خبرگزاری راسک: شبکۀ خبری سیانان در گزارشی تحلیلی نوشت که دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده، در تلاش برای پرهیز از بازگشت به جنگ تمامعیار با ایران، در مواضع سیاسی و نظامی خود گرفتار تناقضهای فزاینده شده و همزمان میکوشد از یکسو فشار بر تهران را حفظ کند و از سوی دیگر، از شعلهور شدن دوبارۀ جنگ جلوگیری نماید.
در این تحلیل که به قلم «آرون بلیک» منتشر شده، آمده است که یکی از عجیبترین لحظات جنگ چندماهه ایران در اواسط ماه اپریل رخ داد؛ زمانی که ترامپ مدعی شد تهران «با تمام خواستههای او موافقت کرده است.» اما به نوشتۀ سیانان، این ادعا هرگز تحقق نیافت و هیچ نشانهای وجود نداشت که چنین توافقی حتی بهصورت ابتدایی میان دو طرف شکل گرفته باشد. برعکس، تمامی تحولات بعدی نشان داد که واشنگتن و تهران همچنان فاصلهای عمیق و بنیادین با یکدیگر دارند.
سیانان مینویسد ترامپ تلاش داشت با فضاسازی سیاسی، توافقی را که هنوز وجود خارجی نداشت، به واقعیت تبدیل کند؛ اقدامی که در نهایت این پیام را به ایران و جهان منتقل کرد که رئیسجمهور آمریکا بیش از هر چیز، مشتاق دستیابی به توافق است. این رفتار، به باور تحلیلگر، نه نخستینبار بود و نه آخرینبار.
در ادامه گزارش آمده است که ترامپ طی هفتههای اخیر بارها نشان داده تمایل چندانی به ازسرگیری جنگ مستقیم با ایران ندارد؛ حتی در شرایطی که تهران حاضر نشده خواستههای واشنگتن را بپذیرد. دولت او نیز بارها تلاش کرده توضیح دهد چرا همچنان به ایران فرصت و زمان بیشتری میدهد.
به نوشتۀ سیانان، این رویکرد شاید در مقاطعی موجب آرامش نسبی بازارها شده باشد، اما رهبران ایران آن را نشانهای از تردید واشنگتن تعبیر کردهاند؛ اینکه میتوانند منتظر بمانند تا رئیسجمهوری که تمایلی به جنگ گسترده ندارد، ناچار به عقبنشینی شود.
در این تحلیل تأکید شده است که بازگشت به درگیری نظامی آشکار، خطر تشدید بحران اقتصادی ناشی از افزایش بهای نفت و سوخت، احتمال تلفات آمریکایی و کاهش ذخایر تسلیحاتی ایالات متحده را در پی خواهد داشت؛ مسائلی که بهگفتۀ تحلیلگر، کاخ سفید را محتاطتر ساخته است.
سیانان در عین حال یادآور میشود که این وضعیت به معنای منتفی شدن حملۀ دوبارۀ آمریکا به ایران نیست. ترامپ روز دوشنبه از دفتر بیضیشکل کاخ سفید اعلام کرد که آتشبس یکماهه «عملاً به دستگاه تنفس مصنوعی وصل شده است.» او ممکن است در نهایت به این نتیجه برسد که تهران صرفاً در حال وقتکشی است و حملات نظامی دوباره ضروری خواهد بود؛ اما در عین حال، تاکنون فرصت کمسابقهای به ایران داده است.
گزارش میافزاید یکی از مهمترین نشانههای این وضعیت، تعیین مکرر ضربالاجل از سوی ترامپ برای توافق با ایران و عقبنشینی او پس از پایان هر ضربالاجل بوده است. به نوشتۀ سیانان، این اتفاق دستکم پنجبار میان ۲۱ مارچ تا ۲۱ اپریل رخ داد.
ترامپ در اغلب موارد مدعی میشد که توافق نزدیک است؛ اما در پنجمینبار حتی دیگر چنین ادعایی هم مطرح نکرد و آشکارا گفت که «هیچ ضربالاجلی وجود ندارد.»
تحلیل سیانان همچنین به آغاز آتشبس در ۷ اپریل اشاره میکند؛ زمانی که تهران و واشنگتن حتی بر سر اصول ابتدایی آتشبس، از جمله شامل بودن حملات اسرائیل در لبنان، توافق نداشتند. با این حال، هنگامی که ایران تهدید به خروج از توافق کرد، ترامپ و اعضای دولتش بهسرعت وارد عمل شدند تا اختلافها را حل کنند؛ اقدامی که به باور نویسنده، نشان میداد توافق بهشکلی عجولانه و شتابزده تنظیم شده تا تهدیدهای شدید ترامپ عملی نشود.
