خبرگزاری راسک: به گزارش روزنامه «فایننشال تایمز»، ابرهای غلیظ دودی که این هفته آسمان مسکو را پوشاند پس از آنکه پهپادهای اوکراینی بزرگترین پالایشگاه نفت پایتخت روسیه را هدف گرفتند نمیتوانست گویاتر از این باشد: پیشرفتهای فناورانه کییف، نیروهای ولادیمیر پوتین را در موضع عقبماندگی قرار داده است.
از زمانیکه رئیسجمهور روسیه دستور تهاجم تمامعیار به اوکراین را در سال ۲۰۲۲ صادر کرد، نیروهای مسکو برای پیشروی در میدان جنگ عمدتاً بر برتری عددی و آتش سنگینتر تکیه داشتهاند، در حالی که از حملات هوایی برای هدفگیری شهرها و زیرساختهای انرژی، فراتر از خط مقدم، بهره میبردند.
اما نوآوریهای اوکراین در پهپادهای میانبرد و دوربرد، پایگاههای هوایی، کاروانهای نظامی و پالایشگاههای نفتی را تا صدها کیلومتری عمق خاک روسیه نابود کرده است. در همین حال، به گفته «بلکبِرد گروپ»، گروه فنلاندی پایش جنگ، نیروهای مسکو بین فبروری تا می تنها ۱۶۴ کیلومتر مربع از خاک اوکراین را تصرف کردند؛ در مقایسه با ۱۱۵۱ کیلومتر مربع در همین بازه زمانی سال گذشته.
«امیل کاستهلمی»، یکی از بنیانگذاران بلکبِرد، گفت: «مشکل روسیه این است که تاکتیکهای کنونی، ابزار لازم برای دستیابی به موفقیتهای بزرگتر را فراهم نمیکنند و روسها هم نتوانستهاند ابزار تازهای پیدا کنند.»
تهاجم روسیه معمولاً در اواخر زمستان و اوایل بهار دچار رکود میشود و سپس در ماه می دوباره شتاب میگیرد. اما پیشرویهای این کشور در ماه جون، در هیچ نقطهای از خط مقدم، نشانهای از ازسرگیری نشان نداده است.
فرماندهان روسی همچنان گروههای کوچک سرباز را به میدان نبردی میفرستند که از پهپاد اشباع شده است؛ تلاشهایی غالباً مرگبار برای یافتن شکاف در خطوط دفاعی اوکراین.
اما پیشرفتهای کییف در جنگ پهپادی، ورق را به ضرر مسکو برگردانده است.
به گفته یکی از افراد درگیر در روند جنگ، «رباتشدن جنگ، اهمیت تعداد نیرو را بهشدت کاهش داده و همین موضوع سرنوشت حکومت کییف را تغییر داده است.» او افزود: «شما به ده تا بیستهزار اپراتور پهپاد نیاز دارید، نه صدها هزار سرباز نشسته در سنگر. پس چهره جنگ در حال تغییر است.»
جنگ پهپادی همچنین بهطور قابلتوجهی برتری نیروی انسانی کرملین را کاهش داده است. به گفته مقامهای اوکراینی، روسیه طی نزدیک به شش ماه گذشته، نیروی بیشتری در میدان جنگ از دست داده تا توانسته جایگزین کند.
به گفته «یانیس کلوگه»، کارشناس روسیه در «مؤسسه آلمانی امور بینالملل و امنیتی»، دادههای بودجهای روسیه نشان میدهد این کشور در سهماهه نخست سال ۲۰۲۶، هفتادویکهزار و دوصد و شانزده نفر را به خدمت گرفته، در مقایسه با هشتادونههزار و ششصدویک نفر در همین بازه زمانی سال گذشته.
یکی از افراد درگیر در مذاکرات پشتپرده گفت: «دولت روسیه یا برای یافتن پاسخی هرچند دیرهنگام به راهحلهای نوآورانه تازه دشمن با مشکل روبهروست، یا اساساً موفق به یافتن آن نمیشود.»
این فرد افزود که در حالیکه اوکراین حملات پهپادی و موشکی خود را گسترش داده، نیروهای کرملین را در خط مقدم منزوی کرده و زنجیرههای تأمین را قطع کرده، یگان نخبه پهپادی روسیه موسوم به «روبیکون» نتوانسته به همان توانمندیها دست یابد.
او گفت: «آنها از نظر فناوری عقبماندهاند، نمیتوانند مقیاس کار را بالا ببرند و فاقد قابلیت اتصال (شبکهای) هستند. این بسیار گویاست. دیگر نمیتوان با روشهای “امپراتوری باروتی” (توپخانه و تیراندازی) پیش رفت.»
کارزار تازه و بیوقفه پهپادی اوکراین، حول حملات در عمقی موسوم به «میانبرد»، یعنی حدود ۱۵۰ کیلومتری پشت خط مقدم، شکل گرفته است.
