خبرگزاری راسک: نیویارکتایمز گزارش داده است که مقامهای اطلاعاتی آمریکا درباره احتمال دسترسی چین به فناوریهای حساس جنگندههای اف-۳۵ در صورت فروش این هواپیماها به عربستان سعودی ابراز نگرانی کردهاند.
بر اساس این گزارش، مقامهای آمریکایی گفتهاند که این نگرانیها در چندین ارزیابی و گزارش داخلی نهادهای اطلاعاتی مطرح شده و به طرح فروش ۴۸ فروند جنگنده اف-۳۵ به عربستان، به ارزش حدود ۲۴ میلیارد دالر، مربوط میشود.
یکی از گزارشهای مفصلتر که از سوی آژانس اطلاعات دفاعی آمریکا تهیه شده، به دسترسی نظامی چین به پایگاههای عربستان و استفاده این کشور از فناوریهای چینی در زیرساختهای مخابراتی پرداخته است. در این گزارش همچنین درباره توانایی آمریکا و عربستان برای ایجاد و حفظ محیطهای امن برای نگهداری و استفاده از فناوریهای حساس اف-۳۵ پرسشهایی مطرح شده است.
مقامهای آمریکایی گفتهاند نگرانی اصلی این است که چین از طریق جاسوسی در عربستان یا روابط نظامی و امنیتی میان ریاض و پکن به فناوریهای پیشرفته این جنگنده دسترسی پیدا کند.
بر اساس گزارش، مقامهای دفاعی آمریکا بهویژه درباره حفاظت از فناوریهای پیشرفته راداری و نظارتی اف-۳۵ نگرانی دارند. در ارزیابیهای اطلاعاتی همچنین این پرسش مطرح شده است که آیا عربستان حاضر خواهد شد تماس و همکاری نیروهای نظامی و اطلاعاتی خود با نهادهای چینی و افراد مرتبط با آنها را محدود کند.
در این گزارشها همچنین به استفاده از تجهیزات شرکتهای چینی، از جمله هواوی و زدتیای، در زیرساختهای مخابراتی و برخی تأسیسات دفاعی عربستان اشاره شده است. یکی از مسائل مطرحشده این است که آیا ریاض حاضر خواهد شد این تجهیزات را از شبکهها، تجهیزات مسیریابی و تأسیسات مرتبط با برنامه اف-۳۵ حذف کند.
فروش اف-۳۵ به عربستان اکنون وارد مرحله پیشرفتهتری شده است. وزارت خارجه آمریکا در ماه جون بسته پیشنهادی فروش ۴۸ فروند جنگنده و یک موتور یدکی را برای بررسی غیررسمی به دو کمیته کنگره فرستاده است.
عربستان پیش از این نیز روابط نظامی و فناوری گستردهای با چین برقرار کرده و از این کشور موشکهای بالستیک خریداری کرده است. روابط نظامی و فناوری میان ریاض و پکن در سالهای اخیر گسترش یافته و همین موضوع یکی از عوامل نگرانی مقامهای آمریکایی عنوان شده است.
نیویارکتایمز میگوید نگرانیهای مشابهی در جریان بررسی فروش اف-۳۵ به امارات متحده عربی نیز مطرح شده بود. دولت جو بایدن پس از روی کار آمدن، این معامله را مورد بازبینی قرار داد و فروش جنگندهها به امارات در نهایت عملی نشد.
وزارت خارجه و وزارت دفاع آمریکا و سفارت عربستان در واشنگتن درباره این گزارش اظهارنظر نکردهاند. کاخ سفید و سفارت چین نیز به درخواست نیویارکتایمز برای اظهار نظر پاسخ ندادهاند.
این نگرانیها به معنای دسترسی فعلی چین به فناوری اف-۳۵ در عربستان نیست؛ بلکه مربوط به خطر احتمالی انتقال یا دسترسی به فناوریهای حساس در صورت نهاییشدن فروش این جنگندهها به ریاض است.