در ادامه آمده است که ترامپ در ۱۹ اپریل از اعزام هیأتی آمریکایی به پاکستان برای مذاکرات سخن گفت، در حالیکه ایران هنوز رسماً با این گفتوگوها موافقت نکرده بود. تنها دو روز بعد، اعزام هیأت لغو شد.
با وجود این، ترامپ همان روز آتشبس را تمدید کرد؛ اقدامی که برخلاف موضع پیشین خودش بود، زیرا او قبلاً گفته بود تمدید آتشبس «بسیار بعید» است.
سیانان سپس به تحولات هفتۀ گذشته میپردازد و مینویسد وزارت دفاع آمریکا روز سهشنبه اعلام کرد چندین اقدام تهاجمی ایران از جمله تیراندازی به کشتیهای آمریکایی هدایتکننده شناورها در تنگۀ هرمز و حمله به امارات متحده عربی به سطح نقض آتشبس نرسیده است.
پیت هگست، وزیر دفاع آمریکا، نیز این حملات را اساساً بخشی از جنگ ندانست و عملیات هدایت کشتیها در تنگۀ هرمز را که ترامپ آن را «پروژۀ آزادی» نامیده بود، مأموریتی جداگانه توصیف کرد. او از ایران خواست در دوران آتشبس «خویشتندار» باشد.
سیانان این موضع را «لحظهای قابلتأمل» توصیف کرده و نوشته است که مقامهای ارشد دفاعی آمریکا عملاً میگفتند برخی حملات ایران علیه منافع ایالات متحده همچنان قابلتحمل است و تلاش میکردند نشان دهند آتشبس پابرجاست.
ترامپ اما ساعاتی بعد، با وجود دفاع مقامهای ارشد دولتش از «پروژۀ آزادی»، این عملیات را متوقف کرد.
در بخش دیگری از گزارش آمده است که پنجشنبه نیز باوجود تبادل آتش میان دو طرف و حملات آمریکا به تأسیسات نظامی مرتبط با عملیات تنگۀ هرمز، ترامپ این درگیری را «فقط یک ضربۀ عاشقانه» توصیف کرد و گفت: «آتشبس برقرار است و ادامه دارد.»
سیانان نتیجه میگیرد که با گذشت بیش از یک ماه از آغاز آتشبس، شواهد اندکی وجود دارد که نشان دهد این روند به توافقی واقعی منجر خواهد شد. به باور این شبکه، آتشبس فعلاً تنها بهانهای برای هر دو طرف فراهم کرده تا وارد جنگ مستقیم نشوند.
این تحلیل تأکید میکند که چنین وضعیتی بیشتر به سود ایران تمام شده؛ کشوری که از آمادگی خود برای یک منازعۀ طولانیمدت سخن گفته است. در مقابل، مقامهای دولت ترامپ در معرض این انتقاد قرار گرفتهاند که تهران آگاهانه آنها را در مسیر فرسایشی قرار داده تا واشنگتن راهی آبرومندانه برای خروج از بحران پیدا کند.
ترامپ روز یکشنبه در واکنش به پیشنهاد تازه ایران، آن را «کاملاً غیرقابلقبول» خواند؛ اما سیانان مینویسد پست دیگری که او همان روز منتشر کرد، شاید بیش از هر چیز ذهنیت واقعی او را آشکار کرده باشد.
ترامپ در آن پیام نوشته بود ایران طی ۴۷ سال گذشته «همواره آمریکا را معطل و سرگردان نگه داشته است.» به نوشتۀ تحلیلگر، این سخنان نشان میدهد که رئیسجمهور آمریکا احتمالاً به این نتیجه رسیده که ایران برخلاف تصور اولیه، برای رسیدن به توافق عجلهای ندارد؛ دستکم نه توافقی که مطابق خواستههای واشنگتن باشد.
با این حال، سیانان تأکید میکند که درک این واقعیت با تصمیمگیری درباره چگونگی برخورد با آن، دو مسئلۀ متفاوت است؛ و نشانهها حاکی از آن است که ترامپ هنوز هم آماده است زمان و فرصت بیشتری در اختیار ایران قرار دهد.
ترامپ روز دوشنبه، دقایقی پیش از آنکه آتشبس را «متصل به دستگاه تنفس مصنوعی» توصیف کند و آن را به بیماری با «یک درصد شانس زنده ماندن» تشبیه نماید، در گفتوگو با فاکسنیوز تأکید کرد که همچنان راهحل دیپلماتیک را ترجیح میدهد.
او گفت: «آنها در نهایت تسلیم خواهند شد» و افزود: «تا زمانی که توافق حاصل شود، با آنها تعامل خواهم کرد.»
سیانان: ترامپ برای پرهیز از بازگشت به جنگ تمامعیار با ایران، خود را در گرهی پیچیده گرفتار کرده است
