خبرگزاری راسک: جان اچکزی، وزیر پیشین اطلاعات ایالت بلوچستان پاکستان، میگوید از زمان بازگشت طالبان به قدرت در سال ۲۰۲۱، نظام آموزش عالی افغانستان وارد مرحلهای از فروپاشی سازمانیافته شده است؛ مرحلهای که به گفته او با حذف هدفمند استادان و کادرهای علمی، بهویژه از میان اقوام غیرپشتون، همراه بوده است.
به گفته اچکزی، بر اساس گزارشها و اطلاعات گردآوریشده از منابع معتبر، بیش از ۲۰۰ استاد و کارمند علمی در دانشگاههای مختلف کشور از وظایفشان برکنار شدهاند؛ استادانی که بخش قابل توجهی از آنان را تاجیکها، هزارهها، ازبکها و دیگر گروههای قومی غیرپشتون تشکیل میدهند. او میافزاید دانشگاههای کابل، هرات، بامیان و شماری از استانهای شمالی، بیشترین آسیب را از این روند متحمل شدهاند.
جان اچکزی تأکید میکند که این برکناریها ماهیت صرفاً اداری نداشته و در بسیاری موارد، انگیزههای ایدئولوژیک، قومی و سیاسی در پشت آن قرار دارد. به گفته او، شماری از استادان بهگونه خاموش کنار گذاشته شدهاند، برخی به رخصتیهای اجباری فرستاده شده و گروهی دیگر تحت فشار و تهدید، ناچار به ترک افغانستان شدهاند.
این تحلیلگر سیاسی همچنین میگوید گزارشهایی از قتلهای هدفمند، ناپدیدشدن اجباری و اعمال خشونت علیه برخی از این استادان وجود دارد، اما به دلیل فضای بسته و نبود امکان تحقیق مستقل، بررسی دقیق این موارد تاکنون میسر نبوده است.
به گفته اچکزی، هرچند طالبان این اتهامها را رد میکنند، اما نهادهایی چون سازمان ملل متحد، شبکههای دانشگاهی افغانستان و سازمانهای بینالمللی حقوق بشری تأکید دارند که اکثریت استادان آسیبدیده از این روند، از میان اقوام غیرپشتون و جامعه روشنفکری کشور بودهاند.
جان اچکزی هشدار میدهد که پیامدهای این سیاستها، فراتر از حذف افراد است و بهطور مستقیم به تضعیف تنوع علمی، خاموشسازی تفکر انتقادی و محدودسازی پژوهش در دانشگاههای افغانستان انجامیده است. به باور او، طالبان در تلاشاند ساختار آموزش عالی را بر پایه یک قرائت محدود و تکبعدی ایدئولوژیک بازسازی کنند؛ روندی که به گفته او، آینده علمی و دانشگاهی افغانستان را با خطری جدی و بلندمدت روبهرو ساخته است.
جان اچکزی: طالبان دانشگاهها را با حذف استادان غیرپشتون خالی میکنند