از ماه می تاکنون، صدها فروند پهپاد از انواع مختلف بهسوی کریدور زمینی منتهی به کریمه پرتاب شدهاند؛ بزرگراهی حیاتی که نیروهای روسیه برای رساندن تدارکات به شبهجزیرهای که مسکو در سال ۲۰۱۴ ضمیمه خود کرد، و نیز نیروهای مستقر در جبهه جنوبی، از آن استفاده میکنند.
«آرتم بیهلینکوف»، مدیر اجرایی سابق در بخش کشاورزی که اکنون رئیس ستاد تیپ پهپادی ۴۱۲ موسوم به «نمسیس» در ارتش اوکراین است، گفت: «در حال حاضر، هر روز کامیونها را هدف میگیریم.» نیروهای روسی اکنون مدت بیشتری منتظر رسیدن تدارکات سوخت یا مهمات میمانند و یگانهای لجستیکی ناچارند از کامیونهای کوچکتر و کمنمایانتر استفاده کنند یا بهجای بزرگراه هموار «آر-۲۸۰»، از مسیرهای ناهموار روستایی عبور کنند.
بیهلینکوف گفت این وضعیت برای ارتش روسیه «بحرانی نیست، اما دردناک است».
مسکو در تلاش است با راهاندازی کارزاری بزرگ برای جذب نیرو به یگانهای پهپادی نظیر روبیکون، به این چالشهای تازه پاسخ دهد.
اما این تغییر رویه، با دشواریهای رشد خود همراه بوده است. به گفته سه مقام اطلاعاتی غربی، بخش دفاعی روسیه اکنون نزدیک به ظرفیت کامل خود فعالیت میکند و نرخ بیسابقه پایین بیکاری، جذب نیروهای ماهر بیشتر برای فناوریهای پیشرفته از جمله تولید پهپاد را دشوارتر کرده است.
به گفته این مقامها، تولید در خارج از حوزه سامانههای بدون سرنشین و سلاحهای دوربرد -که روسیه بیشترین منابع خود را به آنها اختصاص داده عملاً راکد مانده است.
یکی از این مقامها گفت با اینکه میزان تولید افزایش یافته، «صنعت نظامی به سقف خود رسیده است. آنها تمام ظرفیت خود را به حداکثر رساندهاند. بدون سرمایهگذاری که خود سالها زمان میبرد راهی برای افزایش بیشتر آن وجود ندارد.»
پوتین و مقامهای ارشدش، خود را در موضعی یافتهاند که چارهای جز اصرار بر برتری همچنان روسیه در این جنگ ندارند، در حالی که اثرات روزافزون ویرانگر کارزار حملات اوکراین را کماهمیت جلوه میدهند. به گفته دو مقام پیشین ارشد کرملین، رئیسجمهور روسیه بیشتر وقت خود را صرف مدیریت خرد روند جنگ میکند و گاه تا دو بار در روز از «والری گراسیموف»، فرمانده ارشدش، گزارش دریافت میکند.
یکی از این مقامهای پیشین کرملین گفت: «او فکر میکند این فقط مسئله زمان است. ممکن است سریعتر یا کندتر پیش برود، اما بالاخره به آن دست مییابد. پوتین بهشدت تحت تأثیر نظامیان است که در نگهداشتن او در توهم بسیار ماهرند. او این را میفهمد، اما واقعاً به حرفشان باور دارد و اجازه میدهد این کار را انجام دهند. اگر من هم از سپیدهدم تا غروب، روزی سه بار گزارشهای گراسیموف را میشنیدم، احتمالاً واقعیت را به شکل دیگری درک میکردم.»
در جریان یک تعطیلی ملی در همین ماه، پوتین با گروهی از نظامیان در کرملین دیدار کرد که بارها از او پرسیدند روسیه چه زمانی پاسخی برای شبکه ماهوارهای «استارلینک» متعلق به «ایلان ماسک» که اوکراین برای هدایت پهپادهای حملهکننده در خط مقدم از آن استفاده میکند توسعه خواهد داد.
یکی از این نظامیان گفت: «دشمن در حال معرفی انبوهی از پهپادهای حملهکننده مجهز به سامانههای هوش مصنوعی است. ما باید در این رقابت از دشمن پیشی بگیریم، نه عقب بمانیم.»
پوتین در حالی که نظامیان بهوضوح شگفتزده شده بودند اصرار کرد که روسیه پیشتر پاسخ خود به استارلینک را توسعه داده و به کار گرفته است؛ پاسخی که به گفته او کار میکند، اما گسترش آن زمان میبرد. سپس «آندری بلاوسوف»، وزیر دفاع، به او گفت تنها شانزده واحد از این سامانه راهاندازی شده، که پوتین آن را «کاملاً ناکافی» خواند.
