خبرگزاری راسک: آصف درانی، نماینده ویژه پیشین پاکستان در امور افغانستان، با انتقاد از تصمیم طالبان برای شرکتنکردن در نشست منطقهای تهران، این اقدام را نشانهای روشن از «فقدان بلوغ سیاسی» و ناتوانی این گروه در تعامل سازنده دیپلماتیک دانست.
آقای درانی شام روز شنبه، ۲۲ قوس، در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت که خودداری طالبان از حضور در چنین نشستهایی، این برداشت را تقویت میکند که این گروه هنوز قادر نیست درباره موضوعات کلان و چندجانبه وارد گفتوگوی معنادار شود. به گفته او، طالبان نهتنها از مشارکت فعال پرهیز میکنند، بلکه اساساً منطق مذاکره را نیز درک نکردهاند.
نماینده پیشین پاکستان تأکید کرده است که طالبان بهجای دیپلماسی، رویکردی بسته و منفعلانه را در پیش گرفتهاند؛ رویکردی که میتوان آن را سیاست «یا همهچیز یا هیچچیز» توصیف کرد. او افزوده است که چنین رفتاری نهتنها مشکلات پیچیده افغانستان را حل نخواهد کرد، بلکه شکاف میان طالبان و بازیگران منطقهای و بینالمللی را عمیقتر میسازد.
این اظهارات در حالی مطرح میشود که وزارت خارجه طالبان روز شنبه بهطور رسمی اعلام کرد در نشست منطقهای تهران درباره افغانستان شرکت نخواهد کرد. این وزارتخانه توضیح روشنی درباره دلیل این تصمیم ارائه نکرده، اما مدعی شده است که طالبان از طریق سازوکارهای دوجانبه و برخی چارچوبهای منطقهای، روابط «فعال و مؤثر» با کشورهای همسایه دارند؛ ادعایی که از سوی بسیاری از ناظران سیاسی با تردید نگریسته میشود.
نشست منطقهای تهران قرار است در هفته جاری با میزبانی جمهوری اسلامی ایران برگزار شود. بر اساس اعلام وزارت خارجه ایران، نمایندگان ویژه کشورهای پاکستان، تاجیکستان، اوزبیکستان، ترکمنستان، چین و روسیه در این نشست حضور خواهند داشت تا درباره تحولات امنیتی، سیاسی و انسانی افغانستان گفتوگو کنند. غیبت طالبان در چنین نشستی، به باور تحلیلگران، نشاندهنده انزوای فزاینده این گروه در تعاملات رسمی منطقهای است.
کارشناسان روابط بینالملل تأکید میکنند که عدم مشارکت طالبان در ابتکارهای چندجانبه، بخشی از الگوی کلی رفتار این گروه پس از بازگشت به قدرت است؛ الگویی که با بیاعتنایی به دیپلماسی منطقهای، نادیدهگرفتن نگرانیهای امنیتی همسایگان و رد مکرر پیشنهادهای گفتوگو همراه بوده است. گزارشهای نهادهایی چون گروه بحران بینالمللی نیز هشدار دادهاند که چنین رویکردی، خطر بیثباتی منطقهای و تشدید بیاعتمادی نسبت به طالبان را افزایش میدهد.
در همین حال، سازمان ملل متحد و برخی قدرتهای منطقهای بارها تأکید کردهاند که حل بحران افغانستان بدون گفتوگوی فراگیر و مشارکت مسئولانه طالبان ممکن نیست. با این حال، خودداری این گروه از حضور در نشستهای رسمی، این پرسش را پررنگتر کرده است که آیا طالبان اساساً ارادهای برای تعامل سیاسی فراتر از چارچوبهای محدود و یکجانبه خود دارند یا خیر.
به باور ناظران، غیبت طالبان در نشست تهران نهتنها یک تصمیم دیپلماتیک، بلکه پیامی سیاسی است؛ پیامی که نشان میدهد این گروه همچنان ترجیح میدهد بهجای تعامل سازنده، سیاست انزوا و انکار را دنبال کند رویکردی که پیامدهای آن بیش از همه دامنگیر مردم افغانستان و ثبات منطقه خواهد شد.
نماینده پیشین پاکستان: غیبت طالبان در نشست تهران نشانه ناپختگی سیاسی این گروه است


