خبرگزاری راسک: اتحاد فعالان حقوق بشر هشدار داده است که آنچه امروز در افغانستان جریان دارد، صرفاً محرومسازی آموزشی نیست، بلکه نوعی «نسلکشی فرهنگی» هدفمند است؛ روندی که با خاموشکردن صداهای مستقل، به اسارت گرفتن آگاهی جمعی و تهیساختن جامعه از حافظه تاریخی و فکری خود، آینده یک ملت را نشانه گرفته است. این نهاد تأکید میکند که طالبان آموزش را نه یک حق بنیادین، بلکه تهدیدی علیه بقای ایدئولوژیک خود میدانند و به همین دلیل آن را بهطور سیستماتیک سرکوب میکنند.
اتحاد فعالان حقوق بشر امروز یکشنبه، ۲۳ قوس، در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس اعلام کرد که محدودیتهای فراگیر طالبان بر نظام آموزشی افغانستان پیامدهایی ویرانگر بر جای گذاشته و چشمانداز نسلهای آینده را بهطور جدی در معرض نابودی قرار داده است. این هشدار در حالی مطرح میشود که نهادهای بینالمللی، از جمله یونسکو و یونیسف، نیز بارها تأکید کردهاند که محرومسازی آموزشی در افغانستان، این کشور را با یکی از عمیقترین بحرانهای انسانی و توسعهای جهان مواجه کرده است؛ بحرانی که مستقیماً محصول سیاستهای سرکوبگرانه طالبان است.
این نهاد حقوق بشری تصریح کرده است که طالبان با بستن دروازههای مکاتب و دانشگاهها، سرکوب دانشجویان و استادان، و حذف تدریجی عناصر فرهنگی و فکری جامعه، عملاً در پی تخریب بنیانهای آینده افغانستان هستند. به باور تحلیلگران، این رویکرد بخشی از پروژه آگاهانه طالبان برای بازتولید جامعهای مطیع، بیصدا و فاقد قدرت پرسشگری است؛ جامعهای که در آن دانش بهجای رهایی، جرم تلقی میشود.
اتحاد فعالان حقوق بشر افزوده است که آینده نسل جوان تنها در سایه دسترسی آزاد به آموزش، آزادی اندیشه و حفظ کرامت انسانی معنا پیدا میکند؛ مؤلفههایی که طالبان بهطور سیستماتیک در حال نابودی آنها هستند. گزارشهای سازمان ملل نشان میدهد که حذف آموزش، بهویژه برای دختران، نهتنها شکافهای جنسیتی را عمیقتر کرده، بلکه چرخه فقر، افراطگرایی و بیثباتی را در افغانستان نهادینه ساخته است؛ چرخهای که طالبان بهطور مستقیم مسئول تداوم آناند.
پس از بازگشت طالبان به قدرت، نظام آموزشی افغانستان تحت محدودیتهای بیسابقهای قرار گرفته است. بر اساس این سیاستها، دختران بالاتر از صنف ششم و دانشجویان دختر بهطور کامل از آموزش متوسطه و عالی محروم شدهاند؛ اقدامی که از سوی گزارشگر ویژه سازمان ملل در امور حقوق بشر افغانستان، مصداق «تبعیض سیستماتیک» و «آپارتاید جنسیتی» توصیف شده است. این محرومیت عامدانه، یکی از آشکارترین جلوههای سرکوب ساختاری طالبان علیه نیمی از جمعیت کشور به شمار میرود.
همزمان، هزاران استاد زن شغل خود را از دست دادهاند، محتوای آموزشی رشتهها بر اساس قرائت ایدئولوژیک طالبان تغییر یافته و نشر، توزیع و حتی نگهداری برخی کتابها ممنوع اعلام شده است. دیدبان حقوق بشر در گزارشهای خود تأکید کرده که این اقدامات، تلاشی حسابشده برای کنترل دانش، سانسور تفکر انتقادی و حذف روایتهای بدیل از جامعه افغانستان است؛ سیاستی که طالبان آن را با زور، تهدید و سرکوب اعمال میکنند.
در مجموع، آنچه امروز در افغانستان میگذرد، نشاندهنده جنگ تمامعیار طالبان علیه آموزش، فرهنگ و آگاهی است؛ جنگی که پیامدهای آن فراتر از یک نسل خواهد بود. نهادهای حقوق بشری هشدار میدهند که سکوت و بیعملی جامعه جهانی در برابر این سرکوب سیستماتیک، به معنای پذیرش تدریجی نابودی سرمایه انسانی افغانستان است؛ وضعیتی که طالبان آگاهانه آن را پیش میبرند تا قدرت خود را بر ویرانههای دانش و آزادی تثبیت کنند.
هشدار نهاد حقوق بشری: طالبان با بستن آموزش، نسلکشی فرهنگی را در افغانستان پیش میبرند