وقتی برای سومین بار از او پرسیده شد روسیه چه زمانی به پیشرفتهای فناورانه اوکراین خواهد رسید، پوتین با شکایت از اینکه مسکو با قدرت جمعی کشورهای ناتو روبهرو است، به سخنرانی طولانیای پرداخت که شامل ارجاعاتی تاریخی به ناپلئون و هیتلر بود. او در پایان نتیجه گرفت: «دشمن چیزهای زیادی ندارد که ما داریم، و این (توان ما) بزرگتر و بهتر هم خواهد شد.»
با این حال، روسیه همچنان توان واردکردن آسیب قابلتوجه به اوکراین را حفظ کرده است.
در خط مقدم، بمبهای گلایدشونده که از جنگندههای روسی پرتاب میشوند بهطور بیوقفه و با شمار بیسابقهای، سنگرها، کمربندهای درختی و ساختمانهای مسکونی اوکراین را هدف قرار دادهاند. کمبود سامانههای پدافند هوایی اوکراین نیز به جنگندههای روسی اجازه میدهد این بمبهای دوران شوروی را از فاصله نزدیکتری به خط مقدم پرتاب کنند و با دقتی هراسانگیز به مواضع اوکراینی اصابت کنند.
یکی از خلبانان پهپاد اوکراینی که در نزدیکی دژ «اسلوویانسک» فعالیت میکند، به فایننشال تایمز گفت: «آنها هر جایی را که فکر میکنند ممکن است موضع اوکراینی باشد، میزنند.»
این سرباز افزود: «آنها همهچیز را با بمبهای گلایدشونده (کاب) با خاک یکسان میکنند و سپس سرباز به سرباز نفوذ میکنند. ما دهها نفرشان را نابود میکنیم و یک نفر موفق میشود پنهان شود.»
همین تاکتیک به نیروهای روسی کمک کرده تا در «کوستیانتینیوکا» شهری با حدود ۶۵ هزار نفر جمعیت پیش از ۲۰۲۲ که اکنون انتهای جنوبی رشتهای از شهرهاست که کمربند دفاعی حیاتی اوکراین در منطقه دونتسک را تشکیل میدهند بهآرامی پیش بروند. به نوشته «دیپاستیت»، گروه پایش جنگ اوکراینی، در روز سهشنبه، نیروهای اوکراینی مستقر در این شهر نتوانستهاند مانع نفوذ گروههای روسی «از همه جهات» به داخل شهر شوند.
با این حال، پیشرویهای روسیه تقریباً بهطور کامل به منطقه دونباس محدود مانده و نیروهای اوکراینی موفق شدهاند چندین ضدحمله موضعی را در سراسر خط مقدم انجام دهند.
بر اساس گزارش یک مؤسسه پژوهشی نظامی اوکراینی، پیشبینی میشود روسیه امسال بیش از هفتادوپنجهزار بمب هدایتشونده پرتاب کند؛ در مقایسه با حدود شصتهزار فروند در سال ۲۰۲۵.
«الکسی ملنیک»، سرگرد بازنشسته نیروی هوایی اوکراین و اکنون هممدیر اندیشکده «مرکز رازومکوف» در کییف، تأیید کرد که بمبهای گلایدشونده «همچنان مشکلی هستند که اوکراین نتوانسته راهحلی برایش بیابد».
در یک ماه گذشته، موجهای عظیم پهپاد و موشک نیز در سه نوبت جداگانه بهسوی کییف پرتاب شدهاند. نیروی هوایی اوکراین بهویژه در مقابله با موشکهای بالستیک و ابرصوت، در میانه کمبود مداوم مهمات پیشرفته پدافند هوایی، با دشواری روبهرو بوده است.
به گفته «کنراد موزیکا»، مدیر «روخان کانسالتینگ»، گروه تحلیلی لهستانی پایشگر جنگ، شتاب تازه این حملات «میتواند واکنشی به مشکلات روسیه در میدان جنگ باشد».
او گفت روسیه «بهدنبال راههای گوناگونی برای تأثیرگذاری بر تصمیمگیری اوکراین خواهد بود، اما بهجز سلاح هستهای، فکر نمیکنم واقعاً کار چندانی از دستشان بربیاید تا روند نبرد را طی ماههای آینده تغییر دهند، مگر آنکه بسیج جزئی تازهای اعلام کنند.»
در مسکو، رکود تلاشهای جنگی این واقعیت را آشکار کرده که، به گفته همان فرد درگیر در مذاکرات پشتپرده، «افزایش سطح بسیج منابع انسانی، صنعتی و اقتصادی، تنها راه برونرفت است. پرسش این است که این کار چه شکلی به خود میگیرد و چگونه آن را بستهبندی میکنند.»
فایننشال تایمز: پهپادهای اوکراین ماشین جنگی پوتین را به بنبست کشاندهاند
