نویسنده: عمران خورشید
خبرگزاری راسک: در گزارشی که آسیا تایمز نشر کرده آمده است که پاکستان به صورت محتاطانه و آرام در حال نزدیک شدن به اسرائیل است؛ تحولی که تحت فشار ایالات متحده رخ میدهد و پیامدهای منطقهای و نمادین گستردهای دارد.
در ماههای اخیر، تعاملات آشکار و پنهان میان پاکستان و اسرائیل به شکل بیسابقهای افزایش یافته است. مجموعهای از دیدارهای رسمی و غیررسمی، حرکات نمادین سیاسی و دیپلماسی هماهنگشده منطقهای نشان میدهد که ساختار سیاسی و امنیتی جنوب آسیا در حال دگرگونی است.
این تحولات با استراتژی کلان ایالات متحده در خاورمیانه همسو است و به ویژه فشار آرام اما مستمر واشنگتن برای گسترش «توافقنامههای ابراهیم ۲.۰» را نشان میدهد.
تحلیل دقیقتر از این روند نشان میدهد که سه بازیگر اصلی آن را شکل میدهند: پاکستان، اسرائیل و ایالات متحده. واشنگتن بهطور هدفمند پاکستان را به سمت شناسایی تدریجی اسرائیل سوق میدهد، در حالی که حساسیتهای داخلی و منطقهای این کشور را نیز مدیریت میکند.
اولین علائم جدی این تغییر در نوامبر ۲۰۲۵ آشکار شد. در ۴ نوامبر، در نمایشگاه جهانی بازار سفر در لندن، «مایکل ایژاکوف» مدیرکل گردشگری اسرائیل با سردار یاسر الیاس خان، مشاور نخستوزیر پاکستان، دیدار کرد؛ رویدادی که برای دو کشور فاقد روابط دیپلماتیک، کاملاً بیسابقه بود.
نشانه دوم، دیدار غیررسمی میان نخستوزیر شهباز شریف و دانیل روزن، رئیس کنگره یهودیان آمریکا در نیویورک بود. هرچند طرفین آن را رسماً تأیید نکردند، اما عدم رد آن، تأییدی ضمنی بر این تعامل به شمار میرود.
دیدار شرمالشیخ در ۱۳ اکتبر ۲۰۲۵ نیز نقش در حال ظهور پاکستان در منطقه را برجسته کرد. این نشست با وجود نمایش اتحاد مسلمانان، در واقع اقدامی برای تقویت نفوذ آمریکا، هماهنگی کمکها و شکلدهی به روایت سیاسی منطقه بود که به نفع واشنگتن و اسرائیل طراحی شده است.
این نشست در شرایطی برگزار شد که فشار جهانی علیه اسرائیل بیسابقه بود و چندین کشور اروپایی در حال پیشبرد شناسایی رسمی فلسطین بودند. هدف آمریکا تنها هماهنگی منطقهای نبود؛ بلکه کاهش فشار جهانی علیه اسرائیل نیز مدنظر بود. پس از نشست، روند شناسایی فلسطین در اروپا کند شد که نشاندهنده موفقیت واشنگتن در مدیریت این فشارهاست.
همچنین، سخنرانی دونالد ترامپ و تقدیر از شهباز شریف و ژنرال عاصم منیر بهعنوان «مارشال مورد علاقه» خود، نشانهای از حمایت آشکار آمریکا از سیاستهای پاکستان در منطقه است.
در سال ۲۰۲۵، یک هیأت ۱۰ نفره از خبرنگاران و پژوهشگران پاکستانی به دعوت سازمان اسرائیلی «شاراکا» به اسرائیل سفر کرد. این بزرگترین هیأت پاکستانی بود که تاکنون به اسرائیل رفته است و مکمل تلاشهای پشتپرده دیپلماتیک تلقی میشود.
پاکستان تنها کشور مسلمان دارای سلاح هستهای و موشکهای دوربرد است و افکار عمومی آن بهشدت ضد اسرائیل است. نزدیکی پاکستان برای اسرائیل به معنای کاهش تهدید هستهای، تضعیف وزن نمادین پاکستان در جهان اسلام و جلب حمایت یک کشور مسلمان با نفوذ است.
از سوی دیگر، پاکستان نیز با توجه به افزایش همکاریهای نظامی-اطلاعاتی هند و اسرائیل، به ویژه عملیات «سندور» در می ۲۰۲۵، انگیزه دارد تا با اسرائیل تعامل کند و موازنه منطقهای ایجاد کند.
شایعات درباره تعامل پاکستان با اسرائیل اعتراضات گسترده تحریک لبیک را برانگیخت. همچنین اصلاحیهای در قانون اساسی پاکستان که اختیارات گستردهتری به رهبری نظامی داد، بهعنوان اقدامی برای مدیریت واکنش داخلی نسبت به تغییر سیاست خارجی تعبیر شده است.
پس از بازگشت از شرمالشیخ، شهباز شریف سخن از «راهحل دو دولت» گفت؛ بیانی نمادین که برای کشوری که پاسپورت آن برای اسرائیل معتبر نبود، تغییر مهمی محسوب میشود.
همه شواهد حاکی از آن است که آمریکا با هماهنگی اسرائیل، پاکستان را در مسیر یک تغییر ژئوپلیتیک اساسی هدایت میکند. این روند شامل اصلاحات ساختاری در قدرت پاکستان، دیدارهای عمومی و حمایت آشکار واشنگتن است. احتمالاً پاکستان در نهایت اسرائیل را بهتدریج به رسمیت خواهد شناخت و این امر یک زلزله ژئوپلیتیک در جهان اسلام و بازتعریف آرایش منطقهای خواهد بود.
چگونه آمریکا با فشار آرام، روابط پاکستان و اسرائیل را گرم میکند
