خبرگزاری راسک: به گزارش مجله نیوزویک، امارات متحده عربی و عربستان سعودی بهگونه جداگانه و محرمانه، حملات تهاجمی نظامی علیه ایران انجام دادهاند؛ اقدامی که به نوشته والاستریت ژورنال و رویترز، نخستین عملیات آشکار تهاجمی کشورهای عربی خلیج علیه تهران از زمان آغاز جنگ امریکا و اسرائیل با ایران در اواخر ماه فبروری به شمار میرود.
بر اساس این گزارش، امارات در اوایل ماه اپریل طی عملیاتی مخفیانه که هرگز بهصورت رسمی تأیید نشد، یک پالایشگاه نفت ایران در جزیره لاوان در خلیج فارس را هدف قرار داد. والاستریت ژورنال به نقل از منابع آگاه نوشته است این حمله در زمانی انجام شد که دونالد ترامپ، رئیسجمهور امریکا، در آستانه اعلام آتشبس با ایران قرار داشت. به گفته این منابع، حمله یادشده باعث آتشسوزی گسترده و توقف فعالیت این تأسیسات شد؛ اقدامی که از نگاه ناظران منطقهای، ورود مستقیم ابوظبی به جنگی بود که پیش از آن تلاش میکرد نقش خود را در آن پنهان نگه دارد.
رویترز نیز به نقل از منابع ناشناس گزارش داده است که نیروی هوایی عربستان سعودی در اواخر ماه مارچ حملاتی را علیه ایران انجام داده است. اگر این گزارشها تأیید شوند، به گفته تحلیلگران، بیانگر تغییر آشکار و سختتر شدن موضع ابوظبی و ریاض در برابر تهران خواهد بود؛ تغییری که میتواند خطر واکنشهای شدیدتر ایران و گسترش بیثباتی در سراسر خلیج فارس را افزایش دهد.
نیوزویک نوشته است که از وزارت خارجه امارات و عربستان برای دریافت توضیح و تأیید رسمی درخواست نظر شده، اما تا زمان نشر گزارش پاسخی دریافت نشده است.
در بخش دیگری از گزارش، بلال صعب، مدیر ارشد مؤسسه ترندز یواس و مشاور پیشین پنتاگون در دولت نخست ترامپ، گفته است ورود تهاجمی امارات به جنگ علیه ایران «موضوع بسیار بزرگی» است؛ زیرا نشان میدهد ابوظبی تصمیم خود برای همسویی عملیاتی با امریکا و اسرائیل را وارد مرحله اجرایی کرده است. او هشدار داده که چنین اقدامی میتواند بهشدت نتیجه معکوس داشته باشد، زیرا در صورت ازسرگیری جنگ، پاسخ ایران علیه امارات احتمالاً بسیار گستردهتر خواهد بود.
به نوشته نیوزویک، آتشبس کنونی میان تهران و واشنگتن همچنان شکننده است و ترامپ نیز آن را «روی دستگاه تنفس مصنوعی» توصیف کرده است. صعب افزوده که سیاست خارجی «بهشدت مستقل» امارات، اگرچه از قبل شناخته شده بود، اما ورود مستقیم نظامی این کشور به جنگ، بسیاری از ناظران را غافلگیر کرده است.
الکس گری، پژوهشگر ارشد ابتکار ژئواستراتژی در شورای آتلانتیک، نیز گفته است موضع فعلی امارات نشان میدهد که این کشور خود را بیش از هر زمان دیگر با راهبرد امریکا و اسرائیل هماهنگ ساخته است. او تأکید کرده که این تحول، تغییر بزرگی نسبت به چند سال پیش محسوب میشود؛ زمانی که ابوظبی بهدلیل تردید نسبت به تعهدات امنیتی واشنگتن، در پی نزدیکی بیشتر به چین بود.
در ادامه گزارش آمده است که جنگ ایران و حملات مداوم موشکی و پهپادی تهران، امارات را بیش از پیش به اسرائیل و امریکا نزدیک کرده است؛ بهویژه در حوزه زیرساختهای نظامی و دفاعی. مؤسسه سلطنتی خدمات متحد بریتانیا (رسی) نیز در تحلیلی تازه نوشته است که حملات ایران، همکاری امنیتی میان ابوظبی، واشنگتن و تلآویو را عمیقتر کرده است.
براساس دادههای مقامهای اماراتی، سامانههای دفاع هوایی این کشور بیش از دو هزار و ۲۶۰ پهپاد و ۵۸۰ موشک شلیکشده از سوی ایران را رهگیری کردهاند. والاستریت ژورنال نیز گزارش داده که ایران بیش از دو هزار و ۸۰۰ موشک و پهپاد بهسوی امارات شلیک کرده؛ رقمی که از حملات انجامشده علیه هر کشور دیگری، حتی اسرائیل، بیشتر بوده است.
نیوزویک همچنین نوشته است که ایران با وجود آتشبس شکننده اعلامشده از سوی امریکا در ماه اپریل، حملات خود به امارات را ادامه داده است؛ حملاتی که همزمان با شعلهور شدن آتش در پالایشگاه جزیره لاوان رخ داد.
