خبرگزاری راسک: در حالی که تنشها پیرامون تنگه هرمز و امنیت مسیرهای انرژی در خلیج فارس افزایش یافته، گزارش تازهای که در رسانه عربی العربی الجدید منتشر شده، از تلاش عربستان سعودی برای توسعه مسیرهای جایگزین صادرات نفت از طریق مناطق شرقی یمن خبر میدهد؛ اقدامی که به باور ناظران، بیش از آنکه یک راهحل پایدار باشد، تلاشی برای کاهش وابستگی راهبردی ریاض به آبراه هرمز محسوب میشود.
بر اساس این گزارش، دولت مستقر در عدن که از حمایت عربستان برخوردار است، در شرایطی با طرح فعالسازی چند بندر در استانهای شرقی یمن موافقت کرده که همچنان با بحران شدید مالی، شکافهای سیاسی داخلی، ضعف ساختاری و ناامنی گسترده روبهرو است. هدف اصلی این پروژه، فراهمسازی بستر انتقال نفت عربستان به سواحل اقیانوس هند و دور زدن مسیر سنتی عبور نفتکشها از تنگه هرمز عنوان شده است.
این تحرکات در حالی صورت میگیرد که طی ماههای اخیر، نگرانیهای امنیتی درباره آینده عبور انرژی از هرمز افزایش یافته و بازارهای جهانی نفت به شدت نسبت به هرگونه اختلال در این آبراه حساس شدهاند. همزمان، عربستان بخشی از صادرات نفت خود را از طریق خط لوله شرق به غرب و بندر ینبع در دریای سرخ افزایش داده است؛ مسیری که برای کاهش وابستگی به هرمز طراحی شده و طبق گزارشهای بینالمللی، اکنون با حداکثر ظرفیت در حال فعالیت است.
تحلیلگران انرژی معتقدند انتقال صادرات نفت از مسیر یمن با چالشهای پیچیده امنیتی و ژئوپلیتیکی مواجه است. بخشهای وسیعی از خاک یمن همچنان درگیر بیثباتی مزمن، درگیریهای مسلحانه و رقابت بازیگران منطقهای است و هرگونه پروژه راهبردی انرژی در این کشور با ریسکهای بلندمدت روبهرو خواهد بود.
در همین حال، برخی کارشناسان منطقهای میگویند عربستان در سالهای گذشته میلیاردها دالر برای ایجاد مسیرهای جایگزین صادرات نفت هزینه کرده، اما تحولات اخیر نشان داده که حذف کامل نقش تنگه هرمز از معادلات انرژی جهان، دستکم در کوتاهمدت، امکانپذیر نیست. گزارشهای منتشرشده از سوی رسانههای اقتصادی بینالمللی نیز نشان میدهد ریاض برای جبران اختلالات احتمالی در هرمز، صادرات از بنادر دریای سرخ را به شکل کمسابقهای افزایش داده است.
العربی الجدید در تحلیل خود نوشته است که عربستان تلاش دارد با تکیه بر ساختار سیاسی همسو در عدن، راهی برای کاهش فشارهای ناشی از تحولات هرمز پیدا کند؛ اما این مسیر میتواند ریاض را وارد معادلهای پیچیدهتر در جغرافیای ناآرام یمن کند؛ جایی که پروژههای اقتصادی و انرژی همواره تحت تأثیر بحران امنیتی و رقابتهای منطقهای قرار گرفتهاند.
همزمان، افزایش استفاده کشورهای خلیج فارس از مسیرهای جایگزین از جمله بنادر دریای سرخ و سواحل شرقی شبهجزیره عربی، نشاندهنده نگرانی فزاینده بازیگران منطقه از شکنندگی ساختار انتقال انرژی در خلیج فارس است.
