چگونه میلیاردها دالر کمک آمریکا، به ستون فقرات امنیتی خودسرانه طالبان تبدیل شد؟

خبرگزاری راسک: به نقل از فاکس‌نیوز، گزارش نهایی یک بازرس ویژه آمریکایی درباره بازسازی افغانستان نشان می‌دهد که تجهیزات، سلاح‌ها و امکانات مالیاتی آمریکایی که طی خروج شتاب‌زده نیروهای ایالات متحده در سال ۲۰۲۱ در افغانستان باقی مانده‌اند، اکنون «هسته اصلی ساختار امنیتی طالبان» را تشکیل می‌دهند.
این سند ۱۳۷ صفحه‌ای که توسط «بازرس ویژه بازسازی افغانستان» (سیگار) منتشر شده، تأکید می‌کند که کنگره آمریکا بین سال‌های ۲۰۰۲ تا ۲۰۲۱ حدود ۱۴۴.۷ میلیارد دالر برای بازسازی افغانستان اختصاص داد تا به وعده‌های ثبات و دمکراسی دست یابد، اما این تلاش‌ها عملاً به هیچ یک از اهداف تعیین‌شده نرسید.
براساس گزارش سیگار، پس از سقوط دولت پیشین افغانستان، بررسی تجهیزات تحویل‌شده به نیروهای امنیتی افغانستان (ANDSF) ممکن نشد، اما پنتاگون اعلام کرده است که حدود ۷.۱ میلیارد دالر تجهیزات و امکانات به این نیروها تحویل داده شده که اکنون تحت کنترل طالبان قرار دارند. این منابع، شامل سلاح‌ها، مهمات و تأسیسات نظامی، اساس و ستون فقرات ساختار امنیتی خودسرانه و سرکوبگر طالبان را شکل داده‌اند.
در جریان خروج کامل نیروهای آمریکایی در آگوست ۲۰۲۱، پنتاگون تلاش کرد تا تجهیزات نظامی عمده را یا جمع‌آوری و یا نابود کند، اما میلیون‌ها واحد کوچک‌تر و تسلیحات سبک به دست طالبان افتاد و آن‌ها را قادر ساخت تا به سرعت تسلط خود بر افغانستان را مستحکم کنند.
بازرس ویژه گزارش داده است که نیروهای امنیتی پیشین افغانستان به دلیل طراحی مشابه با ساختار ارتش آمریکا، نیازمند رهبری و آموزش حرفه‌ای بالا بودند؛ شرایطی که بدون حضور مستمر نیروهای آمریکایی، زوال سریع انگیزه و توان عملیاتی آنان را به دنبال داشت. به گفته سیگار، همین وابستگی‌ها باعث شد سقوط نیروهای افغانستان در برابر طالبان تقریباً بدون مقاومت انجام شود.
جین آلوئیز، سرپرست بازرس ویژه، در مقدمه گزارش نوشت: «تصمیمات اولیه آمریکا برای همکاری با قدرت‌های فاسد و ناقض حقوق بشر، عملاً به تقویت طالبان و تضعیف تلاش‌های بازسازی کمک کرد.» او افزود: تلاش‌ها برای بهبود شرایط اقتصادی و اجتماعی افغانستان نیز نتایج پایدار نداشت و حتی کمک‌های امنیتی نزدیک به ۹۰ میلیارد دالری آمریکا نتوانست از فروپاشی نیروهای امنیتی افغانستان جلوگیری کند.
با وجود سقوط دولت افغانستان به دست طالبان، ایالات متحده همچنان بزرگ‌ترین کمک‌کننده خارجی است و بیش از ۳.۸۳ میلیارد دالر کمک بشردوستانه و توسعه‌ای از سال ۲۰۲۱ تاکنون به افغانستان ارسال کرده است. تنها در سه‌ماهه اول سال ۲۰۲۵، ۱۲۰ میلیون دالر کمک‌ها به این کشور اختصاص یافته است.
با این حال، طالبان نه تنها از این کمک‌ها برای تثبیت قدرت و مشروعیت خود استفاده می‌کنند، بلکه با بهره‌گیری از سلاح‌ها و امکانات آمریکایی، ساختار سرکوب و نظارت گسترده خود را تقویت کرده‌اند و بدین ترتیب، روند توسعه و بهبود شرایط انسانی در افغانستان عملاً متوقف شده است.
این گزارش نشان می‌دهد که پروژه بازسازی افغانستان نه تنها اهداف دمکراتیک و امنیتی آمریکا را محقق نکرد، بلکه با ایجاد وابستگی‌های شدید نیروهای امنیتی افغانستان به حمایت خارجی، زمینه را برای رشد و تثبیت قدرت سرکوبگر طالبان فراهم کرد. تجهیزات و امکانات باقی‌مانده اکنون به ابزاری برای تحکیم سلطه خودسرانه و نقض سیستماتیک حقوق بشر توسط طالبان تبدیل شده است.