بحران در سیستم صحی افغانستان؛ حقوق پزشکان در ننگرهار چهار ماه است که پرداخت نشده

خبرگزاری راسک: در حالی که بحران اقتصادی افغانستان با حاکمیت طالبان شدت گرفته، پزشکان و کارکنان شفاخانۀ انتانی ننگرهار از عدم پرداخت حقوق خود به مدت چهار ماه خبر می‌دهند و هشدار داده‌اند که اگر تا پایان ماه جاری معاشات معوقه‌شان پرداخت نشود، به اعتصاب کاری خواهند پرداخت. این تهدید می‌تواند خدمات حیاتی درمانی را که به‌ویژه برای کودکان و خانواده‌های آسیب‌دیده از جنگ و فقر ضروری است، به تعطیلی بکشد. این شفاخانه که روزگاری به عنوان یکی از مراکز مهم درمانی بیماران کووید-۱۹ در شرق کشور شناخته می‌شد، اکنون با کاهش سطح خدمات درمانی و تنها معالجۀ کودکان مبتلا به سرخک مواجه است. شرایط بحرانی در این مرکز، ناشی از بی‌توجهی مطلق طالبان به وضعیت بهداشت و درمان، کمبود دارو، قطع مکرر برق و عدم تأمین منابع مالی است. این مشکلات عملاً توانسته‌اند کارکرد این مرکز را به سطحی بحرانی برسانند و تهدید تعطیلی آن هر لحظه جدی‌تر می‌شود.
پزشکان شفاخانه انتانی می‌گویند که از چهار ماه به این‌سو هیچ‌گونه حقوقی دریافت نکرده‌اند. یکی از داکتران که نخواست نامش فاش شود، با انتقاد شدید از بی‌مسئولیتی طالبان گفت: «ما چهار ماه است که هیچ حقوقی دریافت نکرده‌ایم. حتی توان پرداخت کرایۀ خانه، بل برق و خرید مایحتاج زندگی را نداریم. زندگی ما و خانواده‌هایمان به همین حقوق وابسته است، اما طالبان نه تنها بی‌توجه به مشکلات ما هستند، بلکه انگار از وضعیت فلاکت‌بار ما بهره‌برداری می‌کنند.» این پزشک با اشاره به ناکامی طالبان در تأمین حقوق و خدمات به کارکنان شفاخانه افزود که بی‌توجهی طالبان به شرایط کارکنان، حتی پس از اعتراضات مکرر، نشان‌دهندۀ عدم شایستگی و بی‌کفایتی آنان در اداره امور افغانستان است.
گروه دیگری از کارکنان شفاخانه انتانی نیز با ارسال نامه‌ای رسمی به وزارت صحت عامۀ طالبان و ریاست صحت عامۀ ننگرهار، اعلام کرده‌اند که اگر حقوق‌شان تا پایان ماه جاری پرداخت نشود، دست به اعتصاب خواهند زد و هیچ‌گونه خدمات درمانی نخواهند داد. این واکنش نشان‌دهندۀ بحران مدیریتی در داخل ساختار طالبان است که حتی در حل ابتدایی‌ترین مشکلات داخلی خود ناتوان است و مسئولیت‌ها را به‌درستی نمی‌پذیرد. سخنگوی ریاست صحت عامۀ طالبان در ننگرهار، نقیب‌الله رحیمی، به تماس‌های مکرر خبرگزاری های داخلی و پیام‌های ارسال‌شده از طریق واتس‌اپ هیچ‌گونه پاسخی نداده است، که خود گویای بی‌توجهی طالبان به درخواست‌های مشروع شهروندان و کارمندان است. علاوه بر این، کارکنان شفاخانه اذعان دارند که پیش‌تر حقوق آنان از سوی سازمان جهانی صحت تأمین می‌شد، اما پس از قطع کمک‌های آمریکا و کاهش همکاری‌های بین‌المللی، طالبان نتواسته‌اند منابع مالی جایگزین پیدا کنند.
«ما هنوز هم به شفاخانه می‌آییم چون به سوگند پزشکی وفاداریم، اما طالبان نه تنها بی‌توجه به حقوق ما هستند، بلکه برای حل مشکلات اساسی کشور هم هیچ اقدامی نمی‌کنند. اگر این ماه هم حقوق ندهند، دست از کار خواهیم کشید. این تصمیم ما نیست؛ بلکه فشارهای خارجی و داخلی ما را وادار به چنین تصمیمی کرده است.» در این شرایط بحرانی، پزشکان هشدار داده‌اند که ادامه وضعیت فعلی می‌تواند به تعطیلی شفاخانه و از کار افتادن سیستم درمانی در ننگرهار منجر شود. از سوی دیگر، سازمان جهانی صحت نیز اخیراً هشدار داده است که در صورت عدم تأمین منابع مالی، بیش از ۲۲۰ مرکز صحی در سراسر افغانستان تعطیل خواهند شد، که این اقدام به معنای محرومیت ۱۰ درصد از جمعیت افغانستان از خدمات ابتدایی بهداشتی خواهد بود.
نمایندۀ سازمان جهانی صحت در افغانستان تصریح کرده است:
«اگر خلای مالی پر نشود، وضعیت به‌طور جدی وخیم‌تر خواهد شد و هزاران بیمار از دسترسی به خدمات درمانی محروم خواهند ماند. این وضعیت ناشی از سوءمدیریت و بی‌کفایتی طالبان در تأمین منابع مالی و انسانی برای بخش بهداشت است.» در نهایت، این بحران نشان‌دهندۀ بی‌توجهی و فساد ساختاری است که طالبان در آن غرق شده‌اند. بی‌کفایتی آنان در حل مشکلات بهداشتی و اقتصادی کشور، نه تنها مشروعیت داخلی‌شان را زیر سؤال برده بلکه همکاری‌های بین‌المللی را به شدت کاهش داده و مردم افغانستان را با بحران‌های انسانی روزافزون روبرو ساخته است.