ضعیف است و حتی مرا متهم کرد که مسلمان واقعی نیستم. او مدام از جنگ، جهاد و شهادت حرف میزند و میگوید که طالبان نمایندگان واقعی اسلام هستند.”
یک مادر دیگر از استان تخار روایت میکند: “پسر خردسالم که تنها ۱۰ سال سن دارد، بعد از چند ماه درس دینی در مسجد، به ما میگوید که گوش دادن به موسیقی گناه است، زنان نباید بدون محرم بیرون بروند و هر کسی که مطابق احکام طالبان زندگی نمیکند، کافر است. اینها چیزهایی نیست که ما به او یاد داده باشیم؛ اینها را در مسجد به او آموختهاند.” به گفتۀ این والدین، برخی از این کودکان حتی در مواردی به اعضای خانوادۀ خود توهین کرده و آنان را تهدید کردهاند که اگر مطابق دیدگاه طالبان زندگی نکنند، سرنوشتشان در قیامت تاریک خواهد بود.
افزایش نفوذ طالبان در حوزه دینی و استفاده از مساجد بهعنوان پایگاه تبلیغاتی، زنگ خطر جدی برای آیندۀ افغانستان به شمار میرود. این رویکرد نهتنها باعث گسترش ایدئولوژی افراطی در جامعه شده، بلکه احتمال ظهور یک نسل جدید از افراد تندرو و جنگطلب را نیز تقویت میکند. کارشناسان امور دینی و اجتماعی هشدار میدهند که اگر این روند ادامه یابد، افغانستان در سالهای آینده شاهد ریشهدواندن عمیقتر افکار افراطگرایانه در ساختار اجتماعی خود خواهد بود، امری که پیامدهای ناگوار آن، ثبات و امنیت منطقهای را نیز به مخاطره خواهد انداخت.
درحالیکه طالبان بهشکل رسمی ادعا میکنند که هیچگونه اجباری در ترویج ایدئولوژی خود ندارند، گزارشهای میدانی و شهادت شاهدان عینی نشان میدهد که وضعیت در مساجد کشور بهشکلی متفاوت در حال پیشروی است.
سرکوب امامان مستقل، ترویج آموزههای خشونتمحور، و سوءاستفاده از مراکز دینی برای تحکیم قدرت سیاسی طالبان، چالشهایی است که میتواند افغانستان را در مسیر خطرناکتری قرار دهد.
رهبر طالبان از مردم فلسطین عذرخواهی کرد
طالبان شش تن از استادان دانشگاه بدخشان را برکنار کردند
ظاهر اغبر: طالبان را «جاهلان سیارهی جدید» نام گذاری کنیم
منابع: طالبان توان پرداخت معاش کارمندان خود را ندارند
مجاهد: طالبان بهترین مدافع زنان در عصر حاضر هستند
گوترش:ملا هبتالله قدرت خود را در میان طالبان تحکیم بخشیده است
جبهه مقاومت: چهار جنگجوی طالبان را در کابل کشته و زخمی کردیم
عفو بینالملل میگوید تبعیض طالبان علیه زنان «به سطح غیرانسانی» رسیده است
آلمان برنامهی پذیرش پناهجویان افغانستانی را متوقف میکند
ترامپ: من ارتش آمریکا را بازسازی کردم، بایدن بخشی از تجهیزات این نیرو را به طالبان داد
فعالان حقوقبشر افغانستان در تورنتو فراخوان اعتراض علیه طالبان دادند
شاخص جهانی تروریزم افغانستان را کشوری شدیدا متاثر از هراسافگنی خواند
ارتش پاکستان: حمله بر خیبرپختونخوا در افغانستان طراحی شده بود
