خبرگزاری راسک: مهدی محمدی، مشاور راهبردی رئیس تیم مذاکرهکننده ایران، برای نخستین بار جزئیاتی از متن یادداشت تفاهم در حال مذاکره میان تهران و واشنگتن را تشریح کرد. این افشاگری در شرایطی صورت میگیرد که هر دو طرف از نزدیک شدن به یک توافق خبر دادهاند، هرچند هنوز جزئیات از سوی ایران بهطور رسمی تأیید نشده است.
بر اساس آنچه محمدی در اختیار خبرگزاری فارس ایران گذاشت، چارچوب این یادداشت تفاهم پنج محور اصلی دارد.
در گام نخست، توقف کامل عملیات نظامی علیه ایران و لبنان و جلوگیری از هرگونه اقدام نظامی جدید در دستور کار قرار دارد. طرف آمریکایی باید تضمینهای لازم را برای جلوگیری از تکرار تنشها ارائه کند. بر اساس اطلاعات منابع آگاه، این یادداشت تفاهم چهاردهبندی در صورت نهایی شدن، آتشبس را در تمام جبههها اعلام و دوره سیروزهای را برای مذاکره درباره توافق تفصیلی آغاز خواهد کرد.
براساس چارچوب مورد بحث، بخشی از داراییهای بلوکهشده ایران در ابتدای اجرای توافق آزاد خواهد شد و همزمان روند تعلیق برخی محدودیتها و تحریمهای اقتصادی آغاز میشود تا امکان افزایش مبادلات اقتصادی و فروش نفت فراهم شود. گزارشهای بینالمللی حاکی از آن است که آمریکا متعهد میشود تحریمهای نفتی را لغو کند و تا بیستوپنج میلیارد دالر از داراییهای بلوکهشده ایران را آزاد سازد.
یکی از محورهای اصلی توافق، تسهیل تردد کشتیهای تجاری ایران و کاهش محدودیتهای دریایی است. هدف این بخش، بازگشت تجارت دریایی ایران به شرایط عادی و رفع موانع موجود در مسیر حملونقل بینالمللی عنوان شده است. بر اساس آخرین متن مورد مذاکره، تنگه هرمز باید بلافاصله و بدون اخذ عوارض بازگشایی شود؛ موضوعی که از اولویتهای اصلی واشنگتن به شمار میرود.
در متن مورد مذاکره، مسائل هستهای در مرحله نخست توافق قرار ندارد. براساس این چارچوب، ابتدا باید تعهدات اولیه طرف مقابل اجرا و راستیآزمایی شود و سپس گفتوگوها درباره موضوعات هستهای وارد مراحل بعدی شود. خبرگزاری رسمی ایرنا نیز تأیید کرده که در پیشنویس کنونی توافق، ایران «هیچ تعهد جدیدی» در قبال برنامه هستهای نمیپذیرد و مذاکرات هستهای در دوره شصتروزه پس از امضا انجام خواهد شد.
در مرحله نهایی، لغو تحریمهای اولیه و ثانویه آمریکا و همچنین پیشبینی سازوکارهایی برای جبران و بازسازی خسارتهای ناشی از جنگ و فشارهای اقتصادی مورد توجه قرار گرفته است. این بخش از مهمترین مطالبات ایران در روند مذاکرات به شمار میرود. مذاکرهکنندگان آمریکایی استیو ویتکاف و جرد کوشنر در این دور از مذاکرات بهطور مستقیم و از طریق میانجیان از جمله پاکستان و قطر با طرف ایرانی در تعامل بودهاند.
خبرگزاری فارس گزارش دادهاست که این جزئیات در حالی منتشر میشود که یادداشت تفاهم هنوز نهایی نشده و ممکن است همچنان دستخوش تغییر شود؛ بسیاری از بندهای آن مشروط به توافق نهایی هستند و احتمال بازگشت تنش یا تداوم وضعیت بلاتکلیف وجود دارد.
مشاور ارشد مذاکرهکنندگان ایرانی جزئیات تازهای از پیشنویس توافق تهران و واشنگتن منتشر کردند
