خبرگزاری راسک: برنامه توسعه سازمان ملل متحد-UNDP، در تازهترین گزارش خود اعلام کرده است که بیش از ۸۰ درصد شهروندان افغانستان هنوز به برق پایدار و شبانهروزی دسترسی ندارند. این نهاد بینالمللی هشدار داده که افغانستان، پس از دههها درگیری، همچنان یکی از ناامنترین کشورها از نظر تأمین انرژی در جهان باقی مانده است.
این گزارش که روز پنجشنبه، ۲۴ میزان، منتشر شد، در آن آمده است که مصرف سرانه انرژی در افغانستان ۳۰ برابر کمتر از میانگین مصرف جهانی است. به گفتهی برنامه توسعه سازمان ملل، کمبود انرژی و ضعف زیرساختهای تولید برق، نه تنها مانع رشد اقتصادی افغانستان شده، بلکه سبب فلجشدن خدمات حیاتی از جمله مراقبتهای صحی، آموزش، و فعالیت بخش خصوصی گردیده است.
بر اساس یافتههای این سازمان، افغانستان ظرفیتهای بالقوه عظیمی برای تولید انرژیهای تجدیدپذیر دارد؛ از جمله ۲۲۲ گیگاوات انرژی خورشیدی و ۶۷ گیگاوات انرژی بادی، اما نبود سیاستگذاری شفاف، سرمایهگذاری موثر و مدیریت کارا، مانع استفاده از این منابع شده است.
این در حالیست که در سه سال گذشته، طالبان بارها در رسانههای داخلی و حسابهای رسمی خود از دهها پروژهی برقرسانی، امضای دهها قرارداد با شرکتهای داخلی و خارجی و طرحهای تولید انرژی خورشیدی و آبی خبر دادهاند.
مقامهای این گروه این پروژهها را نشانهی «پیشرفت» و «کارایی حکومت خود» عنوان کردهاند و از افتتاح شبکههای جدید برق در کابل، ننگرهار، قندهار و بلخ سخن گفتهاند.
اما بررسیهای واقعیتهای عینی و گزارشهای سازمان ملل نشان میدهد که بخش بزرگی از این پروژهها یا هرگز عملی نشدهاند یا در مراحل ابتدایی باقی مانده و امضای آنها روی کاغذ بوده و هیچ پیشرفتی و یا عملی در خصوص آنها انجام نشده است.
کابل پایتخت افغانستان و پرجمعیت ترین شهر کشور، هنوز در بیشتر ساعات شب در تاریکی فرو میرود و خاموشیهای پیدرپی زندگی روزمره مردم را مختل کرده است. بسیاری از خانوادهها و کسبوکارها برای تأمین نیازهای خود در طول روز به ژنراتورهای گرانقیمت یا پنلهای خورشیدی کوچک متوسل شدهاند.
شرکت برق رسانی افغانستان/برشنا که تحت کنترل طالبان فعالیت میکند، بیشرین برق مورد نیاز را از کشورهای همسایه خریدار و میکند و آن را با هزینههای سنگین به شهروندان میفروشد.
با وجود آنکه میزان برق وارداتی هرگز پاسخگوی نیاز مردم و بخش تولیدی کشور نبوده است، شهروندان افغانستان، بهویژه باشندگان کابل همواره شکایت دارند که حتی در زمانهایی که برق در طول روزها یک یا دو ساعت بوده و این سیستم همچنان در طول ماهها ادامه داشته، شرکت برشنا از آنها هزینه مصرف برق را بهگونه کامل دریافت میکند.
بسیاری از مشترکان مدعی اند که میزان پولی که در دورههای خاموشی طولانی پرداخت میکنند، هیچ تفاوتی با ماههایی ندارد که برق نسبتاً منظمتر جریان داشته است و حتی در مواردی قبضها بیشتر از گذشته صادر شدهاند؛ روندی که به باور شهروندان افغانستان، نه بهعنوان دریافت هزینه مصرف برق؛ بلکه بهمثابه نوعی اخاذی و باجگیری از مردم ادامه دارد. روندی که به باور آگاهان در نبود نهادهای نظارتی، هیچ سازوکار پاسخگویی در برابر این وضعیت وجود ندارد.
