خبرگزاری راسک: در پی اظهارات جنجالبرانگیز رئیس یک اندیشکده پاکستانی درباره احتمال تجزیه افغانستان، رنگین دادفر اسپنتا، وزیر خارجه پیشین افغانستان، با واکنشی تند تأکید کرد که سناریوهای مرتبط با تجزیه افغانستان در طول تاریخ بارها شکست خورده و مردم این کشور در برابر هرگونه تهدید علیه تمامیت ارضی خود ایستادگی خواهند کرد.
آقای سپنتا امروز پنجشنبه، ۱۷ ثور، در پیامی در شبکه اجتماعی اکس نوشت که افغانستان در مقاطع مختلف تاریخی توانسته است در برابر قدرتهای بزرگ جهانی مقاومت کند و استقلال و یکپارچگی سرزمینی خود را حفظ نماید. او تصریح کرد که «هرگاه نام و موجودیت افغانستان عزیز در خطر قرار گیرد، مردم ما پاسخ شایستهای به هر دشمن خواهند داد.»
این اظهارات پس از آن مطرح شد که ماریا سلطان، رئیس «انستیتوت ثبات راهبردی جنوب آسیا» در پاکستان، گفته بود افغانستان در تحولات نوظهور منطقهای ممکن است بخشی از جغرافیای سیاسی خود را از دست بدهد و در آینده با ساختار کنونی باقی نماند. او نبود رهبری مقتدر و ناتوانی در مهار بحرانهای امنیتی و سیاسی را از عوامل اصلی شکنندگی وضعیت افغانستان عنوان کرده بود.
اظهارات این تحلیلگر پاکستانی واکنشهای گستردهای در میان سیاستمداران و کاربران شبکههای اجتماعی افغانستان برانگیخت. حامد کرزی، رئیسجمهور پیشین افغانستان، نیز پیام سپنتا را بازنشر کرد؛ اقدامی که از حمایت ضمنی او از موضعگیری وزیر خارجه پیشین حکایت دارد.
سپنتا در بخش دیگری از اظهارات خود، ضمن انتقاد از سیاستهای اسلامآباد، تأکید کرد که پاکستان خود با بحرانهای عمیق امنیتی، جداییطلبی و گسترش افراطگرایی روبهرو است. او افزود که مردم افغانستان خواهان روابط مسالمتآمیز و محترمانه با مردم پاکستاناند، اما اراده ملتها را نمیتوان با تهدیدهای نظامی یا فشارهای سیاسی درهم شکست.
بحث درباره آینده ساختار سیاسی افغانستان، بهویژه پس از بازگشت دوباره طالبان به قدرت در سال ۲۰۲۱، به یکی از موضوعات مهم در میان نخبگان سیاسی و محافل دانشگاهی تبدیل شده است. شماری از چهرههای سیاسی و فعالان مدنی، تمرکز شدید قدرت در ساختار حاکمیت طالبان و حذف نیروهای سیاسی و قومی از روند تصمیمگیری را زمینهساز افزایش شکافهای داخلی و تشدید بیاعتمادی ملی میدانند.
در همین حال، مقامهای طالبان همواره ادعا کردهاند که توانستهاند طرحهای مرتبط با «تجزیه افغانستان» را ناکام سازند؛ با این حال، منتقدان این گروه معتقدند سیاستهای انحصارگرایانه، سرکوب سیاسی، محدودیتهای گسترده اجتماعی و حذف ساختاری گروههای قومی و مدنی، عملاً بحران مشروعیت و واگرایی سیاسی را در کشور تشدید کرده است.
ناظران منطقهای نیز هشدار میدهند که تداوم بحران اقتصادی، انزوای بینالمللی، گسترش ناامنی و نبود یک نظام سیاسی فراگیر میتواند افغانستان را با چالشهای پیچیدهتری در آینده روبهرو کند؛ چالشهایی که حفظ انسجام ملی و ثبات سیاسی را بیش از هر زمان دیگری به آزمون خواهد کشید.
