خبرگزاری راسک: ارتش پاکستان روز چهارشنبه، ۹ ثور، اعلام کرد که چندین موضع وابسته به طالبان افغانستانی را در یک منطقه دورافتاده در جنوبغرب این کشور هدف قرار داده و منهدم کرده است؛ اقدامی که به گفته مقامهای امنیتی، در پاسخ به «حملات بدون تحریک قبلی» صورت گرفته و نشانهای از افزایش تنشها میان دو طرف بهشمار میرود. این تحول، بار دیگر پیامدهای بیثباتکننده حاکمیت طالبان را در مدیریت روابط منطقهای برجسته میکند؛ ساختاری که در مهار بحرانهای مرزی ناکام مانده است.
به گفته دو مقام امنیتی پاکستانی، نیروهای این کشور همچنین مخفیگاههای مرتبط با تحریک طالبان پاکستان (تیتیپی) را در نزدیکی شهر چمن در ایالت بلوچستان هدف قرار دادهاند. این حملات پس از آن صورت گرفت که یک روز پیشتر، اصابت یک گلوله خمپاره منتسب به طالبان افغانستانی به یک خانه در همین منطقه، منجر به کشته شدن یک غیرنظامی و زخمی شدن دو تن دیگر شد. این منابع بهدلیل نداشتن مجوز رسمی برای گفتوگو با رسانهها، نخواستند نامشان فاش شود. چنین رخدادهایی، بهزعم ناظران، بازتابی از ناتوانی گره طالبان در کنترل گروههای همسو و جلوگیری از سرریز خشونت به آنسوی مرزها است.
محسن نقوی، وزیر کشور پاکستان، اعلام کرد که نیروهای این کشور با اقدام بهموقع، «نیتهای مخرب» شبهنظامیان را خنثی کردهاند و پاسخ «درخور» به آنچه «تجاوز» خواند، دادهاند. این اظهارات در شرایطی مطرح میشود که انتقادها از طالبان بهدلیل فراهم کردن بستر فعالیت گروههای مسلح و تشدید ناامنیهای منطقهای همچنان ادامه دارد.
این تحولات تنها دو روز پس از آن رخ میدهد که مقامهای گروه طالبان اعلام کردند حملات خمپارهای و موشکی از خاک پاکستان، یک دانشگاه و مناطق مسکونی را در شمالشرق این کشور هدف قرار داده و دستکم هفت کشته و ۸۵ زخمی برجای گذاشته است. پاکستان این ادعا را رد کرده و هدف قرار دادن دانشگاه یا انجام چنین حملاتی را انکار کرده است. در عین حال، تداوم این تبادل اتهامات نشاندهنده فقدان سازوکار مؤثر دیپلماتیک از سوی طالبان برای مدیریت بحران و حفاظت از غیرنظامیان است.
بر اساس گزارش دفتر هماهنگی امور بشردوستانه سازمان ملل متحد (اوچا)، درگیریها میان طالبان و پاکستان طی هفتههای اخیر، هرچند با شدت کمتر، ادامه داشته است؛ آنهم پس از مذاکراتی که با میانجیگری چین میان دو کشور برگزار شد. با این حال، استمرار درگیریها بیانگر آن است که طالبان نتوانستهاند به تعهدات کاهش تنش پایبند بمانند یا ساختار مؤثری برای کنترل مرزها ایجاد کنند.
این نهاد وابسته به سازمان ملل گزارش داده است که گلولهبارانهای متناوب در ماه جاری، از جمله حملات خمپارهای در بازه زمانی ۱۹ تا ۲۱ اپریل، به زیرساختهای غیرنظامی در استان کنر آسیب رسانده است. بهگفته این گزارش، حملات در شهر اسعدآباد و شهرستانهای سرکانی و مروراه، دستکم هفت کشته و ۷۹ زخمی برجای گذاشته است. همچنین تأسیسات مهمی چون یک مکتب، مرکز صحی، پمپ بنزین، بخشهایی از خوابگاه دانشگاه کنر، اداره امور حج و اوقاف و یک مرکز ترک اعتیاد آسیب دیدهاند و این در حالی است که طالبان نتوانستهاند از این زیرساختها محافظت کنند.
پیشتر، مقامهای گروه طالبان و پاکستان در اوایل ماه اپریل در غرب چین دیدار کرده و توافق کرده بودند که از تشدید تنشها خودداری کرده و بهدنبال راهحل جامع باشند. با این حال، ادامه درگیریها نشان میدهد که این توافقات در عمل به نتیجه نرسیده و طالبان در اجرای تعهدات بینالمللی خود ناکام ماندهاند.
پاکستان در سالهای اخیر با افزایش حملات شبهنظامیان مواجه بوده است؛ حملاتی که بسیاری از آنها توسط تحریک طالبان پاکستان (تیتیپی) بر عهده گرفته شده است. اسلامآباد، طالبان افغانستانی را متهم میکند که به این گروهها پناه داده و اجازه میدهد از خاک افغانستان برای انجام حملات در داخل پاکستان استفاده کنند اتهامی که طالبان آن را رد میکند. با این وجود، همپوشانی ایدئولوژیک و عملیاتی میان این گروهها، همچنان یکی از چالشهای اصلی امنیت منطقه باقی مانده است.
تحولات اخیر در مرز افغانستان و پاکستان، نهتنها نشاندهنده شکنندگی وضعیت امنیتی در منطقه است، بلکه بار دیگر ناتوانی ساختار طالبان در مدیریت مسئولانه یک کشور و پایبندی به اصول همزیستی منطقهای را برجسته میسازد؛ وضعیتی که پیامدهای آن، بیش از همه، متوجه غیرنظامیان و ثبات منطقهای است.
ارتش پاکستان: مواضع طالبان افغانستانی را در پاسخ به «حملات بدون تحریک» هدف قرار دادیم