مونا یعقوبیان، مدیر برنامه خاورمیانه در مرکز مطالعات راهبردی و بینالمللی (سیاسآیاس)، گفته است خودداری دولت امارات از تأیید رسمی این حملات، نشاندهنده حساسیت فوقالعاده موضوع است. او افزوده که سکوت ابوظبی یا انتشار هدفمند این گزارشها، ممکن است تلاشی برای ارسال پیام به تهران درباره «رویکرد تهاجمیتر» امارات باشد.
به گفته یعقوبیان، این تحولات همچنین شکاف میان کشورهای شورای همکاری خلیج را برجسته میکند؛ زیرا بسیاری از این کشورها هدف حملات ایران قرار گرفتهاند، اما تنها امارات و طبق برخی گزارشها عربستان، وارد اقدام نظامی مستقیم شدهاند.
گزارش تأکید میکند که ایران تمام شش کشور عضو شورای همکاری خلیج را هدف قرار داده و علاوه بر پایگاههای نظامی امریکا، زیرساختهای غیرنظامی چون میدانهای هوایی و تأسیسات نفتی را نیز مورد حمله قرار داده است.
نیوزویک یادآوری کرده است که امارات در سال ۲۰۲۰ با امضای توافقنامه ابراهیم، برخلاف بسیاری از کشورهای عربی، روابط خود را با اسرائیل عادیسازی کرد. بحرین نیز در همان چارچوب با اسرائیل رابطه برقرار کرد؛ توافقی که با میانجیگری امریکا و در دوره نخست ریاستجمهوری ترامپ شکل گرفت.
انور قرقاش، مشاور رئیس امارات، پیشتر در نشست شورای روابط خارجی گفته بود: «حمله تمامعیار ایران به کشورهای خلیج، نقش اسرائیل را در منطقه تقویت خواهد کرد، نه تضعیف.» او افزوده بود که کشورهای خلیج «موشکها را نه از سوی اسرائیل، بلکه از سوی ایران» میبینند.
در بخش دیگری از گزارش آمده است که امارات طی سالهای اخیر بهصورت فزایندهای خود را از نظر راهبردی با امریکا و اسرائیل هماهنگ ساخته و در برخی موضوعات منطقهای و نفتی نیز از عربستان فاصله گرفته است؛ از جمله خروج اخیر ابوظبی از سازمان اوپک.
نیوزویک نوشته است که اختلافات امارات و عربستان بر سر سیاستهای نفتی و راهبرد ژئوپولیتیک، در ماههای اخیر تشدید شده است. ریاض از محدودسازی تولید نفت حمایت میکند، در حالی که امارات خواهان افزایش تولید برای تأمین مالی برنامههای اقتصادی و انرژی آینده خود است.
در بخش مربوط به عربستان سعودی، مونا یعقوبیان گفته است اگر گزارش حملات ریاض به ایران صحت داشته باشد، این موضوع نشان میدهد که عربستان تهدید ناشی از ایران را بسیار جدی تلقی میکند و به این نتیجه رسیده که باید بهصورت تهاجمی پاسخ دهد.
نیوزویک یادآور شده است که عربستان و ایران سالهاست برای نفوذ منطقهای در خاورمیانه رقابت میکنند؛ از جنگ یمن گرفته تا تنشهای ژئوپولیتیک و مذهبی گستردهتر.
رویترز نیز گزارش داده است که ایران از حملات احتمالی عربستان آگاه شده و سپس مذاکرات دیپلماتیک میان دو طرف آغاز شده که در نهایت به کاهش تنش انجامیده است.
این گزارش همچنین به روابط نزدیک محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان، با دونالد ترامپ و جرد کوشنر اشاره میکند و مینویسد که برخی گزارشها حاکی از حمایت ولیعهد سعودی از ادامه و تشدید عملیات نظامی امریکا علیه ایران بوده است؛ اقدامی که او آن را «فرصتی تاریخی» برای تغییر نظم منطقه توصیف کرده است.
در همین حال، یک مقام ارشد وزارت خارجه عربستان به رویترز گفته است: «ما بر موضع ثابت عربستان در حمایت از کاهش تنش، خویشتنداری و حفظ ثبات و امنیت منطقه تأکید میکنیم.»
گریگوری برو، تحلیلگر ارشد ایران در گروه اوراسیا، نیز در شبکه ایکس نوشته است که جالبترین بخش ماجرا این است که نه عربستان و نه ایران، حملات متقابل را علنی نکردهاند.
نیوزویک در پایان گزارش خود نوشته است که ارتش امارات از مجهزترین نیروهای نظامی کشورهای خلیج برخوردار است و به جنگندههای اف-۱۶، سامانههای پیشرفته پدافندی و موشکهای امریکایی مجهز است. امریکا نیز امارات را بهعنوان «شریک عمده دفاعی» خود معرفی کرده است.
براساس ارزیابی «موازنه نظامی ۲۰۲۶» مؤسسه بینالمللی مطالعات راهبردی، امارات حدود ۶۳ هزار نیروی فعال نظامی در اختیار دارد که نزدیک به ۴۴ هزار تن آنان در نیروی زمینی خدمت میکنند. همچنین اسرائیل از سال ۲۰۲۱ تاکنون میلیاردها دالر تجهیزات نظامی به امارات صادر کرده و اخیراً نیز سامانه دفاع موشکی «گنبد آهنین» را برای مقابله با حملات ایران در اختیار ابوظبی قرار داده است.
