خبرگزاری راسک: آنچه در ماههای اخیر در دل نمایندگیهای دیپلماتیک افغانستان تحت سلطه طالبان در آلمان میگذرد، داستانی است که از اسلامآباد آغاز میشود و در برلین و بن به فاجعهای برای هزاران پناهجوی افغانستانی بدل شده است. در مرکز این داستان، مردی ایستاده که منابع آگاه او را نه یک دیپلمات، بلکه عنصری با پیشینهای کاملاً متفاوت توصیف میکنند.
«نبراسالحق عزیز»، فرزند سلطان عزیز، اهل استان ننگرهار و از قوم شینواری، چهرهای است که مسیر زندگیاش با هیچ یک از معیارهای استاندارد دیپلماسی بینالمللی همخوانی ندارد. منابع آگاه و معتبر محلی و دیپلماتیک فاش میکنند که وی پیش از ورود به دستگاه دیپلماتیک طالبان، به عنوان آشپز در یکی از مراکز وابسته به سرویس اطلاعاتی پاکستان در اسلامآباد کار میکرده است.
این پیشینه، اما، تنها بخشی از تصویر است. پیوندهای عمیق میان دستگاه طالبان و سازمان اطلاعات نظامی پاکستان موضوعی است که در گزارشهای معتبر بینالمللی مستند شده است. منابع درونساختاری مدعی هستند که نبراسالحق نه تنها در گذشته با نهادهای اطلاعاتی پاکستان همکاری داشته، بلکه هماکنون نیز تحت پوشش سرویسهای امنیتی قطر و پاکستان فعالیت میکند و ماهانه حقوق مستقیمی از دوایر امنیتی دوحه دریافت میکند. بر اساس این ادعاها، وی همچنان مقر خانوادگی و دریافتی منظم ماهیانه به ارزش ۲۰ هزار ریال قطری را از دفتر سیاسی آن کشور حفظ کرده است.
پرسش کلیدی این است که چنین فردی چگونه به پست کنسولی در قلب اروپا دست یافت. پاسخ را باید در شبکه روابط شخصی جستوجو کرد. منابع آگاه تصریح میکنند که نبراسالحق موقعیت کنونی خود را نه از طریق شایستگی حرفهای، بلکه صرفاً مدیون نزدیکی استراتژیک به امیرخان متقی، وزیر امور خارجه طالبان، است.
دولت آلمان پذیرش این دیپلماتها را با استدلال تأمین خدمات کنسولی برای شهروندان افغانستانی توجیه کرد و تأکید داشت که این اقدام به معنای بهرسمیتشناختن رسمی حکومت طالبان نیست. اما آنچه در عمل رخ داد، چیز دیگری بود.
از لحظهای که نبراسالحق عزیز پای خود را به سفارت برلین و کنسولگری بن گذاشت، ماشین اداری این نمایندگیها بهگونهای مرموز از کار افتاد. آنچه پیشتر یک روال اداری معمول بود، به کابوسی برای هزاران افغانستانی مقیم آلمان بدل شد.
گزارشهای مستند از مراجعان و منابع جامعه مدنی افغانستان حاکی از آن است که:
نخست: فرآیند تعیین وقت اداری که پیشتر روال عادی داشت، اکنون با کارشکنی تعمدی و مصنوعی روبهرو شده و هفتهها به درازا میکشد.
دوم: هزینه دریافت نوبت و پیشبرد پروندههای اداری برای شهروندان افغانستانی به ارقامی تا سقف یک هزار یورو رسیده است؛ رقمی که برای یک پناهجوی فاقد درآمد مکفی، چیزی جز باجگیری آشکار نیست.
علاوه بر این، بر اساس اطلاعات واصله، یک شهروند پاکستانی به عنوان افسر فناوری اطلاعات در کنسولگری بن استخدام شده که دسترسی کامل به تمامی دادههای کنسولی افغانستانیهای مقیم آلمان را در اختیار دارد؛ اقدامی که ناظران آن را از منظر امنیتی بسیار نگرانکننده میدانند.
کارمندان با وجدان نمایندگیهای افغانستان در آلمان در برابر این وضعیت ساکت ننشستند. حمید ننگیالی کبیری، سرپرست کنسولگری بن، در پیامی ویدیویی اعلام کرد که تمام کارمندان کنسولگری در اعتراض به استقرار نمایندگان طالبان، دست به استعفای دستهجمعی زدند و برلین را بهصراحت به مشروعیتبخشی به نمایندگان طالبان متهم کردند.
در برابر این حجم از اتهامات مستند، هم وزارت امور خارجه آلمان و هم مقامات گروه طالبان در کابل تاکنون سکوت اختیار کردهاند. نه درباره سوابق امنیتی و شغلی نبراسالحق عزیز سخنی گفتهاند، نه درباره تعرفههای هزار یورویی که پناهجویان از آن مینالند و نه درباره حضور مشکوک یک شهروند پاکستانی در حساسترین بخش اطلاعاتی کنسولگری بن.
این سکوت در شرایطی است که دیوان کیفری بینالمللی در جولای ۲۰۲۵ حکم بازداشت رهبران طالبان را صادر کرده و مقامهای ارشد سازمان ملل وضعیت افغانستان را «آپارتاید جنسیتی» نامیدهاند.
منتقدان با صراحت میگویند: فردی که روزگاری در آشپزخانههای اسلامآباد کار میکرد، اکنون پشت میز دیپلماسی در برلین نشسته و سرنوشت هزاران افغانستانی آواره را در دست دارد و این، خود گویاترین گواه بر عمق بحرانی است که دیپلماسی طالبان در اروپا با آن دستوپنجه نرم میکند.
