رابطه‌ی دراز مدت گروه طالبان و پاکستان به کدام سو حرکت خواهد کرد؟ جنگ فرا‌گیر_آشتی، یا همین حالت

نویسنده: احمد سعیدی

در حال حاضر اوضاع در افغانستان و منطقه آشفته است ولی، در این آشفته بازار تنها گناه «طالبان افغانی» و پاکستانی نیست بل‌که دستان بزرگ‌تری پشت پرده در تلاش هستند تا افغانستان، پاکستان و بخشی از ایران و کشور‌های آسیای میانه، چین حتی تا نزدیکی‌های روسیه نا امن گردد. نا گفته نباید گذاشت که این دستان بزرگ توانایی مالی و امکانات استخباراتی زیادی دارند، اما از مهره‌های که داخل طالبان و یا داخل پاکستان دارند به نحوی همیشه کار می‌گیرند‌. به باور من این بازی ادامه پیدا می‌کند، چون «طالبان افغانی» نیز پریشان اند، اگر در افغانستان شکست می‌خورند دیگر پاکستان برای‌شان خانه‌ی امنی نخواهد بود و پاکستان هم اگر «طالبان افغانی» را از دست بدهد هر گروه که در افغانستان بر سر قدرت باشد روابط آن با پاکستان خوب نخواهد بود.

در حال حاضر «طالبان افغانی» به چهار مشکل عمده دست‌و‌پنجه نرم می‌کنند؛

۱- از طرف پاکستان به علت ملاحظات امنیتی و پیوندهای پیشین، زیر فشار قرار دارند.
۲- از طرف چین برای سرمایه‌گذاری، زیر فشار اند.
۳- از طرف روسیه برای اطلاعات استخباراتی فشار می‌بینند.
۴- از طرف آمریکا و اتحادیه‌ی اروپا در زمینه‌ی مبادلات تجاری و بین‌المللی.

اما پاکستانی‌ها بر علاوه این‌که با مشکلات اقتصادی و امنیتی دست‌و‌پنجه نرم می‌کنند با «طالبان افغانی» نیز دو مشکل عمده و اساسی دارند. یکی پناه‌دادن به تی‌تی‌پی یا طالبان پاکستانی و دیگری روابط حسنه با هند است که پاکستان نمی‌خواهد طالبان با هند روابط تنگاتنگ داشته باشد. در غیر آن پاکستان با موجودی به‌نام طالبان نه‌تنها مشکل ندارد بل‌که استقبال هم می‌کند. دولت مطلوب نظر پاکستان برای افغانستان، همین امارت اسلامی طالبان است. کافی‌ست که طالبان به خواست پاکستان مبنی بر سرکوب تی‌تی‌پی و برهم زدن روابط تنگاتنگ هند قدری توجه به خرج دهند.

حالا پاکستان می‌خواهد که طالبان را با نوازش یا تهدید کنار خود نگه دارد، نه این که با ورود به میدان جنگ گرم آن را از خود براند. نگرانی اسلام‌آباد پناه‌بردن طالبان به دامن سایر کشورها به‌ویژه هندوستان است، لذا تلاش پاکستان پرهیز از اقدامی است که منجر به قطع رابطه با طالبان شود، هند از این فرصت استفاده نکند. مقام‌های پاکستان به این باور اند که تی‌تی‌پی از طریق گروه طالبان توسط هند بشمول شورشیان بلوچ حمایت می‌شود. لذا تلاش پاکستان قطع‌کردن این پیوند به‌شیوه‌ی آرام است اما «طالبان افغانی» هم مشکلات داخلی دارد نمی‌توانند، یک شبه پاکستانی را سرکوب کنند و آن‌چه که پاکستان می‌گوید عمل کنند. نتیجه‌ی این بازی تا هنوز در پرده‌ی از ابهام است.